{"id":7354,"date":"2020-12-01T23:53:00","date_gmt":"2020-12-01T22:53:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354"},"modified":"2020-12-06T23:16:59","modified_gmt":"2020-12-06T22:16:59","slug":"ksiazka-peknieta-solidarnosc-inni-intelektualisci-byli-mozliwi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354","title":{"rendered":"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi"},"content":{"rendered":"\n
\"1981
1981 r. Obchody 25. rocznicy Pozna\u0144skiego Czerwca ’56. Kuro\u0144, Walentynowicz i Michnik.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka Micha\u0142a Siermi\u0144skiego P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d<\/em> to kolejne zmierzenie si\u0119 tego autora z relacjami lewicowej inteligencji i ruchu robotniczego w czasach PRL.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podobnie, jak jego poprzednia ksi\u0105\u017cka Dekada prze\u0142omu<\/em>, powinna sta\u0107 si\u0119 ona lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla nowego pokolenia lewicowych my\u015blicieli i my\u015blicielek, szukaj\u0105cych swojego zakorzenienia i inspiracji w masowych ruchach pracowniczych.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 P\u0119kni\u0119tej \u201eSolidarno\u015bci\u201d<\/em> wydaje si\u0119 w\u0142a\u015bnie przywr\u00f3cenie nale\u017cnego miejsca najwi\u0119kszemu, obok rewolucji w 1905 r., ruchowi robotniczemu na ziemiach polskich, b\u0119d\u0105cego jednocze\u015bnie jednym z najwi\u0119kszych takich ruch\u00f3w w historii \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Kl\u0119ska \u201eSolidarno\u015bci\u201d w stanie wojennym, a nawet bardziej kl\u0119ska, kt\u00f3rej do\u015bwiadczy\u0142y miliony w czasie transformacji po 1989 r., u\u0142atwia\u0142y zaw\u0142aszczanie i odpowiednie kszta\u0142towanie pami\u0119ci o latach 1980-81 przez r\u00f3\u017cne frakcje transformacyjnych elit politycznych. Siermi\u0144ski przywraca pami\u0119\u0107 \u201eSolidarno\u015bci\u201d jako ruchu robotniczego, b\u0119d\u0105cego ogniwem w historii zmaga\u0144 klasy pracowniczej z wyzyskiem i o w\u0142asn\u0105 podmiotowo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Autor analizuje postaw\u0119 lewicowej inteligencji, w szczeg\u00f3lno\u015bci skupionej wok\u00f3\u0142 \u015brodowiska powsta\u0142ego w 1976 r. Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w. W oparciu o teksty jej najwa\u017cniejszych przedstawicieli, z kluczowymi postaciami Jacka Kuronia i Adama Michnika, rysuje obraz \u015brodowiska nie tylko maj\u0105cego hamuj\u0105cy wp\u0142yw na rewolucyjne d\u0105\u017cenia buntuj\u0105cych si\u0119 robotnik\u00f3w, ale przera\u017conego wizj\u0105 ich samodzielnego dzia\u0142ania. Charakteryzuje je poczucie w\u0142asnej misji, wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 w przekonaniu, \u017ce bez kierownictwa o\u015bwieconej inteligencji, ruch robotniczy przerodzi si\u0119 w zdzicza\u0142\u0105 czer\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Siermi\u0144ski trafnie wskazuje tu na historyczn\u0105 tradycj\u0119 Polskiej Partii Socjalistycznej, do kt\u00f3rej otwarcie nawi\u0105zywa\u0142a du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 korowc\u00f3w w latach 70-tych, jako na korzenie ideowe traktowania robotnik\u00f3w \u201ez g\u00f3ry\u201d, w kategoriach udzielanej im pomocy<\/em>, a nie ich w\u0142asnego wyzwolenia.<\/p>\n\n\n\n

Istotne jest to tak\u017ce dlatego, \u017ce tradycja PPS jest dzi\u015b mitologizowana przez niema\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 lewicy. I to do niej zwraca si\u0119 Kuro\u0144, wsp\u00f3\u0142autor (wraz z Karolem Modzelewskim) rewolucyjnego w tre\u015bci Listu Otwartego do Partii z 1965 r., gdy odchodzi na pocz\u0105tku lat siedemdziesi\u0105tych od marksizmu.<\/p>\n\n\n\n

