{"id":9431,"date":"2023-06-01T23:40:00","date_gmt":"2023-06-01T21:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431"},"modified":"2023-06-09T23:42:02","modified_gmt":"2023-06-09T21:42:02","slug":"jakie-sa-korzenie-opresji-osob-lgbt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431","title":{"rendered":"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+?"},"content":{"rendered":"\n
\"13.05.23.
13.05.23. Marsz R\u00f3wno\u015bci w \u0141odzi.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Cho\u0107 opresja, kt\u00f3rej do\u015bwiadczaj\u0105 osoby LGBT+, podobnie jak opresja kobiet, jest zjawiskiem towarzysz\u0105cym ludzko\u015bci od chwili powstania spo\u0142ecze\u0144stw klasowych, jej wsp\u00f3\u0142czesna fobiczna posta\u0107 pojawi\u0142a si\u0119 dopiero wraz z nadej\u015bciem kapitalizmu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

System oparty o wyzysk pracy i akumulacj\u0119 kapita\u0142u, kt\u00f3rego \u017cywotny interes le\u017cy w konfliktuj\u0105cym konstruowaniu przekona\u0144 na temat rasy, p\u0142ci i seksualno\u015bci, obok rasizmu, antysemityzmu, islamofobii i seksizmu, zrodzi\u0142 tak\u017ce homofobi\u0119 i transfobi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalizm na piedestale postawi\u0142 rodzin\u0119 i w ten spos\u00f3b zagwarantowa\u0142 sobie nie tylko reprodukcj\u0119 kolejnych pokole\u0144 pracownik\u00f3w, ale tak\u017ce utrwalanie seksizmu i fobii na tle orientacji seksualnej i to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej.<\/p>\n\n\n\n

Seksualno\u015b\u0107 i p\u0142e\u0107 jako<\/strong> spo\u0142eczne konstrukty<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na przestrzeni dziej\u00f3w ludzko\u015bci p\u0142ciowo\u015b\u0107, ma\u0142\u017ce\u0144stwo, relacje seksualne mi\u0119dzy kobietami i m\u0119\u017cczyznami, a tak\u017ce pomi\u0119dzy osobami tej samej p\u0142ci, to zjawiska, kt\u00f3re podlega\u0142y spo\u0142ecznemu i ideologicznemu konstruowaniu na wiele sposob\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Najprostszym sposobem na zademonstrowanie, jak spo\u0142eczno-ekonomiczne podwaliny spo\u0142ecze\u0144stw kszta\u0142towa\u0142y koncepcje obejmuj\u0105ce sfery aktywno\u015bci seksualnej i p\u0142ciowo\u015bci, jest prze\u015bledzenie historii zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n

Wymowny jest ju\u017c sam fakt, \u017ce s\u0142owo \u201ehomoseksualno\u015b\u0107\u201d po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 dopiero w 1869 roku. Wcze\u015bniej nie wyodr\u0119bniano i nie etykietowano grup kobiet i m\u0119\u017cczyzn podejmuj\u0105cych kontakty seksualne z t\u0105 sam\u0105 p\u0142ci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

O ile istnia\u0142y s\u0142owa, kt\u00f3re takie kontakty, penalizowane i uznawane za grzeszne, opisywa\u0142y, o tyle pomys\u0142, \u017ce z samego podejmowania tych kontakt\u00f3w wynika, \u017ce kto\u015b ma okre\u015blony typ osobowo\u015bci albo jest dotkni\u0119ty jak\u0105\u015b przypad\u0142o\u015bci\u0105, pojawi\u0142 si\u0119 dopiero pod koniec XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

