{"id":9504,"date":"2023-07-01T23:33:00","date_gmt":"2023-07-01T21:33:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504"},"modified":"2023-07-19T23:02:26","modified_gmt":"2023-07-19T21:02:26","slug":"rewolucyjna-analiza-tonyego-cliffa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504","title":{"rendered":"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa"},"content":{"rendered":"\n
\"Tony
Tony Cliff<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W czerwcu min\u0119\u0142o 75 lat od kiedy Tony Cliff napisa\u0142 \u201eKlasowy charakter stalinowskiej Rosji\u201d. Jak twierdzi Joseph Choonara, praca ta obroni\u0142a marksistowsk\u0105 tradycj\u0119 samowyzwolenia klasy pracowniczej przed stalinowskimi zniekszta\u0142ceniami<\/em><\/p>\n\n\n\n

W czerwcu 1948 roku, w wewn\u0119trznym biuletynie brytyjskiej organizacji trockistowskiej Rewolucyjna Partia Komunistyczna (Revolutionary Communist Party), ukaza\u0142 si\u0119 s\u0105\u017cnisty, licz\u0105cy 142 strony tekst, zatytu\u0142owany: \u201eKlasowy charakter stalinowskiej Rosji\u201d. Jego autorem by\u0142 31-letni \u017cydowski imigrant z Palestyny \u2013 Yigael Gluckstein.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c wcze\u015bniej zbudowa\u0142 on w Palestynie ma\u0142y, \u017cydowsko-arabski nurt marksistowski, rzucaj\u0105cy wyzwanie stalinowskiej dominacji na lewicy. Szybko jednak narasta\u0142a w nim \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ma\u0142a palesty\u0144ska klasa pracuj\u0105ca nie jest w stanie pokona\u0107 pot\u0119gi Izraela, wyros\u0142ej na wyp\u0119dzeniu mas arabskich.<\/p>\n\n\n\n

Gluckstein postanowi\u0142 wyjecha\u0107 za granic\u0119. Rozwa\u017ca\u0142 udanie si\u0119 do Egiptu, kt\u00f3ry by\u0142 ojczyzn\u0105 znacznie pot\u0119\u017cniejszego, arabskiego ruchu klasy pracuj\u0105cej. Szybko zda\u0142 sobie jednak spraw\u0119 \u017ce mikroskopijna siatka trockist\u00f3w w tym kraju nie jest w stanie zapewni\u0107 koniecznego wsparcia dla pracy konspiracyjnej.<\/p>\n\n\n\n

Wtedy nadarzy\u0142a si\u0119 okazja wyjazdu do Wielkiej Brytanii. Ojciec jego partnerki Chanie Rosenberg by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem fabryki w Cape Town i w 1947 r. Gluckstein m\u00f3g\u0142 wyjecha\u0107 do Wielkiej Brytanii jako przedstawiciel tej firmy.<\/p>\n\n\n\n

Tam do\u0142\u0105czy\u0142 on do licz\u0105cej 400 cz\u0142onk\u00f3w RCP, szybko zdobywaj\u0105c uznanie w\u015br\u00f3d swych towarzyszy jako licz\u0105cy si\u0119 marksista, obdarzony bystrym umys\u0142em. Po trzech miesi\u0105cach brytyjskie w\u0142adze zda\u0142y sobie spraw\u0119 z istoty jego dzia\u0142alno\u015bci i deportowa\u0142y go. Gluckstein wyl\u0105dowa\u0142 w Dublinie, gdzie rozpocz\u0105\u0142 studia na Trinity College. W Irlan- dii pozosta\u0142 do 1952 r., kiedy to pozwolono mu powr\u00f3ci\u0107 do Wielkiej Brytanii.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie w Dublinie zosta\u0142 napisany artyku\u0142 do biuletynu, kt\u00f3rego kolejne rozdzia\u0142y napisane mieszanin\u0105 angielskiego i hebrajskiego by\u0142y przesy\u0142ane poczt\u0105 przez Morze Irlandzkie, a nast\u0119pnie pracowicie przeredagowane w jednolity tekst przez Rosenberg.<\/p>\n\n\n\n

