{"id":9589,"date":"2023-09-01T23:30:00","date_gmt":"2023-09-01T21:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589"},"modified":"2023-09-05T19:14:24","modified_gmt":"2023-09-05T17:14:24","slug":"jakim-cudem-prawicowe-idee-trafiaja-do-milionow-ludzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589","title":{"rendered":"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi?"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_-1024x731.jpg\" alt=\"Zam\u0119t w g\u0142owie\" class=\"wp-image-9590\" width=\"475\" height=\"339\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_-1024x731.jpg 1024w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_-300x214.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_-150x107.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_-768x548.jpg 768w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em>Prawicowe idee kr\u0105\u017c\u0105 w spo\u0142ecze\u0144stwie \u2013 nawet w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re nie maj\u0105 z nich \u017cadnych korzy\u015bci. Simon Basketter pyta, sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 takie pogl\u0105dy i jak mo\u017cemy je zmieni\u0107<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dlaczego zwykli ludzie maj\u0105 prawicowe pogl\u0105dy? To, \u017ce na g\u00f3rze spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 rasi\u015bci i mizogini, raczej nie dziwi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ludzie na szczytach w\u0142adzy czerpi\u0105 korzy\u015bci z systemu opartego na kradzie\u017cy i ucisku. Nawet je\u015bli sami nie uznaj\u0105 metody \u201edziel i rz\u0105d\u017a\u201d za przydatn\u0105, logiczne jest, \u017ce stoj\u0105 na stra\u017cy warto\u015bci organizuj\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3remu przewodz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak wszyscy spotykamy osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u017cadnego materialnego powodu, aby popiera\u0107 obecny system, ale s\u0105 gotowe broni\u0107 jego przejaw\u00f3w \u2013 a nawet wyznawa\u0107 najgorsze z mo\u017cliwych idei. Prostym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 znaczna liczba os\u00f3b z klasy pracowniczej g\u0142osuj\u0105ca na prawicowe ugrupowania. Dlaczego g\u0142osuj\u0105 oni na partie, kt\u00f3re tak otwarcie i konsekwentnie uderzaj\u0105 w ich interesy?<\/p>\n\n\n\n<p>Problemem na mniejsz\u0105 skal\u0119 s\u0105 protesty przeciwko nap\u0142ywowi migrant\u00f3w. Tego rodzaju mobilizacje charakteryzuj\u0105 si\u0119 ogromnym nat\u0119\u017ceniem rasistowskich uprzedze\u0144, kt\u00f3re s\u0105 dla nich usprawiedliwieniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak zauwa\u017cyli rewolucjoni\u015bci Karol Marks i Fryderyk Engels, ideami dominuj\u0105cymi w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0105 idee klasy panuj\u0105cej. Nie oznacza to jednak wcale, \u017ce s\u0105 to jedyne dost\u0119pne idee. Oznacza to tylko tyle, \u017ce g\u00f3rne warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa staraj\u0105 si\u0119 pom\u00f3c \u201esystemowi\u201d w upowszechnianiu wstecznych idei.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyra\u017caj\u0105 to dobitnie s\u0142owa musicalu \u201ePo\u0142udniowy Pacyfik\u201d Rodgersa i Hammersteina: \u201emusisz si\u0119 nauczy\u0107 nienawi\u015bci i strachu. Musisz si\u0119 tego uczy\u0107 rok za rokiem. Musi to dudni\u0107 w twoich uszach.<\/p>\n\n\n\n<p>Musisz si\u0119 nauczy\u0107, jak nienawidzi\u0107 tych, kt\u00f3rych nienawidz\u0105 twoi krewni, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano \u2013 zanim sko\u0144czysz te kilka lat\u201d. [W oryginale: \u201eYou?ve got to be taught, to hate and fear, you?ve got to be taught, from year to year, it?s got to be drummed in your dear little ear. You?ve got to be taught, before it?s too late, before you are six, or seven, or eight, to hate all the people your relatives hate.?]