To nowe podej\u015bcie nie pojawi\u0142o si\u0119 przypadkowo. Sz\u0142o krok w krok z rozwojem nowej formacji spo\u0142eczno-ekonomicznej \u2013 kapitalizmu w jego fazie uprzemys\u0142owienia, i mo\u017cna je w pe\u0142ni zrozumie\u0107 dopiero przez pryzmat narzuconego w\u00f3wczas modelu rodziny i jej zwi\u0105zku z kapitalistyczn\u0105 produkcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jak dla okresu przed nadej\u015bciem kapitalizmu, to r\u00f3wnie\u017c rodzina, instytucjonalizuj\u0105ca w spo\u0142ecze\u0144stwach klasowych aprobowane praktyki seksualne, sprzyjaj\u0105ce przetrwaniu tych spo\u0142ecze\u0144stw wraz z ich charakterystycznymi sposobami produkcji i modelami reprodukowania si\u0142y roboczej, b\u0119dzie kluczem do zrozumienia procesu konstruowania seksualno\u015bci i p\u0142ciowo\u015bci w historii.<\/p>\n\n\n\n

W spo\u0142ecze\u0144stwach \u0142owiecko-zbierackich aktywno\u015b\u0107 seksualna podlega\u0142a niewielkiej kontroli. W przypadku tych spo\u0142ecze\u0144stw mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o pewnym podziale pracy pomi\u0119dzy kobiety i m\u0119\u017cczyzn, jednak nie by\u0142 to podzia\u0142 sztywny i przypisane role cz\u0119sto nachodzi\u0142y na siebie.<\/p>\n\n\n\n

Rodzina, pokrewie\u0144stwo, podzia\u0142 na role p\u0142ciowe zyska\u0142y na znaczeniu wraz z pojawieniem si\u0119 prymitywnych form uprawy roli i hodowli, a wraz z nimi wojen o terytorium i zapasy. Jednak ma\u0142\u017ce\u0144stwo i rodzicielstwo w tych spo\u0142ecze\u0144stwach charakteryzowa\u0142a p\u0142ynno\u015b\u0107 form, nie by\u0142o w nim podzia\u0142\u00f3w o charakterze klasowym i panowa\u0142a r\u00f3wno\u015b\u0107 mi\u0119dzy kobietami a m\u0119\u017cczyznami.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi chodzi o uznane zwi\u0105zki os\u00f3b tej samej p\u0142ci, to dla tego okresu wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwie ich postacie. W\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci plemion Ameryki P\u00f3\u0142nocnej antropolodzy zaobserwowali obyczaj, kt\u00f3ry okre\u015blili mianem berdache<\/em>. Polega\u0142 na tym, \u017ce m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety przyjmowali ubi\u00f3r i styl bycia przeciwnej p\u0142ci i dla wszystkich spo\u0142ecznych i ekonomicznych kontekst\u00f3w stawali si\u0119 odpowiednio kobiet\u0105 b\u0105d\u017a m\u0119\u017cczyzn\u0105 zgodnie z w\u0142asnym wyborem. Podejmowali aktywno\u015b\u0107 seksu- aln\u0105 nieobarczon\u0105 spo\u0142eczn\u0105 dezaprobat\u0105, mogli mie\u0107 m\u0119\u017c\u00f3w i \u017cony.<\/p>\n\n\n\n

Drug\u0105 form\u0105 uznawanych przez spo\u0142eczno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych by\u0142y kontakty seksualne mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a m\u0142odzie\u0144cami, widziane jako faza w rozwoju m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry doro\u015bnie, o\u017ceni si\u0119 i b\u0119dzie mia\u0142 dzieci. Przyk\u0142ady spo\u0142ecze\u0144stw, w kt\u00f3rych zaobserwowano ten obyczaj, to lud Azande w Sudanie Po\u0142udniowym oraz plemi\u0119 Aranda w \u015brodkowej Australii.<\/p>\n\n\n\n