Gluckstein mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 lepiej znany pod pseudonimem Tony Cliff. Jego artyku\u0142, opublikowany p\u00f3\u017aniej w postaci ksi\u0105\u017ckowej, sta\u0142 si\u0119 tekstem za\u0142o\u017cycielskim Grupy Przegl\u0105du Socjalistycznego (Socialist Review Group). Powsta\u0142a ona gdy Cliff i jego stronnicy zostali usuni\u0119ci z RCP. Grupa Przegl\u0105du Socjalistycznego przyj\u0119\u0142a potem nazw\u0119 Mi\u0119dzynarodowych Socjalist\u00f3w (International Socialists), by w ko\u0144cu przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w Socjalistyczn\u0105 Parti\u0119 Pracownicz\u0105 (Socialist Workers Party \u2013 SWP). Prace Cliffa rzuci\u0142y wyzwanie trockistowskiej ortodoksji grup takich, jak RCP.<\/p>\n\n\n\n

Po przej\u0119ciu w\u0142adzy w ZSRR przez stalinowc\u00f3w trockizm pom\u00f3g\u0142 zachowa\u0107 autentyczn\u0105 tradycj\u0119 marksistowsk\u0105. Lew Trocki cieszy\u0142 si\u0119 ogromnym autorytetem jako wsp\u00f3\u0142przyw\u00f3dca \u2013 wraz z Leninem \u2013 rewolucji, kt\u00f3ra przynios\u0142a w Rosji kr\u00f3tki rozkwit socjalizmu i wyzwolenia.<\/p>\n\n\n\n

Jednak\u017ce nowy porz\u0105dek by\u0142 izolowany \u2013 zw\u0142aszcza po pora\u017cce rewolucyjnych zmaga\u0144, kt\u00f3re wybuch\u0142y w Niemczech w 1918 r. Po rewolucji w Rosji rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 brutalna wojna domowa oraz inwazja zagranicznych mocarstw imperialistycznych, pragn\u0105cych zmia\u017cd\u017cy\u0107 nowopowsta\u0142e pa\u0144stwo socjalistyczne.<\/p>\n\n\n\n

Partia bolszewicka zdo\u0142a\u0142a utrzyma\u0107 si\u0119 u w\u0142adzy, jednak klasa pracuj\u0105ca zosta\u0142a zdziesi\u0105t- kowana a gospodarka zniszczona. W takich warunkach instytucje demokratyczne, takie jak rady delegat\u00f3w \u017co\u0142nierskich i robotniczych, zacz\u0119\u0142y obumiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo bolszewicy pr\u00f3bowali ocali\u0107 co tylko mogli z osi\u0105gni\u0119\u0107 roku 1917, jednocze\u015bnie skupiaj\u0105c si\u0119 na rozszerzeniu rewolucji. W ten spos\u00f3b Rosja mog\u0142a nawi\u0105za\u0107 kontakt z o wiele liczniejszymi klasami pracuj\u0105cymi za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Z czasem jednak biurokracja zarz\u0105dzaj\u0105ca krajem oddali\u0142a si\u0119 od resztek klasy pracuj\u0105cej. Partia bolszewicka, nazwana teraz parti\u0105 komunistyczn\u0105, zosta\u0142a zalana przez nowych rekrut\u00f3w, kt\u00f3rym cz\u0119sto \u2013 w przeciwie\u0144stwie do \u201estarych bolszewik\u00f3w\u201d \u2013 brakowa\u0142o oddania sprawie socjalizmu.<\/p>\n\n\n\n

Na czele rosn\u0105cej w si\u0142\u0119 biurokracji pa\u0144stwowej sta\u0142 J\u00f3zef Stalin. Pod koniec lat 20-tych skonsolidowa\u0142 on swoj\u0105 w\u0142adz\u0119, zmuszaj\u0105c Trockiego do udania si\u0119 na wygnanie. W ko\u0144cu Stalin wymordowa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u201estarych bolszewik\u00f3w\u201d. Porzucono d\u0105\u017cenie do rozszerzenia rewolucji na rzecz budowania \u201esocjalizmu w jednym kraju\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Trocki kontynuowa\u0142 walk\u0119 ze stalinizmem, jednak jego analizy cz\u0119sto by\u0142y wadliwe. Twierdzi\u0142 on \u017ce ZSRR wci\u0105\u017c pozostawa\u0142 \u201epa\u0144stwem robotniczym\u201d cho\u0107 \u201ezdegenerowanym\u201d. Mia\u0142o by\u0107 tak dlatego, \u017ce pracownicy wci\u0105\u017c formalnie byli \u201ew\u0142a\u015bcicielami\u201d \u015brodk\u00f3w produkcji.<\/p>\n\n\n\n

