{"id":8075,"date":"2021-09-01T23:30:00","date_gmt":"2021-09-01T21:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075"},"modified":"2021-09-16T22:26:49","modified_gmt":"2021-09-16T20:26:49","slug":"lew-wygotski-inna-edukacja-jest-mozliwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075","title":{"rendered":"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa"},"content":{"rendered":"\n
\"Lew
Lew Wygotski<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWygotski, edukacja i rewolucja\u201d Shirley Franklin przybli\u017ca posta\u0107 marksisty, psychologa i pedagoga \u2013 Lwa Wygotskiego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak przyznaje autorka, Wygotski jest cz\u0119sto cytowany w kr\u0119gach akademickich, jednak dzieje si\u0119 to najcz\u0119\u015bciej z pomini\u0119ciem najwa\u017cniejszego kontekstu jego dorobku \u2013 a mianowicie tego, \u017ce swoje teorie edukacyjne i psychologiczne wywi\u00f3d\u0142 z teorii marksizmu oraz \u017ce szer- szym kontekstem dla jego dzia\u0142alno\u015bci by\u0142o transformacyjne do\u015bwiadczenie rewolucyjnego fermentu idei i aktywizmu, kt\u00f3re przynios\u0142y wydarzenia Rewolucji Pa\u017adziernikowej 1917 roku w Rosji.<\/p>\n\n\n\n

W 1925 roku jako delegat rewolucyjnego rz\u0105du Wygotski uczestniczy\u0142 w konferencji w Londynie, na kt\u00f3rej przemawia\u0142 o zasadach spo\u0142ecznej edukacji dzieci g\u0142uchych w Rosji. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 w swoich pracach m.in. na Trockiego, jego dorobek nie doczeka\u0142 si\u0119 ponownych publikacji w stalinowskiej Rosji, a niekt\u00f3re z ksi\u0105\u017cek autora mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 tylko w specjalnym pomieszczeniu po uzyskaniu pozwolenia od KGB. Z kolei na Zachodzie za bardzo kojarzy\u0142 si\u0119 z rewolucj\u0105 i komunizmem i jego ksi\u0105\u017ck\u0119 My\u015bl i j\u0119zyk<\/em> wydano dopiero w 1962 roku, adaptuj\u0105c j\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce usuni\u0119to wszystkie odniesienia do Lenina i wiele z odniesie\u0144 do Marksa i Engelsa.<\/p>\n\n\n\n

W jednej z ksi\u0105\u017cek Wygotskiego mo\u017cemy przeczyta\u0107, \u017ce \u201erewolucja podejmuje si\u0119 reedukacji ludzko\u015bci\u201d. I to zgodnie z tym nadrz\u0119dnym zadaniem wyznaczy\u0142 on sobie za cel stworzenie materialistycznej, historyczno-spo\u0142ecznej interpretacji tego, jak si\u0119 uczymy i jak przebiega nasz rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w 1896 roku w \u017cydowskiej rodzinie, w czasach gdy w carskiej Rosji szerzy\u0142 si\u0119 antysemityzm, a \u017bydzi stawiali op\u00f3r wobec terroru organizowanego przez pa\u0144stwo. W miasteczku Homel, znajduj\u0105cym si\u0119 na terenach dzisiejszej Bia\u0142orusi, w kt\u00f3rym osiedli\u0142a si\u0119 rodzina Wygotskiego, dosz\u0142o na pocz\u0105tku XX wieku do dw\u00f3ch pogrom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ojciec Lwa by\u0142 aktywnym cz\u0142onkiem Bundu i wyst\u0119powa\u0142 jako \u015bwiadek na procesie cz\u0142onk\u00f3w tej organizacji, dowodz\u0105c, \u017ce za napi\u0119cia spo\u0142eczne odpowiada polityka pozbawiania \u017byd\u00f3w praw cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

