Margaryna pogardy

Producent margaryny Bielmar wypuścił na rynek „specjalną edycję”, na której opakowaniu widnieje obrazek stereotypowego „Murzynka” z wydętymi ustami. Społeczność afrykańska w Polsce (między innymi fundacja Afryka Inaczej) zaprotestowała przeciwko takiej kolonialnej retoryce, nawołując do bojkotu produktu.

Protest ten wywołał burzę i nacjonalistyczny odruch polskiej prawicy w stylu „żaden Afrykanin nie będzie nam mówił co mamy kupować”. Poseł PiS-u Stanisław Pięta umieścił na Twitterze nastepujący wpis: Polityczna poprawność kompromituje swoich wyznawców. Od dzisiaj wszyscy kupujemy „palmę z murzynkiem” z bielskiego „Bielmaru” 🙂

Tyle tylko, że w Polsce bardzo potrzebna jest „polityczna poprawność”. Słowo „murzynek” w najlepszym razie kojarzone z popularnym ciastem czekoladowym, niesie jednak bardzo protekcjonalny i pogardliwy przekaz.

Najczęściej bowiem za słowem „murzyn” kryje się stos uprzedzeń rasowych, negatywnych skojarzeń i stereotypów. Kolokwialne idiomy „sto lat za murzynami” czy „nie będę robił za murzyna” – nie wspominając już nawet o tych bardziej wulgarnych, bo są i takie – nie spadły z nieba.

W Polsce instytucjonalny rasizm ma się całkiem dobrze. W 2010 roku policjant zastrzelił czarnoskórego Maxwela Itoyę na stadionie dziesięciolecia i został uniewinniony. PZPN nie reaguje na rasizm wielu kibiców (którzy między innymi rzucających w czarnoskórych piłkarzy bananami lub wydających charakterystyczne dźwięki imitujące te wydawane przez małpy). Ojciec Tadeusz Rydzyk przed dziesiątkami tysięcy wiernych zgromadzonych na Jasnej Górze zwrócił się do czarnoskórego zakonnika: „Murzyn, on się nie mył wcale!”. Poseł PiS-u, Artur Górski skomentował wybór Baracka Obamy na fotel prezydencki słowami: „koniec ery białego człowieka”, jeszcze inny Poseł PiS-u Marek Suski podczas posiedzenia sejmowej komisji robiąc aluzję do czarnoskórego posła PO, Johna Godsona – „Wasz murzynek głosuje razem z wami”. Wreszcie, rasizm jest powszechny wśród niektórych naukowców. Ostatnio Krystyna Igilicka, znana ekonomistka i  demografka, stwierdziła, że Polska jest ostatnią szansą dla białego człowieka w Europie.

Sprawa opakowania margaryny z „Murzynkiem” mogłaby się wydawać trzecioplanową, banalną i rozdmuchaną, ale … w kraju, gdzie elity ciągle przyzwalają na rasizm i chełpią się wyższością białej rasy; w kraju, gdzie nikt nie usuwa z forów internetowych rasistowskich komentarzy; w kraju, którego obywatele nie są rasistami, ale… jest to wciąż sprawa pierwszoplanowa.

Maciej Bancarzewski

Category: Gazeta - kwiecień 2014