Trocki my\u015bla\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zdrowe elementy w partii mog\u0105 sprzymierzy\u0107 si\u0119 z klas\u0105 pracuj\u0105c\u0105 i pokona\u0107 biurokracj\u0119. To by\u0142o zwi\u0105zane z jego przekonaniem, \u017ce biurokracja wyros\u0142a jako si\u0142a zarz\u0105dzaj\u0105ca niedoborami. Wed\u0142ug Trockiego mia\u0142a ona stosunkowo niewielk\u0105 si\u0142\u0119 i nie dysponowa\u0142a \u017cadnym realnym zapleczem spo\u0142ecznym.<\/p>\n\n\n\n

Gdy Trocki zosta\u0142 zamordowany przez stalinowskiego agenta w 1940 r. jego zwolennicy stan\u0119li w obliczu jeszcze wi\u0119kszej, nierozwi\u0105zanej zagadki. Po II Wojnie \u015awiatowej w krajach Europy Wschodniej powsta\u0142y re\u017cimy, kt\u00f3rych gospodarki i biurokratyczne elity by\u0142y wzorowane na ZSRR. Te pa\u0144stwa nie powsta\u0142y na skutek rewolucji robotniczej, ale zosta\u0142y narzucone z g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n

Trocki\u015bci utrzymywali, \u017ce te twory to \u201ezdeformowane pa\u0144stwa robotnicze\u201d. Je\u015bli jednak mo\u017cna stworzy\u0107 pa\u0144stwo robotnicze za pomoc\u0105 przerzucanych przez granic\u0119 czo\u0142g\u00f3w, to jaki jest sens marksistowskiej tradycji samowyzwalaj\u0105cych si\u0119 pracownik\u00f3w? Dlaczego rewolucjoni\u015bci maj\u0105 walczy\u0107 o pa\u0144stwo robotnicze, w kt\u00f3rym pracownicy nie maj\u0105 \u017cadnej realnej kontroli nad pa\u0144stwem i gospodark\u0105?<\/p>\n\n\n\n

Tezy przedstawione przez Cliffa dawa\u0142y odpowiedzi na te pytania. Doszed\u0142 on do wniosku, \u017ce ZSRR i jego pa\u0144stwa satelickie w og\u00f3le nie by\u0142y pa\u0144stwami robotniczymi. Zamiast tego by\u0142y one uciele\u015bnieniem \u201ebiurokratycznego kapitalizmu pa\u0144stwowego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Decyduj\u0105cym momentem w jego narodzinach by\u0142 koniec lat 20-tych, kiedy to biurokracja pod wodz\u0105 Stalina wprowadzi\u0142a w ZSRR pierwszy plan pi\u0119cioletni. Ch\u0142opstwo zosta\u0142o zmia\u017cd\u017cone za pomoc\u0105 kolektywizacji ziemi, za\u015b ca\u0142y kraj poddano gwa\u0142townej industrializacji, nap\u0119dzanej za pomoc\u0105 wyzysku pracownik\u00f3w. W tamtym czasie biurokracja pa\u0144stwowa zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 jako sp\u00f3jna klasa spo\u0142eczna.<\/p>\n\n\n\n

Uprzemys\u0142owienie oznacza\u0142o, \u017ce akumulacja kapita\u0142u ma pierwsze\u0144stwo przed konsumpcj\u0105 pracownik\u00f3w \u2013 tak samo jak na Zachodzie. Pracownicy podlegali wi\u0119c wyzyskowi \u2013 wyciskano z nich nieop\u0142acon\u0105 prac\u0119 przeznaczaj\u0105c j\u0105 na cele wskazane przez biurokracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Ta biurokracja pa\u0144stwowa zarz\u0105dza\u0142a gospodark\u0105 jak jedn\u0105 wielk\u0105 fabryk\u0105 z wieloma wydzia\u0142ami. Musia\u0142a to jednak czyni\u0107 na mod\u0142\u0119 kapitalistyczn\u0105, gdy\u017c ZSRR chcia\u0142 teraz odegra\u0107 rol\u0119 w globalnym systemie kapitalistycznym. Oznacza\u0142o to udzia\u0142 w imperialistycznej konkurencji z innymi mocarstwami.<\/p>\n\n\n\n