W spo\u0142ecze\u0144stwach klasowych przetrwa\u0142y i by\u0142y szeroko rozpowszechnione obie postacie zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych. Jednak dominacja m\u0119\u017cczyzn, powi\u0105zanie rodziny z w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105 i ni\u017cszy status kobiet oznacza\u0142y, \u017ce czasami relacje mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a dorastaj\u0105cymi m\u0142odzie\u0144cami by\u0142y postrzegane jako nadrz\u0119dne w stosunku do zwi\u0105zk\u00f3w heteroseksualnych, z kolei \u201ezniewie\u015bciali\u201d m\u0119\u017cczy\u017ani zaj\u0119li ni\u017cszy szczebel w hierarchii spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142y jednak te\u017c spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re kara\u0142y kontakty seksualne pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami, tak jak staro\u017cytny Babilon, Persja i Peru pod rz\u0105dami Aztek\u00f3w, a tak\u017ce takie spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rych funkcjonowa\u0142y podw\u00f3jne standardy, jak np. staro\u017cytny Egipt, gdzie rozr\u00f3\u017cniano mi\u0119dzy \u201epasywnymi\u201d i \u201eaktywnymi\u201d rolami w stosunkach analnych, za poni\u017caj\u0105ce uznaj\u0105c tylko te pierwsze.<\/p>\n\n\n\n

\"22.05.23
22.05.23 Warszawa. Solidarno\u015bciowa pikieta z oskar\u017conymi o zniszczenie homofobusa skrajnej prawicy. Otrzymali wyrok wykonywania prac spo\u0142ecznych. B\u0119dzie apelacja.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Seksualno\u015b\u0107 staro\u017cytnych Grek\u00f3w i Rzymian<\/strong> a niewolnictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W staro\u017cytnej Grecji poci\u0105g seksualny doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn do dorastaj\u0105cych m\u0142odzie\u0144c\u00f3w by\u0142 uznawany za ca\u0142kowicie normalny, por\u00f3wnywalny do zawierania zwi\u0105zk\u00f3w heteroseksual- nych, z kt\u00f3rych pochodzi\u0142y dzieci. Niekt\u00f3rzy pisarze relacje seksualne pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami uwa\u017cali za przewy\u017cszaj\u0105ce pospolite relacje mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i kobietami.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d teorii usi\u0142uj\u0105cych wyt\u0142umaczy\u0107 ten stan rzeczy znajdziemy takie, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o niskim statusie kobiet, nieposiadaj\u0105cych \u017cadnych praw politycznych, a tak\u017ce takie, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na militaryzm jako wyja\u015bnienie sytuacji kobiet i praktyk seksualnych pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a m\u0142odzie\u0144cami.<\/p>\n\n\n\n

Jednak analiza marksistowska jako klucz do zrozumienia seksualno\u015bci staro\u017cytnych Grek\u00f3w wskazuje na rol\u0119, jak\u0105 odgrywa\u0142o niewolnictwo w stosunkach produkcji i wyzysku w tym spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n

Aprobata dla relacji seksualnych pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami bra\u0142a si\u0119 z faktu rozdzielenia w spo\u0142ecze\u0144stwie greckim seksualno\u015bci od reprodukcji, a niski status kobiet by\u0142 po cz\u0119\u015bci wynikiem ma\u0142ego znaczenia, jakie Grecy przypisywali macierzy\u0144stwu.<\/p>\n\n\n\n

Materialnymi, a zatem zarazem kluczowymi okoliczno\u015bciami dla takiej odr\u0119bno\u015bci sfery seksualno\u015bci i sfery prokreacji by\u0142 fakt, \u017ce bogactwo zamo\u017cnych i \u015bredniozamo\u017cnych obywateli Grecji pochodzi\u0142o z wyzysku pracy niewolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie rodzili si\u0119 w Grecji, a byli sprowadzani w ramach transakcji handlowych spoza jej granic. Po drugie, rodziny wolnych obywateli greckich nie by\u0142y zainteresowane posiadaniem licznego potomstwa, a aborcja i antykoncepcja nie by\u0142y tam tematami tabu.<\/p>\n\n\n\n