W latach studenckich Lew Siemionowicz by\u0142 mocno zaanga\u017cowany w kwestie polityczne i zaniepokojony tym, \u017ce miejscowa ludno\u015b\u0107 \u017cydowska by\u0142a zbyt zoboj\u0119tnia\u0142a wobec opresji ze strony caratu. Jednym z przejaw\u00f3w do\u015bwiadczanych przez \u017byd\u00f3w upokorze\u0144 by\u0142 trzyprocentowy limit przy naborze na studia, kt\u00f3ry dotyczy\u0142 student\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Lew mia\u0142 to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce znalaz\u0142 si\u0119 w gronie student\u00f3w Uniwersytetu Moskiewskiego. R\u00f3wnolegle ze studiami prawniczymi podj\u0105\u0142 tak\u017ce nauk\u0119 na Uniwersytecie Ludowym im. Alfonsa Szaniawskiego, uczelni za\u0142o\u017conej przez walcz\u0105cych z caratem marksist\u00f3w. Ucz\u0119szcza\u0142 tam na kurs psychologii, lingwistyki, historii i filozofii. Jak zauwa\u017ca Shirley Franklin, zdobyta tam przez Wygotskiego wiedza by\u0142a nasycona tre\u015bciami politycznymi, co zawa\u017cy\u0142o na ca\u0142ym jego p\u00f3\u017aniejszym dorobku.<\/p>\n\n\n\n

Gdy w 1919 Rosja odzyska\u0142a w\u0142adz\u0119 w rodzinnym mie\u015bcie Lwa, a rewolucyjny rz\u0105d wycofa\u0142 ograniczenia, kt\u00f3re wcze\u015bniej dotyczy\u0142y ludno\u015bci \u017cydowskiej, Wygotski m\u00f3g\u0142 podj\u0105\u0107 prac\u0119 jako nauczyciel w szkole zawodowej i w kolegium kszta\u0142cenia nauczycieli. Za\u0142o\u017cy\u0142 w\u00f3wczas laboratorium psychologiczne, w kt\u00f3rym prowadzi\u0142 badania dzieci i doros\u0142ych ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz zmagaj\u0105cych si\u0119 z problemami zdrowia psychicznego. Wyk\u0142ady dla przysz\u0142ych nauczycieli, zebrane w ksi\u0105\u017cce Psychologia Edukacyjna<\/em>, po\u015bwi\u0119ci\u0142 pedagogice opartej na psychologii. Zerwa\u0142 w nich z podej\u015bciem autorytarnym i podkre\u015bla\u0142, \u017ce w procesie uczenia istotne jest, \u017ceby nauczyciel wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z dzieckiem, rozumia\u0142 jego \u015brodowisko, do\u015bwiadczenie i motywacje.<\/p>\n\n\n\n

W dzieci\u0144stwie Wygotski uczy\u0142 si\u0119, post\u0119puj\u0105c zgodnie z tradycj\u0105 Chawrusy (polegaj\u0105cej na studiowaniu Biblii w grupach kilkuosobowych), by p\u00f3\u017aniej w roli wyk\u0142adowcy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z innymi psychologami i studentami. Udowadnia\u0142, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca to niezb\u0119dny sk\u0142adnik procesu uczenia si\u0119 dzieci. Swoje obserwacje rozwin\u0105\u0142 w koncepcji \u201estrefy najbli\u017cszego rozwoju\u201d, w my\u015bl kt\u00f3rej punktem odniesienia dla edukacyjnych interwencji ma by\u0107 nie dany poziom rozwoju dziecka, ale jego potencja\u0142, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 zrealizowany z pomoc\u0105 nauczyciela b\u0105d\u017a r\u00f3wie\u015bnika.<\/p>\n\n\n\n

\u201eStrefa najbli\u017cszego rozwoju\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tym podej\u015bciu zdobywane przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci s\u0105 spo\u0142ecznie zakotwiczone i widziane przez pryzmat dynamicznej wsp\u00f3\u0142pracy. Teoria \u201estrefy najbli\u017cszego rozwoju\u201d to teoria konstruktywna i pe\u0142na optymizmu, gdy\u017c wyprzedzaj\u0105co skupia si\u0119 na rozwoju dziecka na \u201ejutro\u201d, a nie na \u201ewczoraj\u201d, na rozwojowych zapowiedziach w postaci \u201ep\u0105czk\u00f3w\u201d i \u201ekwiat\u00f3w\u201d, raczej ni\u017c na \u201eowocach\u201d rozwoju, na czerpaniu ze zrozumienia podstawowego mechanizmu poznawczego, \u201e\u017ce to, co dziecko potrafi wykona\u0107 z pomoc\u0105 dzi\u015b, jutro b\u0119dzie w stanie wykona\u0107 samodzielnie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W pracy w grupach nie b\u0119dzie zatem chodzi\u0142o tylko o rozwijanie umiej\u0119tno\u015bci s\u0142uchania i m\u00f3wienia \u2013 taka praca powinna by\u0107 postrzegana jako zasadnicza strategia w ca\u0142ym procesie uczenia si\u0119. Dodajmy, \u017ce to strategia s\u0142u\u017c\u0105ca r\u00f3wnie\u017c rozwojowi tych uczestnik\u00f3w procesu, kt\u00f3rzy podejmuj\u0105 si\u0119 zadania obja\u015bniania w strefie najbli\u017cszego rozwoju, gdy\u017c upraszczanie idei jest z\u0142o\u017conym procesem my\u015blowym i umys\u0142owym narz\u0119dziem rozwojowym.<\/p>\n\n\n\n