Co prawda wyeliminowano wewn\u0119trzn\u0105 konkurencj\u0119 rynkow\u0105, jednak mi\u0119dzynarodowa konkurencja militarna wymusza\u0142a post\u0119powanie w zgodzie z logik\u0105 kapitalistyczn\u0105. To nie znaczy, \u017ce ten typ gospodarki by\u0142 identyczny z modelem zachodnim. Cliff w swoich pracach wyra\u017anie zaznacza\u0142 szczeg\u00f3ln\u0105 dynamik\u0119 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w pa\u0144stwowym kapitalizmie. Jednak te cechy gospodarki by\u0142y jedynie wariacjami na ten sam temat, a tym tematem by\u0142 wyzysk i akumulacja.<\/p>\n\n\n\n

W czasie zimnej wojny cz\u0142onkowie SWP oraz poprzedzaj\u0105cych j\u0105 organizacji cz\u0119sto byli nazywani \u201estate caps\u201d (od ang. \u201estate capitalism\u201d \u2013 pa\u0144stwowy kapitalizm), co by\u0142o uznaniem istotnej wagi tej teorii. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niej uda\u0142o im si\u0119 unikn\u0105\u0107 jakichkolwiek ust\u0119pstw na rzecz stalinizmu, czy te\u017c przekonania, \u017ce socjalizm mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 innymi \u015brodkami ni\u017c rewolucja pracownicza.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie, poniewa\u017c postrzegali oni ZSRR jako jeden z wariant\u00f3w kapitalizmu, nie widzieli oni w tym pa\u0144stwie jakiej\u015b wyj\u0105tkowej, barbarzy\u0144skiej formy spo\u0142ecze\u0144stwa. Dzi\u0119ki temu Cliff i jego zwolennicy nie dali si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w poparcie dla klas rz\u0105dz\u0105cych Zachodu. Wyrazem tej postawy by\u0142o has\u0142o, widniej\u0105ce w nag\u0142\u00f3wku wydawanej przez nich gazety: \u201eAni Waszyngton, ani Moskwa \u2013 tylko Mi\u0119dzynarodowy Socjalizm.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Teoria kapitalizmu pa\u0144stwowego zachowa\u0142a sw\u0105 aktualno\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c po zako\u0144czeniu Zimnej Wojny. Elementy tej formy kapitalizmu s\u0105 obecne nawet w tych krajach, kt\u00f3re nie posz\u0142y do ko\u0144ca drog\u0105 pe\u0142nego, biurokratycznego kapitalizmu pa\u0144stwowego. Teoria Cliffa przypomina nam, \u017ce pa\u0144stwo nie znajduje si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b poza kapitalizmem, ani te\u017c nie stanowi \u017cadnej alternatywy wobec tego systemu. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 pa\u0144stwo jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kapitalizmu.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 mo\u017cemy opowiada\u0107 si\u0119 za spo\u0142eczn\u0105 kontrol\u0105 us\u0142ug publicznych, to jednak upa\u0144stwowienie nie jest to\u017csame z socjalizmem. Ten ostatni wymaga kontroli sprawowanej przez pracownik\u00f3w, a ten stan rzeczy mo\u017ce by\u0107 owocem tylko rewolucyjnych zmaga\u0144 mas pracowniczych.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 cz\u0119\u015bciowy powr\u00f3t do metod pa\u0144stwowokapitalistycznych. Z jednej strony kapitalizm sta\u0142 si\u0119 tak podatny na kryzysy, \u017ce pa\u0144stwa czuj\u0105 si\u0119 zmuszone do ratowania upadaj\u0105cego systemu. Z drugiej za\u015b widzimy ogromny rozw\u00f3j Chin, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 firmy kierowane przez pa\u0144stwo lub te\u017c b\u0119d\u0105ce jego w\u0142asno\u015bci\u0105. Inne pa\u0144stwa \u2013 w tym USA pod rz\u0105dami Joe Bidena \u2013 reaguj\u0105 na to, zwi\u0119kszaj\u0105c rol\u0119 swych w\u0142asnych aparat\u00f3w pa\u0144stwowych w gospodarce.<\/p>\n\n\n\n