W Rzymie, podobnie jak w Grecji, stosunek do seksualno\u015bci wynika\u0142 z tego, \u017ce niewolnictwo by\u0142o g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em bogactwa klasy panuj\u0105cej, a tak\u017ce kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w zwi\u0105zku z tym, \u017ce niewolnicy stanowili tam form\u0119 luksusowej konsumpcji, urozmaicaj\u0105c \u017cycie seksualne zamo\u017cnych Rzymian.<\/p>\n\n\n\n

Nowe podej\u015bcie do seksualno\u015bci rozwin\u0119\u0142o si\u0119 dopiero wtedy gdy niewolnictwo ust\u0105pi\u0142o na sta\u0142e miejsca nowej formacji spo\u0142eczno-gospodarczej \u2013 feudalizmowi.<\/p>\n\n\n\n

Upadek Cesarstwa<\/strong> Rzymskiego, narodziny<\/strong> chrze\u015bcija\u0144stwa i represja<\/strong> seksualno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pod koniec ery Cesarstwa Rzymskiego na jego terenach wiejskich uformowa\u0142 si\u0119 nowy spos\u00f3b produkcji, oparty na stosunkach podda\u0144stwa, w ramach kt\u00f3rych producenci rolni byli zwi\u0105zani z ziemi\u0105 w\u0142a\u015bcicieli i zobowi\u0105zani do rodzenia potomstwa.<\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie chrze\u015bcija\u0144stwo oferowa\u0142o ideologiczn\u0105 podpor\u0119 nowego systemu, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie ma\u0142\u017ce\u0144stwa z jego powo\u0142aniem do sprowadzania na \u015bwiat kolejnych pokole\u0144.<\/p>\n\n\n\n

W kontek\u015bcie schy\u0142ku i upadku Cesarstwa Rzymskiego oferowa\u0142o magiczne wyja\u015bnienie rzeczywisto\u015bci targanej gwa\u0142townymi wstrz\u0105sami, takimi jak najazdy barbarzy\u0144c\u00f3w, epidemie i g\u0142\u00f3d oraz jawi\u0142o si\u0119 jako spos\u00f3b na przywr\u00f3cenie stabilno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Na polu seksualno\u015bci chrze\u015bcija\u0144ska ofensywa oznacza\u0142a forsowanie w ca\u0142ej populacji schy\u0142kowego imperium seksu prowadz\u0105cego do prokreacji jako jedynie \u201enaturalnego\u201d. Ka\u017cdy inny rodzaj seksu chrze\u015bcija\u0144stwo uznawa\u0142o za pogwa\u0142cenie praw natury, a seks analny i oralny mi\u0119dzy kobietami a m\u0119\u017cczyznami, a tak\u017ce antykoncepcj\u0119 i aborcj\u0119, pot\u0119pia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Kluczow\u0105 rol\u0119 w represyjnym i zarazem tak diametralnie odmiennym w stosunku do epoki niewolnictwa konstruowaniu seksualno\u015bci odegra\u0142 czynnik materialny, a mianowicie przej\u015bcie od modelu spo\u0142eczno-gospodarczego opartego o si\u0142\u0119 robocz\u0105 pochodzenia nierdzennego do modelu, kt\u00f3ry polega\u0142 na reprodukcji si\u0142y roboczej ludno\u015bci rdzennej.<\/p>\n\n\n\n

Dla naszych rozwa\u017ca\u0144 o korzeniach dyskryminacji spo\u0142eczno\u015bci LGBT+ w postaci homo- i transfobii, charakterystycznych dla spo\u0142ecze\u0144stw kapitalistycznych, istotne jest, by zauwa\u017cy\u0107 \u017ce pot\u0119pienie w spo\u0142ecze\u0144stwach feudalnych wszelkich relacji seksualnych, kt\u00f3re nie mia\u0142y charakteru prokreacyjnego, nie wi\u0105za\u0142o si\u0119 ze stygmatyzuj\u0105cym wyr\u00f3\u017cnieniem spo\u015br\u00f3d ich r\u00f3\u017cnorodno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n

