Książki – TV

| 1 września 2019

Kate Evans: Czerwona Róża –biografia Róży Luksemburg

Okładka książki "Czerwona Róża".

Graficzna biografia wybitnej rewolucjonistki Róży Luksemburg, oryginalnie opublikowana po angielsku przez Kate Evans w 2015 roku, jesienią zostanie wydana w języku polskim przez Wydawnictwo Ekono- miczne Heterodox.

W Polsce od wielu lat dziedzictwo Róży Luksemburg jest systematycznie deprecjonowane i niszczone. Symbolicznym przykładem tego jest usunięcie tablicy poświęconej Luxemburg w Zamościu przez lokalne władze prawie dwa lata temu. Bardzo dobrze się stało, że doskonały komiks Evans został wreszcie przetłumaczony.

Kate Evans rysuje losy rewolucjonistki od jej dziecięcych lat w Zamościu i Warszawie, po tragiczne wydarzenia z Berlina 1919, kiedy Róża Luksemburg została zamordowana przez oddziały Freikorpsu (skrajnie prawicowe szwadrony śmierci).

W Czerwonej Róży pokazana jest też intelektualna droga Luksemburg. Bardzo dobrze są również przedstawione idee jej najważniejszych dzieł. Jak narysować niesprawiedliwość społeczną? Jak wyjaśnić pojęcia wartości użytkowej i wartości wymiennej, komodyfi- kacji czy alienacji w kilku obrazkach? Evans udaje się w naprawdę przystępny sposób zilustrować gra- ficznie te i wiele innych marksistowskich pojęć.

Powieść graficzna Kate Evans skupia się zarówno na działalności politycznej, jak i prywatnym życiu bohaterki. Czerwona Róża to opowieść o czasach bardzo trudnych dla kobiet, które chciały i miały odwagę żyć inaczej, łamiąc przyjęte normy społeczne, zmieniając narracje i oczekiwania. Róża Luksemburg walczyła o sprawiedliwość nie tylko w życiu zawodowym, ale też prywatnym.

Czerwona Róża nie jest skrupulatnym zapisem życia politycznego i filozofii Luksemburg, jako że forma komiksu pozwala na to w dużo mniejszym stopniu niż tradycyjna biografia. To raczej biografia w pigułce, która jest jednak doskonałym (i bardzo przystępnym) wprowadzeniem w myśl polityczną polskiej rewolucjonistki, dodatkowo okraszonym (często pikantnymi, z elementami humoru) szczegółami życia prywatnego Luksemburg.

Natomiast ci, którym twórczość i życie Róży Luksemburg są dobrze znane, na pewno nie będą się nudzić. Evans mimo ograniczeń narzuconych formą komiksu naprawdę zadbała o szczegóły.

Czerwona Róża jest bardzo dobrze narysowana i napisana, ma obszerne przy- pisy, cytuje wiele prac Luksemburg, jednak – co najważniejsze – dzięki prostej przystępnej formie graficznej jej myśl może dotrzeć do szerszej publiczności.

Ela Bancarzewska


Toni Morrison (1931-2019)

** FILE ** Nobel Prize-winning author Toni Morrison accepts her Woman of the Year award at the 18th Annual Glamour Women of the Year awards at the Lincoln Center in this Nov. 5, 2007, file photo in New York. Morrison endorsed Democratic presidential candidate, Sen. Barack Obama, and said her decision has little to do with Obama’s race, but rather his personal gifts. (AP Photo/Jason DeCrow/File)

Na początku sierpnia zmarła Toni Morrison, jedna z największych pisarek XXI wieku; była pierwszą Afryko-Amerykanką, która otrzymała literacką Nagrodę Nobla.

W swoim noblowskim wykładzie w 1993 roku Morrison powiedziała: „Opresyjny język to więcej niż tylko reprezentacja przemocy – to jest przemoc. To więcej niż tylko reprezentacja ograniczonej wiedzy – on ogranicza wiedzę”.

Morrison wychowała się w Ohio, podczas Wielkiego Kryzysu. Trzydzieści lat później przeniosła się do Nowego Jorku; samotna matka z dwójką dzieci.