Nie powinni\u015bmy te\u017c mie\u0107 \u017cadnych z\u0142udze\u0144 co do tego, \u017ce Chiny s\u0105 jak\u0105\u015b alternatyw\u0105 wobec kapitalizmu. To rosn\u0105ce mocarstwo kapitalistyczne i imperialistyczne. W teorii Cliffa przede wszystkim chodzi o podtrzymanie g\u0142\u00f3wnej idei marksizmu: \u017ce samoorganizacja i dzia\u0142ania pracownik\u00f3w to jedyna rzecz, kt\u00f3ra mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wyzwolenie.<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczy\u0142 Jacek Szyma\u0144ski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W czerwcu min\u0119\u0142o 75 lat od kiedy Tony Cliff napisa\u0142 \u201eKlasowy charakter stalinowskiej Rosji\u201d. Jak twierdzi Joseph Choonara, praca ta obroni\u0142a marksistowsk\u0105 tradycj\u0119 samowyzwolenia klasy pracowniczej przed stalinowskimi zniekszta\u0142ceniami W czerwcu 1948 roku, w wewn\u0119trznym biuletynie brytyjskiej organizacji trockistowskiej Rewolucyjna Partia Komunistyczna (Revolutionary Communist Party), ukaza\u0142 si\u0119 s\u0105\u017cnisty, licz\u0105cy 142 strony tekst, zatytu\u0142owany: \u201eKlasowy charakter […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9505,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[268,269],"tags":[97],"class_list":["post-9504","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-lipiec-sierpien-2023","category-gazeta-lipiec-sierpien-2023-cd","tag-featured"],"yoast_head":"\nRewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W czerwcu min\u0119\u0142o 75 lat od kiedy Tony Cliff napisa\u0142 \u201eKlasowy charakter stalinowskiej Rosji\u201d. Jak twierdzi Joseph Choonara, praca ta obroni\u0142a marksistowsk\u0105 tradycj\u0119 samowyzwolenia klasy pracowniczej przed stalinowskimi zniekszta\u0142ceniami W czerwcu 1948 roku, w wewn\u0119trznym biuletynie brytyjskiej organizacji trockistowskiej Rewolucyjna Partia Komunistyczna (Revolutionary Communist Party), ukaza\u0142 si\u0119 s\u0105\u017cnisty, licz\u0105cy 142 strony tekst, zatytu\u0142owany: \u201eKlasowy charakter […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-07-01T21:33:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-07-19T21:02:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa\",\"datePublished\":\"2023-07-01T21:33:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-19T21:02:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504\"},\"wordCount\":1557,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - lipiec-sierpie\u0144 2023\",\"Gazeta - lipiec-sierpie\u0144 2023 - cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504\",\"name\":\"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-01T21:33:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-19T21:02:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa - Pracownicza Demokracja","og_description":"W czerwcu min\u0119\u0142o 75 lat od kiedy Tony Cliff napisa\u0142 \u201eKlasowy charakter stalinowskiej Rosji\u201d. Jak twierdzi Joseph Choonara, praca ta obroni\u0142a marksistowsk\u0105 tradycj\u0119 samowyzwolenia klasy pracowniczej przed stalinowskimi zniekszta\u0142ceniami W czerwcu 1948 roku, w wewn\u0119trznym biuletynie brytyjskiej organizacji trockistowskiej Rewolucyjna Partia Komunistyczna (Revolutionary Communist Party), ukaza\u0142 si\u0119 s\u0105\u017cnisty, licz\u0105cy 142 strony tekst, zatytu\u0142owany: \u201eKlasowy charakter […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2023-07-01T21:33:00+00:00","article_modified_time":"2023-07-19T21:02:26+00:00","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa","datePublished":"2023-07-01T21:33:00+00:00","dateModified":"2023-07-19T21:02:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504"},"wordCount":1557,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - lipiec-sierpie\u0144 2023","Gazeta - lipiec-sierpie\u0144 2023 - cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504","name":"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg","datePublished":"2023-07-01T21:33:00+00:00","dateModified":"2023-07-19T21:02:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tony-Cliff.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9504#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rewolucyjna analiza Tony?ego Cliffa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9504"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9506,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9504\/revisions\/9506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}