\"20.05.23.
20.05.23. Marsz R\u00f3wno\u015bci w Krakowie.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u015aredniowiecze: kilka<\/strong> wiek\u00f3w rozlu\u017anienia<\/strong> i represyjna reakcja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O \u015bredniowieczu a\u017c do XII wieku mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 jako o epoce rozlu\u017anienia norm odnosz\u0105cych si\u0119 do seksu pomi\u0119dzy osobami tej samej p\u0142ci. Sta\u0142o si\u0119 tak za spraw\u0105 wp\u0142yw\u00f3w wywieranych przez ludy germa\u0144skie, kt\u00f3re podbi\u0142y obszar Cesarstwa Rzymskiego.<\/p>\n\n\n\n

Nawet po formalnym przyj\u0119ciu chrze\u015bcija\u0144stwa ludy te w praktyce nie stosowa\u0142y si\u0119 \u015bci\u015ble do zakazu \u201enienaturalnego\u201d seksu. Nie prze\u015bladowano w owym czasie os\u00f3b wchodz\u0105cych w relacje z t\u0105 sam\u0105 p\u0142ci\u0105 i nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o rozwini\u0119ciu si\u0119 jakiej\u015b szczeg\u00f3lnej formy wrogo\u015bci wobec zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n

Pe\u0142ne homoerotycznej pasji relacje kwit\u0142y nawet w zakonach i klasztorach, gdzie uchodzi\u0142y uwadze hierarchii ko\u015bcielnej, kt\u00f3ra o wiele bardziej zaj\u0119ta by\u0142a prowadzeniem kampanii przeciw ma\u0142\u017ce\u0144stwom ksi\u0119\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 w XIII wieku, kiedy to dynamiczne zmiany gospodarczo-spo\u0142eczne w postaci wzrostu populacji, poszerzenia upraw, kolonizacji nowych ziem w Europie Wschodniej i wzrostu miast oraz wymiany handlowej poci\u0105gn\u0119\u0142y za sob\u0105 utrat\u0119 kontroli nad populacj\u0105 przez panuj\u0105cych i zmusi\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 i monarchie do przyst\u0105pienia do ideologicznej kontrofensywy.<\/p>\n\n\n\n

Po fiasku krucjat rozp\u0119tano piek\u0142o przemocy wobec wrog\u00f3w wewn\u0119trznych: \u017byd\u00f3w i heretyk\u00f3w oraz kobiet, kt\u00f3re posy\u0142ano na stosy od XV do XVII wieku. Narz\u0119dziem spo\u0142ecznej kontroli po raz kolejny uczyniono tradycyjn\u0105 rodzin\u0119 i seks s\u0142u\u017c\u0105cy prokreacji. Jej znaczenie niezmiennie od schy\u0142ku niewolnictwa wynika\u0142o jednak z faktu, \u017ce stanowi\u0142a podstawow\u0105 jednostk\u0119 produkcyjn\u0105 i jednostk\u0119 gromadzenia w\u0142asno\u015bci prywatnej.<\/p>\n\n\n\n

Ten backlash<\/em> w obliczu postrzeganego zagro\u017cenia ze strony spo\u0142ecznych zmian i pr\u0105d\u00f3w intelektualnych oznacza\u0142 wpisanie do kodeks\u00f3w karnych trzynastowiecznej Europy kary za \u201enienaturalny seks\u201d, w tym kar\u0119 \u015bmierci za sodomi\u0119 i pederasti\u0119. Historycy zauwa\u017caj\u0105 jednak, \u017ce prze\u015bladowania za relacje seksualne z osobami tej samej p\u0142ci mia\u0142y charakter nieregularny i przybiera\u0142y na sile przy okazji kryzys\u00f3w politycznych b\u0105d\u017a napi\u0119\u0107 na tle religijnym. Nadal jednak trudno m\u00f3wi\u0107 w tym okresie o szczeg\u00f3lnej obsesji na punkcie relacji seksualnych pomi\u0119dzy kobietami czy pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami.<\/p>\n\n\n\n