<\/p>\n\n\n\n<p>Bardziej prozaicznie uj\u0105\u0142 to na pocz\u0105tku XX w. w\u0142oski marksista Antonio Gramsci, kt\u00f3rego zdaniem instytucje takie jak szko\u0142a, media i rodzina dzia\u0142aj\u0105 niczym \u201epas transmisyjny\u201d dla dominuj\u0105cych idei. W\u0142a\u015bnie to pomaga klasie panuj\u0105cej utrzyma\u0107 ideologiczn\u0105 \u201ehegemoni\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Pogl\u0105dy ludzi s\u0105 kszta\u0142towane przez ich do\u015bwiadczenia. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu \u015bwiat konkurencji, promowany przez bogate kapitalistyczne media, wydaje si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci ludzi zgodny ze zdrowym rozs\u0105dkiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Z tego samego powodu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy akceptuj\u0105 niekt\u00f3re socjalistyczne idee, uwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zmiana musi dokona\u0107 si\u0119 w ramach istniej\u0105cego systemu. Mo\u017ce to by\u0107 spowodowane przyj\u0119ciem za\u0142o\u017cenia, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo nie jest odporne na pranie m\u00f3zgu, jakiemu jest poddawane. Na prawicy ruchu pracowniczego wzywa si\u0119 do uznania prawicowych uprzedze\u0144 wobec migrant\u00f3w, poniewa\u017c \u201eludzie tak my\u015bl\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Na podstawie tych samych przes\u0142anek o podatno\u015bci ludzi na propagand\u0119 s\u0105czon\u0105 z g\u00f3ry cz\u0119\u015b\u0107 lewicy uznaje protekcjonalnie konieczno\u015b\u0107 albo edukowania mas, albo ca\u0142kowitej rezygnacji z dotarcia do nich i szukania zmian gdzie indziej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak ludzie to nie g\u0105bki ani nie owce poprowadzone przez wilki. Owszem, kapitalizm mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 w nas poczucie bezsilno\u015bci. Nie mamy realnego wp\u0142ywu na funkcjonowanie spo\u0142ecze\u0144stwa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wa\u017cnych decyzji podejmuje klasa panuj\u0105ca. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce zmiana jest mo\u017cliwa tylko poprzez wybory \u2013 gdy uda nam si\u0119 znale\u017a\u0107 \u017cyczliwe osoby, kt\u00f3re zechc\u0105 wprowadzi\u0107 zmiany w naszym imieniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119biej. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas zarabia na \u017cycie, decyduj\u0105c si\u0119 na prac\u0119 dla niewielkiej grupy niezwykle bogatych ludzi z klasy kapitalistycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Proces pracy ma fundamentalne znaczenie dla ludzkiego przetrwania. Jednak w tym spo\u0142ecze\u0144stwie kontrol\u0119 nad nasz\u0105 prac\u0105 sprawuje obca si\u0142a \u2013 kapitalista. Marks pisa\u0142, \u017ce w \u015bwiecie wolnym od podzia\u0142\u00f3w klasowych \u201emoja praca by\u0142aby swobodn\u0105 manifestacj\u0105 \u017cycia, a wi\u0119c rado\u015bci \u017cycia\u201d. W tym spo\u0142ecze\u0144stwie \u201emoja praca jest wyobcowaniem z \u017cycia, poniewa\u017c pracuj\u0119, aby \u017cy\u0107, aby zdoby\u0107 dla siebie \u015brodki do \u017cycia. Moja praca nie jest moim \u017cyciem\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>To, co powinno by\u0107 najwa\u017cniejsze w \u017cyciu, staje si\u0119 ci\u0119\u017carem, kt\u00f3ry musimy znosi\u0107. Wyobcowani pracownicy trac\u0105 kontrol\u0119 nad procesem pracy, a produkty ich pracy, czyli towary, kt\u00f3re wytwarzaj\u0105, nie s\u0105 ich w\u0142asno\u015bci\u0105, lecz w\u0142asno\u015bci\u0105 szefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie zaspokajaj\u0105 ju\u017c one naszych potrzeb bezpo\u015brednio. Zamiast tego trafiaj\u0105 na rynek, gdzie zaspokajaj\u0105 potrzeb\u0119 zysku. Mechanika funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa w kapitalizmie pozostaje niejasna, ukryta i zak\u0142amana.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyobcowanie wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na spos\u00f3b, w jaki ludzie odnosz\u0105 si\u0119 do siebie nawzajem, poniewa\u017c stosunki produkcji, w kt\u00f3rych funkcjonuj\u0105, s\u0105 ukszta\u0142towane przez regu\u0142y kapitalistycznej dominacji. Ludzie s\u0105 tak\u017ce wyobcowani ze swojej ludzkiej natury. Mo\u017ce to by\u0107 pomocne w zrozumieniu, dlaczego pracownicy mog\u0105 akceptowa\u0107 reakcyjne idee, takie jak rasizm czy seksizm, kt\u00f3re s\u0105 sprzeczne z ich interesami.