Syria, Turcja i wojna z Kurdami

Rozmowa z Onurem i Şenolem, rewolucyjnymi socjalistami z Turcji

Kurdowie znajdują się pod atakiem nowego reżimu Ahmeda al-Szary w Syrii. Obowiązuje chwiejne zawieszenie broni, ale rząd syryjski brutalnie podważył kurdyjską autonomię.

Kierowane przez Kurdów Syryjskie Siły Demokratyczne (SDF) przejęły kontrolę nad północno-wschodnią częścią kraju w czasie syryjskiej wojny domowej. Były dyktator Baszar al-Asad w odpowiedzi na ludową rewolucję z 2011 roku rozpętał krwawą rzeź na tle religijnym.

SDF przeszły drogę od kontrolowania niemal jednej trzeciej kraju do utrzymania władzy jedynie nad kilkoma kluczowymi miastami.

Al-Szara, którego siły HTS obaliły dyktaturę Asada w grudniu 2024 roku, jest zdeterminowany, by umocnić władzę nowego reżimu.

Oznacza to podsycanie podziałów religijnych – kontynuację ulubionej taktyki Asada – oraz ataki na wszystkie mniejszości.

Al-Szara dąży do rozwiązania sił SDF i włączenia ich w struktury państwa syryjskiego. Lider SDF Mazlum Abdi zasygnalizował gotowość do porozumienia, ale nie jest w stanie wypracować konsensusu wśród sił kurdyjskich.

Recep Tayyip Erdoğan, rządzący sąsiednią Turcją, jest kluczowym sojusznikiem al-Szary i może wiele zyskać na podważaniu kurdyjskiej autonomii w Syrii.

Państwo tureckie od lat represjonuje własną mniejszość kurdyjską. Partia Pracujących Kurdystanu (PKK), która prowadziła walkę z państwem tureckim, jest powiązana z częścią sił SDF.

USA wcześniej wspierały SDF w wojnie domowej jako sposób realizowania interesów zachodniego imperializmu w regionie. Teraz jednak – całkowicie przewidywalnie – porzuciły Kurdów, poświęcając ich na rzecz budowania relacji z reżimem al-Szary.

Wyzwolenie Kurdów będzie wymagało masowego oporu oddolnego, niezależnego od USA i wszystkich mocarstw imperialistycznych.

Rząd Ahmeda al-Szary zaatakował wszystkie mniejszości w Syrii. Dlaczego teraz atakuje Kurdów?

Wizją al-Szary dla Syrii jest autorytarny i sekciarski reżim. Dlatego postrzega on wszystkie grupy domagające się pluralistycznej i świeckiej Syrii jako potencjalne zagrożenie – dotyczy to również Kurdów.

Wcześniej atakował alawitów i druzów. Obecna agresja wobec Kurdów wynika jednak z osiągnięcia niedawnego porozumienia z regionalnymi graczami – USA, Izraelem i Turcją.

Al-Szara uzgodnił ze Stanami Zjednoczonymi, że do walki z resztkami ISIS nie są potrzebne inne siły. Dotychczas taką rolę pełniły oddziały kurdyjskie, lecz al-Szara zadeklarował, że jego rząd będzie wiarygodnym partnerem.

Z Izraelem uzgodnił, że nie będzie sprawiał problemów w kwestii syryjskich terytoriów okupowanych przez Izrael, takich jak Wzgórza Golan.

Z Turcją al-Szara uzgodnił kontynuację aktywnej współpracy i wsparcia. Rozpoczęło się to jeszcze przed obaleniem reżimu Baszara al-Asada i będzie teraz kontynuowane w zamian za zawężenie strefy wpływów SDF.

Przemiana al-Szary w ciągu ostatniego roku – z osoby znajdującej się na liście terrorystów w głowę państwa – ułatwiła mu prowadzenie agresji wewnątrz Syrii.

USA postrzegają al-Szarę jako siłę zdolną do kontrolowania całej Syrii.

Erdoğan był kluczowym zwolennikiem al-Szary podczas obalenia Baszara al-Asada i obecnie popiera jego rząd. Czy może on coś zyskać na trwających atakach na Kurdów?

Z perspektywy Erdoğana i państwa tureckiego autonomiczna struktura polityczna Kurdów w Syrii zawsze była postrzegana jako egzystencjalne zagro- żenie. Sama Turcja ma długą historię represji wobec Kurdów.

Pierwszy proces pokojowy Erdoğana z Kurdami w latach 2013-2015 zakończył się z powodu paniki wywołanej kurdyjskimi zdobyczami w Rożawie, w Syrii.

Turcja obawiała się, że jeśli ta administracja uzyskałaby podobną międzynarodową legitymację, jak auto- nomiczny Region Kurdystanu w Iraku, wzmocniłoby to podobne żądania w Turcji. Erdoğan postrzegał to jako zagrożenie dla swojego rządu.

Z tego powodu Turcja zorganizowała dwie duże operacje w latach 2018 i 2020 przeciwko północno-wschodniej Syrii, by podważyć kontrolę SDF. Wspierała wiele ugrupowań zbrojnych, które dziś znajdują się w centrum nowego reżimu w Syrii, i próbowała przedstawiać ostatnie ataki jako „wyzwolenie” północno-wschodniej Syrii spod kontroli SDF.

Kurdowie po raz kolejny zostali zdradzeni przez USA. Czy to jest szeroko dyskutowane?

Były sekretarz stanu USA Henry Kissinger powiedział kiedyś: „Bycie wrogiem Ameryki może być niebezpieczne, ale bycie jej przyjacielem skutkuje śmiercią”.

USA postrzegały SDF jako wojskowego sojusznika w wojnie z ISIS. Teraz jednak rolę tę może przejąć reżim al-Szary, a Trump zawiera układy mające wzmocnić wpływy USA w regionie.

Najczęstszym nastrojem wśród Kurdów w Turcji jest potrzeba stanięcia w obronie Rożawy i okazania jej solidarności.

Musimy walczyć o to, by proces pokojowy w Turcji przebiegał w taki sposób, aby Kurdowie mogli zagwa- rantować swoje prawa. Jednocześnie musimy sprzeciwiać się ostatnim atakom al-Szary.

Domagamy się, aby Turcja podjęła działania na rzecz zakończenia ataków syryjskiego reżimu.

Tags: Featured

Category: Gazeta - luty 2026, Gazeta - luty 2026 - cd.