Raczej mamy do czynienia z szerok\u0105 gam\u0105 l\u0119k\u00f3w i niepokoj\u00f3w na tle seksualno\u015bci, wplecion\u0105 w krajobraz pe\u0142nego przemocy i niebezpiecze\u0144stw \u015bwiata, w kt\u00f3rym \u201enienaturalne\u201d akty seksualne lub satanistyczne (jedn\u0105 z fantazji by\u0142o obcowanie p\u0142ciowe kobiety z diab\u0142em) mog\u0142y sprowadzi\u0107 na ludzko\u015b\u0107 zaraz\u0119 i g\u0142\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Renesans i o\u015bwiecenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rewolucje bur\u017cuazyjne XVII wieku przynios\u0142y znaczne zmniejszenie interwencji pa\u0144stwa w obszarze wolno\u015bci osobistych, na polu religijnych przekona\u0144, jak i dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Radykalne ruchy wzi\u0119\u0142y na swoje sztandary wolno\u015b\u0107 seksualn\u0105, chocia\u017c mia\u0142a ona obejmowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie relacje heteroseksualne.<\/p>\n\n\n\n

Tak zwane molly houses<\/em>, miejsca spotka\u0144 homoseksualnych m\u0119\u017cczyzn w Anglii, sta\u0142y si\u0119 przyczynkiem do pojawienia si\u0119 nowych temat\u00f3w w publicznej debacie, takich jak np. \u201ezniewie\u015bcienie\u201d uczestnik\u00f3w tych spotka\u0144, kt\u00f3re w\u00f3wczas postrzegano jednak jako sztuczno\u015b\u0107 i poz\u0119, a nie wrodzon\u0105 cech\u0119 charakterystyczn\u0105 bywalc\u00f3w molly houses<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

W poszukiwaniach korzeni wsp\u00f3\u0142czesnych l\u0119k\u00f3w wzbudzanych przez zwi\u0105zki pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i pomi\u0119dzy kobietami oraz na tle transp\u0142ciowo\u015bci, a wi\u0119c korzeni homofobii i transfobii, znamienne okazuj\u0105 si\u0119 materialne okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych w Anglii zaostrzono kary za sodomi\u0119, podczas gdy w innych krajach je \u0142agodzono.<\/p>\n\n\n\n

Wojny prowadzone pod koniec XVIII wieku i na pocz\u0105tku wieku XIX nie tylko wzbudza\u0142y w spo\u0142ecze\u0144stwie angielskim l\u0119ki i niepokoje, ale tak- \u017ce przyspieszy\u0142y rozw\u00f3j przemys\u0142u tekstylnego, g\u00f3rnic- twa i metalurgii, kt\u00f3ry umo\u017cliwi\u0142 koncentracj\u0119 kapita\u0142u przemys\u0142owego i sproletaryzowanej si\u0142y roboczej.<\/p>\n\n\n\n