<\/p>\n\n\n\n<p>Z punktu widzenia pracownika, kt\u00f3ry nie ma innych do\u015bwiadcze\u0144 w dziedzinie mo\u017cliwych sposob\u00f3w organizacji spo\u0142ecze\u0144stwa, istniej\u0105cy porz\u0105dek mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 naturalny. Jednocze\u015bnie mo\u017ce te\u017c czu\u0107 si\u0119 osamotniony lub wyalienowany w zwi\u0105zku z konieczno\u015bci\u0105 konkurowania z innymi pracownikami.<\/p>\n\n\n\n<p>Ci\u0119cia p\u0142ac pracownik\u00f3w z jednej i obni\u017cki podatk\u00f3w dla najbogatszych z drugiej strony mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 uzasadnione, je\u015bli uznamy, \u017ce nasze miejsca pracy zale\u017c\u0105 od zysk\u00f3w, jakie osi\u0105gaj\u0105 nasi szefowie. Podobnie \u201eracjonalne\u201d mog\u0105 si\u0119 wydawa\u0107 rasistowskie uprzedzenia wobec mig- rant\u00f3w, je\u015bli przyjmiemy, \u017ce zagra\u017caj\u0105 oni naszym miejscom pracy lub przys\u0142uguj\u0105cym nam \u015bwiadczeniom.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak nie wszyscy my\u015bl\u0105 w ten sam spos\u00f3b, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie uznaje od razu wszystkich prawicowych idei. To dlatego, \u017ce nasze idee kszta\u0142tuje nie tylko sam spos\u00f3b organizacji spo\u0142ecze\u0144stwa, ale tak\u017ce pozycja, jak\u0105 w nim zajmujemy. Trudno oczekiwa\u0107, \u017ce milioner zostanie socjalist\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Pracownik mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zkowcem, kt\u00f3ry nigdy nie by\u0142 \u0142amistrajkiem, ale po awansie na stanowisko kierownicze, kt\u00f3re wymaga od niego dyscyplinowania innych pracownik\u00f3w w imieniu szefostwa, jego stosunek do strajk\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 ulegnie zmianie. Niekt\u00f3rzy maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki poprawie warunk\u00f3w \u017cycia \u2013 w postaci wi\u0119kszej liczby miejsc pracy, lepszych mieszka\u0144 i wy\u017cszych zarobk\u00f3w \u2013 tego rodzaju reakcyjne idee po prostu znikn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Tymczasem pomimo zmian materialnych warunk\u00f3w \u017cycia dalsze trwanie systemu oznacza, \u017ce idee wzmacniaj\u0105ce podzia\u0142y nadal b\u0119d\u0105 dominowa\u0107. Ich u\u015bcisk s\u0142abnie dopiero wtedy, gdy walka o warunki pracy \u0142\u0105czy si\u0119 z walk\u0105 z uciskiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u015bwiadczenia ludzi s\u0105 bezpo\u015brednio sprzeczne z ideami, kt\u00f3re chcia\u0142aby nam wpoi\u0107 klasa panuj\u0105ca. To rodzi napi\u0119cie, a pogl\u0105dy podlegaj\u0105 ci\u0105g\u0142ym zmianom w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce stoj\u0105 w sprzeczno\u015bci z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy ludzie zaczynaj\u0105 zmienia\u0107 \u015bwiat, ich idee zaczynaj\u0105 si\u0119 zmienia\u0107 wraz z nim. Strajkuj\u0105cy pracownicy uczestnicz\u0105 w zbiorowej walce z szefami. Wtedy w\u0142a\u015bnie idee klasy panuj\u0105cej mog\u0105 zacz\u0105\u0107 traci\u0107 swoj\u0105 si\u0142\u0119 oddzia\u0142ywania.<\/p>\n\n\n\n<p>Rasistowskie czy seksistowskie pogl\u0105dy przestaj\u0105 mie\u0107 sens, gdy czarni razem z bia\u0142ymi oraz m\u0119\u017cczy\u017ani razem z kobietami wyst\u0119puj\u0105 wsp\u00f3lnie przeciwko wsp\u00f3lnemu wrogowi. Jednak nic nie dzieje si\u0119 automatycznie. Poniewa\u017c ludzie miewaj\u0105 sprzeczne ze sob\u0105 pogl\u0105dy, mog\u0105 si\u0119 ich kurczowo trzyma\u0107.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Duda.Duda_.Morawiecki.30.zjazd_.solidarnosci.26.05.2022-1024x682.jpg\" alt=\"26.05.2022 Zakopane. Antypracowniczy premier i prezydent na 30. Krajowym Zje\u017adzie Delegat\u00f3w NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. W \u015brodku s\u0142u\u017calczy wobec pisowskiego rz\u0105du, lider zwi\u0105zku Piotr Duda.\" class=\"wp-image-9591\" width=\"475\" height=\"316\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Duda.Duda_.Morawiecki.30.zjazd_.solidarnosci.26.05.2022-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Duda.Duda_.Morawiecki.30.zjazd_.solidarnosci.26.05.2022-300x200.