Wygotski by\u0142 r\u00f3wnie\u017c zdania, \u017ce testy i egzaminy ko\u0144cowe same w sobie nie wspomagaj\u0105 procesu uczenia si\u0119. Trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 z Shirley Franklin, gdy zwraca uwag\u0119, \u017ce testy s\u0142u\u017c\u0105 obecnie przede wszystkim etykietowaniu szk\u00f3\u0142, uczni\u00f3w i nauczycieli, a tworzenie ranking\u00f3w prowadzi do utowarowienia uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wygotski proponowa\u0142, \u017ceby \u201etestowanie\u201d odbywa\u0142o si\u0119 w warunkach wsp\u00f3\u0142pracy ucznia z nauczycielem i by\u0142o rozpatrywane jako \u201ewsp\u00f3lne dzia\u0142anie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jak do samego procesu uczenia si\u0119, optymistyczne i pozytywne by\u0142o podej\u015bcie Wygotskiego do rozwoju dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W swojej pracy skupia\u0142 si\u0119 w du\u017cej mierze na wp\u0142ywie, jaki fakt niepe\u0142nosprawno\u015bci wywiera\u0142 na spo\u0142eczne i emocjonalne funkcjonowanie i rozw\u00f3j dziecka z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105, oraz na tym, jak poprzez odpowiedni\u0105 interakcj\u0119 ten rozw\u00f3j wspom\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n

Pedagogika, kt\u00f3r\u0105 uprawia\u0142, zrywa\u0142a z dominuj\u0105cym w okresie przedrewolucyjnym protekcjonalizmem, z jakim traktowano dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, a w to miejsce stawia\u0142a na rozpoznanie ich mocnych stron. Przy czym priorytetem dla Wygotskiego by\u0142a edukacja spo\u0142eczna dzieci z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, poniewa\u017c swoj\u0105 niepe\u0142no- sprawno\u015b\u0107 postrzega\u0142y one w pierwszej mierze w\u0142a\u015bnie w kategoriach spo\u0142ecznych. St\u0105d te\u017c Wygotski by\u0142 zdania, \u017ce, je\u015bli to tylko mo\u017cliwe, edukacja dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi powinna odbywa\u0107 si\u0119 w szko\u0142ach og\u00f3lnodost\u0119pnych.<\/p>\n\n\n\n

Wygotski mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce to polityka kszta\u0142tuje system edukacyjny. W 1926 roku napisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\u201ePedagogika nigdy nie jest i nigdy nie by\u0142a politycznie oboj\u0119tna, poniewa\u017c, chc\u0105c nie chc\u0105c, poprzez oddzia\u0142ywanie na psychik\u0119, zawsze przybiera konkretny spo\u0142eczny wz\u00f3r, polityczn\u0105 lini\u0119, zgodne z dominuj\u0105c\u0105 klas\u0105 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra kierowa\u0142a jej interesami.?<\/p>\n\n\n\n

W 1917 roku rewolucyjna wyobra\u017ania klas robotniczych uruchomi\u0142a rewolucyjn\u0105 polityk\u0119, kt\u00f3ra stawia\u0142a sobie za cel kszta\u0142cenie przysz\u0142ych pokole\u0144 w egalitarnej szkole, oferuj\u0105cej ka\u017cdemu dziecku najlepsze mo\u017cliwo\u015bci rozwoju tkwi\u0105cego w nim potencja\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie taka szko\u0142a to nawet nie pie\u015b\u0144 przysz\u0142o\u015bci. Shirley Franklin przypomina jednak, \u017ce jest si\u0119 o co bi\u0107:<\/p>\n\n\n\n