Te zmiany oznacza\u0142y dla pracownik\u00f3w prac\u0119 w nieludzkich warunkach i konieczno\u015b\u0107 mieszkania w warunkach ur\u0105gaj\u0105cych ludzkiej godno\u015bci i niezapewniaj\u0105cych minimum prywatno\u015bci. Klasy panuj\u0105ce obawia\u0142y si\u0119, \u017ce na tym tle mog\u0105 wybucha\u0107 niepokoje spo\u0142eczne i rewolucje. Lata 1792-1836 to lata cz\u0119stego wykonywania wyrok\u00f3w \u015bmierci w zwi\u0105zku z zarzutami o sodomi\u0119, ale to tak\u017ce okres, w kt\u00f3rym uformowa\u0142a si\u0119 angielska klasa pracownicza.<\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie podkr\u0119canie wrogo\u015bci wobec os\u00f3b dotkni\u0119tych tymi zarzutami s\u0142u\u017cy\u0142o jako odwracanie uwagi od wyzyskuj\u0105cej pracownik\u00f3w klasy panuj\u0105cej. Jak esencjonalnie podsumowuje to marksistka Norah Carlin \u201estar\u0105 triad\u0119 herezji, czarnej magii i sodomii zast\u0105pi\u0142a nowa triada sodomii, buntu i anarchii\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Seksualno\u015b\u0107 i kapitalizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Charakterystyczna dla kapitalizmu rodzina nuklearna nie stanowi ju\u017c sama w sobie jednostki produkcyjnej. W kapitalizmie towary s\u0105 produkowane, p\u0142ace zarabiane w miejscu pracy, a \u017cycie domowe staje si\u0119 osobn\u0105 sfer\u0105. Pracownicy funkcjonuj\u0105 w tym systemie jako indywidualne jednostki si\u0142y roboczej, jednak rodzina ma w nim do odegrania bardzo istotn\u0105 rol\u0119, z czego bardzo szybko, wraz z pocz\u0105tkiem epoki uprzemys\u0142owienia, zda\u0142y sobie spraw\u0119 klasy \u017cyj\u0105ce z wyzysku pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Rodzina zapewnia reprodukcj\u0119 i regeneracj\u0119 zdolnej do pracy si\u0142y roboczej. Niemo\u017cliwa do utrzymania w d\u0142u\u017cszym okresie okaza\u0142a si\u0119 mordercza praca kobiet i dzieci. Za du\u017co bardziej zr\u00f3wnowa\u017cony uznano model, w kt\u00f3rym ci\u0119\u017car opieki nad kolejnymi pokoleniami pracownik\u00f3w spada na barki kobiet.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, ustalone w obr\u0119bie rodziny stosunki hierarchiczne i rodzaj dyscypliny przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na akceptacj\u0119 dla dyscypliny i hierarchii w miejscu pracy. Ponadto pracownicy, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 odpowiedzialni za losy i dobrostan swoich rodzin, s\u0105 mniej sk\u0142onni do wszczynania bunt\u00f3w, a zatomizowane rodziny nuklearne pomagaj\u0105 utrwala\u0107 przekonanie o prymacie takich warto\u015bci jak samowystarczalno\u015b\u0107 i indywidualizm.<\/p>\n\n\n\n

O ile zadaniem rodziny od zawsze by\u0142o integrowanie seksualno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwach klasowych, o tyle w nowym kapitalistycznym kontek\u015bcie seksualno\u015b\u0107 zyska\u0142a nowe znaczenia. Zar\u00f3wno \u015bwiadomo\u015b\u0107 bycia osob\u0105 LGBT+, jak i opresja tych os\u00f3b w postaci homofobii i transfobii s\u0105 specyficzne dla wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa kapitalistycznego.<\/p>\n\n\n\n

To, \u017ce pewni ludzie podlegaj\u0105 definiowaniu jako \u201einni\u201d przez spo\u0142ecze\u0144stwo i przez siebie samych ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 orientacj\u0119 seksualn\u0105 b\u0105d\u017a to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 i \u017ce podlegaj\u0105 w zwi\u0105zku z tym opresji i karaniu, zawdzi\u0119czamy kapitalistycznym stosunkom produkcji. Dopiero ich zniesienie umo\u017cliwi pozbycie si\u0119 zniekszta\u0142conych przekona\u0144 spo\u0142ecznych na temat seksualno\u015bci i p\u0142ciowo\u015bci oraz wyzwolenie spo\u0142eczno\u015bci LGBT+ .<\/p>\n\n\n\n

