Biden nakręca wyścig zbrojeń z Chinami

| 1 października 2021
Amerykański okręt podwodny o napędzie nuklearnym.
Amerykański okręt podwodny o napędzie nuklearnym.

AUKUS to umowa pomiędzy USA i Wielką Brytanią na dostarczenie Australii technologii, umożliwiających budowę okrętów podwodnych o napędzie atomowym.

Jej znaczenie nie polega na ataku histerii, jakiego dostał francuski prezydent Emmanuel Macron. Odwołał on swych ambasadorów w Waszyngtonie i Canberze, ponieważ Australia unieważniła wart 56 miliardów euro kontrakt na zakup 12 francuskich okrętów podwodnych o napędzie spalinowym. Prawdziwą wagę tego wydarzenia podsumował nagłówek w Financial Times: „Teraz dla Bidena i Ameryki przede wszystkim chodzi o Chiny.” AUKUS to poważny krok w kierunku rzeczywistej “zimnej wojny” pomiędzy USA a Chinami.

Okręty podwodne o napędzie nuklearnym pozwolą australijskiej marynarce na wykonywanie niewykrywalnych operacji dalekiego zasięgu u brzegów Azji. Chiny szybko rozbudowują swe zdolności morskie i AUKUS ma w zamierzeniu być dla tego przeciwwagą. Szeroko nagłaśniany pierwszy rejs operacyjny nowego lotniskowca brytyjskiego Queen Elizabeth II jest również częścią tego procesu.

Mając na pokładzie żołnierzy amerykańskiej piechoty morskiej oraz brytyjskie samoloty, przepłynie on przez wody Morza Południowochińskiego, o które toczą się zacięte spory. Lotniskowiec weźmie też udział w ćwiczeniach na Pacyfiku, w których uczestniczyć będą marynarki wojenne USA, Japonii, Australii, Nowej Zelandii i Singapuru.

Żu Feng z Uniwersytetu Tsinghua w stolicy Chin Pekinie mówi, że porozumienie AUKUS „jest bezpośrednio wymierzone w powstrzymanie chińskiego wzrostu”. Prowadzona przez administrację Bidena polityka wobec Chin to „trumpizm bez Trumpa”. Feng dodaje, że „w gruncie rzeczy jest ona kontynuacją” prowadzonej przez Trumpa polityki “strategicznego stłumienia Chin”.

Gniew Macrona i zakłopotanie reszty Unii Europejskiej świadczy o tym, że nie byli oni konsultowani przed ogłoszeniem porozumienia AUKUS.

Analityk Ben Judah napisał na Twitterze, że „upokorzenie zadane Macronowi” na szczycie G7 w Kornwalii w czerwcu było wręcz uderzające. „Podczas gdy beształ on Borisa Johnsona za Irlandię Północną i chwalił się stosunkami z Australią w rejonie Indo-Pacyfiku, anglosaskie trio dosłownie zmówiło się na boku.”

UE została odstawiona na boczny tor prawdopodobnie dlatego, że Niemcy i Francja opierały się próbom Joe Bidena nastawienia ich przeciwko Chinom. Jest to również – jak powiedział Financial Times „wysoko postawiony urzędnik państwa członkowskiego UE” – „kolejny przykład tego, jak Europa może i jest bogata, ale nie ma potęgi”.

AUKUS to dobra wiadomość dla Borisa Johnsona, bo pokazuje, że Brexit niekoniecznie oznacza izolację. To również interesujący przykład coraz bliższej współpracy USA z krajami, które nazywano “białymi dominiami” – starymi koloniami osadniczymi Australią, Kanadą i Nową Zelandią. One wszystkie przynależą, wraz z USA i Wielką Brytanią, do paktu o dzieleniu się informacjami wywiadowczymi “Five Eyes” (Pięcioro Oczu).

Australia i Nowa Zelandia sprzymierzyły się z USA od chwili, gdy Wielka Brytania poniosła ciężkie porażki w Azji z rąk Japonii w czasie II Wojny Światowej. Prawicowy premier John Howard powiedział w 1999 r., że Australia będzie pełniła w regionie Pacyfiku funkcję „zastępcy amerykańskiego szeryfa”. Następnie Australia dryfowała w kierunku Chin, w miarę jak jej gospodarka zaczęła pełnić rolę dostawcy surowców dla chińskiego boomu. Teraz jednak zdecydowanie wróciła do amerykańskiego obozu.

USA i Australia należą również do tzw. “Kwadratu” – nowego antychińskiego bloku w regionie Indo-Pacyfiku, promowanego zarówno przez Trumpa, jak i Bidena. Pozostałymi jego członkami są Indie (kolejna była kolonia brytyjska) i Japonia. Wygląda na to, że Biden przejął ideę “sprzymierzenia demokracji”, lansowaną przez Johna McCaina, który bez powodzenia kandydował na prezydenta z ramienia Republikanów w 2008 r. Barack Obama, który go wtedy pokonał, odrzucał ten koncept wymyślony przez neokonserwatywnego intelektualistę Roberta Kaplana. Kaplan założył think tank Project for a New American Century (Projekt na rzecz Nowego Amerykańskiego Stulecia), który lobbował na rzecz katastrofalnej inwazji Iraku, dokonanej przez George’a W. Busha.

Biden może i skłania się na lewo w polityce wewnętrznej, jednak kontynuacja kursu Republikanów w polityce zagranicznej jest uderzająca. Na swych najbardziej zaufanych sojuszników wybiera on tych, którzy niegdyś stanowili rdzeń Imperium Brytyjskiego.

Narastająca rywalizacja imperialistyczna pomiędzy USA a Chinami coraz bardziej staje się ideologiczna. AUKUS jest jasną oznaką tego, że amerykański imperializm daleki jest od swego kresu. W porównaniu z eskalacją wyścigu zbrojeń w regionie Indo-Pacyfiku – możemy być pewni, Chiny zareagują – upadek Kabulu był pokazem drugoplanowym.

Alex Callinicos
Tłumaczył Jacek Szymański

Tags:

Category: Gazeta - październik 2021, Gazeta - październik 2021 - cd.

Comments are closed.