\u201eTestowanie, system oceniania, rankingi uczni\u00f3w i szpitali, hurtowa prywatyzacja, systemowe nier\u00f3wno\u015bci to przeciwie\u0144stwo jego [Wygotskiego] wizji edukacji i psychologii, kt\u00f3ra przyznaje priorytet kwitn\u0105cemu potencja\u0142owi ka\u017cdego ucznia w spo\u0142ecze\u0144stwie opartym na wsp\u00f3\u0142pracy, w harmonijnym spo\u0142ecze\u0144stwie r\u00f3wnych sobie<\/em>. To spu\u015bcizna, o kt\u00f3r\u0105 warto walczy\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Agnieszka Kaleta<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eVygotsky, Education and Revolution\u201d (2021)<\/p>\n\n\n\n

Wydawnictwo: Bookmarks Publications<\/p>\n\n\n\n

Wybrane prace Lwa Wygotskiego<\/em> w j\u0119zyku polskim:<\/em> https:\/\/www.marxists.org\/polski\/wygocki\/index.htm<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWygotski, edukacja i rewolucja\u201d Shirley Franklin przybli\u017ca posta\u0107 marksisty, psychologa i pedagoga \u2013 Lwa Wygotskiego. Jak przyznaje autorka, Wygotski jest cz\u0119sto cytowany w kr\u0119gach akademickich, jednak dzieje si\u0119 to najcz\u0119\u015bciej z pomini\u0119ciem najwa\u017cniejszego kontekstu jego dorobku \u2013 a mianowicie tego, \u017ce swoje teorie edukacyjne i psychologiczne wywi\u00f3d\u0142 z teorii marksizmu oraz \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8076,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[181,208,210],"tags":[97],"class_list":["post-8075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-wrzesien-2020-cd","category-gazeta-wrzesien-2021","category-gazeta-wrzesien-2021-2cd","tag-featured"],"yoast_head":"\nLew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWygotski, edukacja i rewolucja\u201d Shirley Franklin przybli\u017ca posta\u0107 marksisty, psychologa i pedagoga \u2013 Lwa Wygotskiego. Jak przyznaje autorka, Wygotski jest cz\u0119sto cytowany w kr\u0119gach akademickich, jednak dzieje si\u0119 to najcz\u0119\u015bciej z pomini\u0119ciem najwa\u017cniejszego kontekstu jego dorobku \u2013 a mianowicie tego, \u017ce swoje teorie edukacyjne i psychologiczne wywi\u00f3d\u0142 z teorii marksizmu oraz \u017ce […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-01T21:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-09-16T20:26:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"525\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"749\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa\",\"datePublished\":\"2021-09-01T21:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2021-09-16T20:26:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075\"},\"wordCount\":1302,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - wrzesie\u0144 2020 - cd.\",\"Gazeta - wrzesie\u0144 2021\",\"Gazeta - wrzesie\u0144 2021 - 2cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075\",\"name\":\"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-01T21:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2021-09-16T20:26:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg\",\"width\":525,\"height\":749},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja","og_description":"W swojej ksi\u0105\u017cce \u201eWygotski, edukacja i rewolucja\u201d Shirley Franklin przybli\u017ca posta\u0107 marksisty, psychologa i pedagoga \u2013 Lwa Wygotskiego. Jak przyznaje autorka, Wygotski jest cz\u0119sto cytowany w kr\u0119gach akademickich, jednak dzieje si\u0119 to najcz\u0119\u015bciej z pomini\u0119ciem najwa\u017cniejszego kontekstu jego dorobku \u2013 a mianowicie tego, \u017ce swoje teorie edukacyjne i psychologiczne wywi\u00f3d\u0142 z teorii marksizmu oraz \u017ce […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2021-09-01T21:30:00+00:00","article_modified_time":"2021-09-16T20:26:49+00:00","og_image":[{"width":525,"height":749,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa","datePublished":"2021-09-01T21:30:00+00:00","dateModified":"2021-09-16T20:26:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075"},"wordCount":1302,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - wrzesie\u0144 2020 - cd.","Gazeta - wrzesie\u0144 2021","Gazeta - wrzesie\u0144 2021 - 2cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075","name":"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg","datePublished":"2021-09-01T21:30:00+00:00","dateModified":"2021-09-16T20:26:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lew.wygotski.jpg","width":525,"height":749},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=8075#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lew Wygotski \u2013 Inna edukacja jest mo\u017cliwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8075"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8079,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8075\/revisions\/8079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}