Agnieszka Kaleta<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przy analizie historii spo\u0142ecznego konstruowania i rekonstruowania seksualno\u015bci i p\u0142ci na przestrzeni dziej\u00f3w ludzko\u015bci korzysta\u0142am z opracowania \u201eThe roots of gay oppression\u201d autorstwa Norah Carlin.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cho\u0107 opresja, kt\u00f3rej do\u015bwiadczaj\u0105 osoby LGBT+, podobnie jak opresja kobiet, jest zjawiskiem towarzysz\u0105cym ludzko\u015bci od chwili powstania spo\u0142ecze\u0144stw klasowych, jej wsp\u00f3\u0142czesna fobiczna posta\u0107 pojawi\u0142a si\u0119 dopiero wraz z nadej\u015bciem kapitalizmu. System oparty o wyzysk pracy i akumulacj\u0119 kapita\u0142u, kt\u00f3rego \u017cywotny interes le\u017cy w konfliktuj\u0105cym konstruowaniu przekona\u0144 na temat rasy, p\u0142ci i seksualno\u015bci, obok rasizmu, antysemityzmu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9432,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[265],"tags":[97],"class_list":["post-9431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-czerwiec-2023","tag-featured"],"yoast_head":"\nJakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+? - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+? - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Cho\u0107 opresja, kt\u00f3rej do\u015bwiadczaj\u0105 osoby LGBT+, podobnie jak opresja kobiet, jest zjawiskiem towarzysz\u0105cym ludzko\u015bci od chwili powstania spo\u0142ecze\u0144stw klasowych, jej wsp\u00f3\u0142czesna fobiczna posta\u0107 pojawi\u0142a si\u0119 dopiero wraz z nadej\u015bciem kapitalizmu. System oparty o wyzysk pracy i akumulacj\u0119 kapita\u0142u, kt\u00f3rego \u017cywotny interes le\u017cy w konfliktuj\u0105cym konstruowaniu przekona\u0144 na temat rasy, p\u0142ci i seksualno\u015bci, obok rasizmu, antysemityzmu, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-01T21:40:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-09T21:42:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"655\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"382\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+?\",\"datePublished\":\"2023-06-01T21:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-09T21:42:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431\"},\"wordCount\":2634,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - czerwiec 2023\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431\",\"name\":\"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+? - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg\",\"datePublished\":\"2023-06-01T21:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-09T21:42:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg\",\"width\":655,\"height\":382},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+? - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+? - Pracownicza Demokracja","og_description":"Cho\u0107 opresja, kt\u00f3rej do\u015bwiadczaj\u0105 osoby LGBT+, podobnie jak opresja kobiet, jest zjawiskiem towarzysz\u0105cym ludzko\u015bci od chwili powstania spo\u0142ecze\u0144stw klasowych, jej wsp\u00f3\u0142czesna fobiczna posta\u0107 pojawi\u0142a si\u0119 dopiero wraz z nadej\u015bciem kapitalizmu. System oparty o wyzysk pracy i akumulacj\u0119 kapita\u0142u, kt\u00f3rego \u017cywotny interes le\u017cy w konfliktuj\u0105cym konstruowaniu przekona\u0144 na temat rasy, p\u0142ci i seksualno\u015bci, obok rasizmu, antysemityzmu, […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2023-06-01T21:40:00+00:00","article_modified_time":"2023-06-09T21:42:02+00:00","og_image":[{"width":655,"height":382,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+?","datePublished":"2023-06-01T21:40:00+00:00","dateModified":"2023-06-09T21:42:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431"},"wordCount":2634,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - czerwiec 2023"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431","name":"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+? - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg","datePublished":"2023-06-01T21:40:00+00:00","dateModified":"2023-06-09T21:42:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/marsz.rownosci.lodz_.14.05.2023.jpg","width":655,"height":382},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=9431#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jakie s\u0105 korzenie opresji os\u00f3b LGBT+?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9431"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9435,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9431\/revisions\/9435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}