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Duda.Duda_.Morawiecki.30.zjazd_.solidarnosci.26.05.2022-150x100.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Duda.Duda_.Morawiecki.30.zjazd_.solidarnosci.26.05.2022-768x512.jpg 768w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Duda.Duda_.Morawiecki.30.zjazd_.solidarnosci.26.05.2022-1536x1023.jpg 1536w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Duda.Duda_.Morawiecki.30.zjazd_.solidarnosci.26.05.2022.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><figcaption>26.05.2022 Zakopane. Antypracowniczy premier i prezydent na 30. Krajowym Zje\u017adzie Delegat\u00f3w NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. W \u015brodku s\u0142u\u017calczy wobec pisowskiego rz\u0105du, lider zwi\u0105zku Piotr Duda.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Wybuchy strajk\u00f3w same w sobie nie eliminuj\u0105 reakcyjnych pogl\u0105d\u00f3w. Podobnie jak konflikt z pa\u0144stwem kapitalistycznym nie prowadzi od razu do rewolucji.<\/p>\n\n\n\n<p>Pracownicy cz\u0119sto wdaj\u0105 si\u0119 w konflikt z pa\u0144stwem podczas protest\u00f3w lub strajk\u00f3w. Wtedy wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce policja nie jest od \u015bcigania przest\u0119pstw, lecz od atakowania ludzi w imieniu szef\u00f3w i systemu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie prowadzi to automatycznie do radykalnych wniosk\u00f3w. Zamiast nich mo\u017ce narodzi\u0107 si\u0119 przekonanie o konieczno\u015bci skoncentrowania si\u0119 jedynie na walce z policj\u0105 lub potrzebie ca\u0142kowitego zignorowania pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest to przestrze\u0144, w kt\u00f3rej musi pojawi\u0107 si\u0119 agitacja. Narzucone odg\u00f3rnie podzia\u0142y powoduj\u0105, \u017ce zar\u00f3wno \u0142amistrajki, jak i rewolucjoni\u015bci stanowi\u0105 zwykle mniejszo\u015b\u0107 w klasie pracowniczej.<\/p>\n\n\n\n<p>Na podobnej zasadzie mniejszo\u015b\u0107 stanowi\u0105 zar\u00f3wno konsekwentni antyrasi\u015bci, jak i rasi\u015bci. Pomi\u0119dzy nimi znajduje si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u201eniezdecydowanych\u201d. Cz\u0119\u015bci\u0105 ka\u017cdej walki jest bitwa idei. Im wi\u0119ksza skala starcia, tym wi\u0119kszy potencja\u0142 do odparcia reakcyjnych idei. Strukturalne wyobcowanie i utowarowienie pracy w obecnym systemie sprzyja uznaniu idei narzuconych przez klas\u0119 szef\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Op\u00f3r wobec nich w miejscach pracy mo\u017ce po\u0142o\u017cy\u0107 podwaliny pod ich pora\u017ck\u0119. Oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze kluczowy jest nieustaj\u0105cy konsekwentny sprzeciw wobec reakcyjnych idei, gdziekolwiek si\u0119 pojawiaj\u0105 \u2013 nawet je\u015bli jeste\u015bmy w mniejszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Stawanie w obronie migrant\u00f3w, os\u00f3b transp\u0142ciowych czy innych atakowanych grup nie zawsze jest popularne, ale jest konieczne i s\u0142uszne oraz przygotowuje grunt pod przysz\u0142e walki.<\/p>\n\n\n\n<p>Po drugie: musimy stara\u0107 si\u0119 rozszerzy\u0107 zasi\u0119g walki w takim stopniu, aby zerwa\u0107 \u0142a\u0144cuchy systemu tam, gdzie jeste\u015bmy nimi skr\u0119powani.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak s\u0142usznie twierdzili Marks i Engels, \u201erewolucja jest konieczna nie tylko dlatego, \u017ce w \u017caden inny spos\u00f3b nie mo\u017cna obali\u0107 klasy panuj\u0105cej, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce klasa, kt\u00f3ra j\u0105 obala, tylko przez rewolucj\u0119 mo\u017ce otrz\u0105sn\u0105\u0107 si\u0119 z ca\u0142ej starej ohydy i sta\u0107 si\u0119 zdolna do zbudowania nowego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>T\u0142umaczy\u0142 \u0141ukasz Wiewi\u00f3r<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prawicowe idee kr\u0105\u017c\u0105 w spo\u0142ecze\u0144stwie \u2013 nawet w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re nie maj\u0105 z nich \u017cadnych korzy\u015bci. Simon Basketter