Tam zaczęła pisać. „Pisanie było czymś, czym mogłam się zająć wieczorami, kiedy dzieci już zasnęły” – mówiła.

Morrison przywróciła do życia ten aspekt amerykańskiej rzeczywistości, który był często ignorowany. Jak nikt inny pisała o kwestiach rasowych i doświadczeniu czarnoskórych kobiet.

Jeden z jej najbardziej znanych cytatów brzmi: „Jeśli jest książka, którą chcesz przeczytać, a która jeszcze nie została napisana, to ty musisz ją napisać”. I to właśnie robiła.

Wszystkie książki Morrison są warte przeczytania. Umiłowana to jedna z najlepszych powieści eksperymentalnych wszechczasów. To przejmująca analiza niewolnictwa, rasizmu i szeroko pojętej kobiecości.

Jej pisarstwo jest śmiałe, zdumiewające, czułe i piękne.

Cieszy, że wielokrotnie nagradzana twórczość Morrison trafiła na listy lektur szkolnych w wielu krajach.

Toni Morrison dożyła pięknego wieku 88 lat, jednak dla świata to czas tragiczny. Straciliśmy jedną z największych pisarek i komentatorek wydarzeń społecznych. Słowa, które wyszły spod jej pióra, będą żyły o wiele dłużej.

Eve R Stone Light
Tłumaczył Maciej Bancarzewski


Polityka – film Patryka Vegi

Plakat filmu "Polityka".

Patryk Vega to jeden z najbardziej kasowych polskich reżyserów. Jego produkcje, takie jak Pitbull, Kobiety mafii czy Botoks obejrzały miliony ludzi w Polsce.

Stanie się też tak zapewne z jego najnowszym filmem zatytułowanym Polityka, który wejdzie do kin 4. września. W swoich filmach Vega uwielbia prowokować widzów, zazwyczaj rozprawiając się z jakimś środowiskiem (policjanci w Pitbullu, czy lekarze w Botoksie).

Szokowanie i efekciarstwo nie zawsze pozytywnie wpływa na przekaz filmu. W Polityce, jak sama nazwa wskazuje, reżyser skupił się na politykach, głównie z obecnego pisowskiego obozu rządzącego.

Bohaterowie filmu to karykatury rzeczywistych postaci: Jarosława Kaczyńskiego, Beaty Szydło czy Bartłomieja Misiewicza. Jak w innych filmach Vegi, dla efektu dialogi epatują wulgaryzmami.

Zapewne celem Vegi było obnażenie klasy politycznej. Polityka skupia się jednak na samych osobowościach, które mają być przerażające i śmieszne jednoczenie. Vega chciałby, aby widzowie pośmiali się z „wiejskości” Szydło czy infantylności Misiewicza. Tyle tylko, że jest to pójście na łatwiznę i nie wymaga od widza większego zaangażowania.

Polityka bardziej przypomina zlepek scen z kabaretu niż systemowe ukazanie mechanizmów działania na szczytach władzy (tak jak w amerykańskim Prezydenckim pokerze czy brytyjskich Zapętlonych).

Polityka to bardziej wentyl bezpieczeństwa dla homofobicznego i rasistowskiego rządu PiS-u niż jego prawdziwa krytyka.

Maciej Bancarzewski

Polityka w kinach od 4. września
Reżyseria i scenariusz: Patryk Vega
W rolach głównych: Andrzej Grabowski, Iwona Bielska, Zbigniew Zamachowski i Ewa Kasprzyk


Ta, która musi umrzeć Davida Lagercrantza

Okładka książki "Ta, która musi umrzeć".

22. sierpnia ukazała się długo wyczekiwana ostatnia, szósta część serii Millennium stworzonej przez szwedzkiego autora i antyrasitowskiego działacza Stiga Larssona zmarłego w 2004 roku.

Tak jak ostatnie dwie powieści o Lisbeth Salander, Ta, która musi umrzeć została napisana przez Davida Lagercrantza, któremu z sukcesem udało się kontynuować Millennium. Niesamowity thriller, nie tylko dla najwierniejszych fanów genialnej komputerowej hakerki.

Książka wydana przez Wydawnictwo Czarna Owca, dostępna także na ebooku i audiobooku.


Category: Gazeta - wrzesień 2019

Comments are closed.