pyta, sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 takie pogl\u0105dy i jak mo\u017cemy je zmieni\u0107 Dlaczego zwykli ludzie maj\u0105 prawicowe pogl\u0105dy? To, \u017ce na g\u00f3rze spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 rasi\u015bci i mizogini, raczej nie dziwi. Ludzie na szczytach w\u0142adzy czerpi\u0105 korzy\u015bci z systemu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9590,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[270,272],"tags":[97],"class_list":["post-9589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-wrzesien-2023","category-gazeta-wrzesien-2023-2cd","tag-featured"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi? - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi? - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prawicowe idee kr\u0105\u017c\u0105 w spo\u0142ecze\u0144stwie \u2013 nawet w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re nie maj\u0105 z nich \u017cadnych korzy\u015bci. Simon Basketter pyta, sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 takie pogl\u0105dy i jak mo\u017cemy je zmieni\u0107 Dlaczego zwykli ludzie maj\u0105 prawicowe pogl\u0105dy? To, \u017ce na g\u00f3rze spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 rasi\u015bci i mizogini, raczej nie dziwi. Ludzie na szczytach w\u0142adzy czerpi\u0105 korzy\u015bci z systemu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-09-01T21:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-05T17:14:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"857\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi?\",\"datePublished\":\"2023-09-01T21:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-05T17:14:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589\"},\"wordCount\":1659,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - wrzesie\u0144 2023\",\"Gazeta - wrzesie\u0144 2023 - 2cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589\",\"name\":\"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi? - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg\",\"datePublished\":\"2023-09-01T21:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-05T17:14:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg\",\"width\":1200,\"height\":857},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi? - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi? - Pracownicza Demokracja","og_description":"Prawicowe idee kr\u0105\u017c\u0105 w spo\u0142ecze\u0144stwie \u2013 nawet w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re nie maj\u0105 z nich \u017cadnych korzy\u015bci. Simon Basketter pyta, sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 takie pogl\u0105dy i jak mo\u017cemy je zmieni\u0107 Dlaczego zwykli ludzie maj\u0105 prawicowe pogl\u0105dy? To, \u017ce na g\u00f3rze spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 rasi\u015bci i mizogini, raczej nie dziwi. Ludzie na szczytach w\u0142adzy czerpi\u0105 korzy\u015bci z systemu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2023-09-01T21:30:00+00:00","article_modified_time":"2023-09-05T17:14:24+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":857,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi?","datePublished":"2023-09-01T21:30:00+00:00","dateModified":"2023-09-05T17:14:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589"},"wordCount":1659,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - wrzesie\u0144 2023","Gazeta - wrzesie\u0144 2023 - 2cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589","name":"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi? - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg","datePublished":"2023-09-01T21:30:00+00:00","dateModified":"2023-09-05T17:14:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facet.zamieszana.glowa_.prawicowe.idee_.jpg","width":1200,"height":857},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9589#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jakim cudem prawicowe idee trafiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9592,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9589\/revisions\/9592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}