Robotnicy wci\u0105\u017c s\u0105 widziani jako si\u0142a, kt\u00f3ra mo\u017ce wstrz\u0105sn\u0105\u0107 systemem, ale jedynie jako u\u017cyteczne narz\u0119dzie do poluzowania wi\u0119z\u00f3w \u201etotalitaryzmu\u201d, czy narodowej opresji. Okre\u015blenie w 1909 r. polityki PPS przez rewolucyjn\u0105 marksistk\u0119 R\u00f3\u017c\u0119 Luksemburg jako \u201esocjalizmu nacjonalistycznych inteligent\u00f3w\u201d, mog\u0142oby wi\u0119c \u015bmia\u0142o odnosi\u0107 si\u0119 do \u015brodowiska korowskiego w latach 70-tych.<\/p>\n\n\n\n

Nawet przy lekturze obowi\u0105zkowej mo\u017cna jednak postawi\u0107 kilka znak\u00f3w zapytania. Autor s\u0142usznie przywo\u0142uje histori\u0119 bunt\u00f3w robotniczych w PRL, w szczeg\u00f3lno\u015bci lekcj\u0119 wyci\u0105gni\u0119t\u0105 ze strajk\u00f3w i masakr prze\u0142omu lat 1970-71 r. To w\u0142a\u015bnie wtedy Og\u00f3lnomiejski Komitet Strajkowy faktycznie kierowa\u0142 przez kilka dni Szczecinem i okolicami, a najwy\u017csze w\u0142adze pa\u0144stwowe zmuszone zosta\u0142y do przyjazdu do okupuj\u0105cych Stoczni\u0119 im. Warskiego robotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Trafny wniosek Siermi\u0144skiego, \u017ce strajkuj\u0105cy w 1980 r. uczyli si\u0119 na podstawie do\u015bwiadcze\u0144 wcze\u015bniejszych walk robotniczych, nie przekre\u015bla jednak znaczenia KOR-u i oko\u0142okorowskich organizacji w kszta\u0142towaniu cz\u0119\u015bci przysz\u0142ych kadr \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Trudno pomin\u0105\u0107 fakt, \u017ce szereg przyw\u00f3dc\u00f3w strajk\u00f3w w sierpniu 1980 r. na Wybrze\u017cu mia\u0142o z nimi kontakt (w\u0142\u0105cznie z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105, Ann\u0105 Walentynowicz czy Andrzejem Gwiazd\u0105).<\/p>\n\n\n\n

Intelektuali\u015bci \u201eorganiczni\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ma to zwi\u0105zek w szerszym problemem ujmowania relacji mi\u0119dzy inteli- gencj\u0105 a robotnikami. Siermi\u0144ski cytuje s\u0142owa w\u0142oskiego marksisty Antonio Gramsciego o tym, \u017ce ka\u017cda klasa robotnicza tworzy w\u0142asnych \u201eorganicznych\u201d intelektualist\u00f3w. Jednocze\u015bnie \u201easymiluje\u201d cz\u0119\u015b\u0107 intelektualist\u00f3w \u201etradycyjnych\u201d, przechodz\u0105cych na jej stron\u0119 i wyra\u017caj\u0105cych jej punkt widzenia. Sam Gramsci by\u0142 tego zreszt\u0105 przyk\u0142adem.<\/p>\n\n\n\n

Mimo tego odniesienia, w ksi\u0105\u017cce mamy raczej do czynienia z wizj\u0105 \u201echi\u0144skiego muru\u201d dziel\u0105cego intelektualist\u00f3w od robotnik\u00f3w. Cz\u0119sto mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce dwoma stronami s\u0105 tu robotnicy d\u0105\u017c\u0105cy do w\u0142asnej \u201eautonomii\u201d i hamuj\u0105cy ich d\u0105\u017cenia intelektuali\u015bci. Rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a jednak bar- dziej z\u0142o\u017cona, gdy\u017c mieli\u015bmy do czynienia z szeregiem przyw\u00f3dc\u00f3w o korzeniach robot- niczych \u2013 z Wa\u0142\u0119s\u0105 na czele \u2013 kt\u00f3rzy mniej lub bardziej widzieli konieczno\u015b\u0107 \u201esamoograniczenia\u201d solidarno\u015bciowej rewolucji.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony radykalizm cz\u0119\u015bci dzia\u0142aczy o takich korzeniach m\u00f3g\u0142 wyra\u017ca\u0107 si\u0119 w bardzo r\u00f3\u017cne, nie zawsze sp\u00f3jne i nie zawsze wyzwole\u0144cze sposoby. Siermi\u0144ski przywo\u0142uje w ksi\u0105\u017cce pojawienie si\u0119 tendencji do \u201eprawdziwej polsko\u015bci\u201d i antysemityzmu w ostatnich miesi\u0105cach przed stanem wojennym, s\u0142usznie wskazuj\u0105c na b\u0142\u0105d ich wyolbrzymiania, ale i na niezdolno\u015b\u0107 korowskiej inteligencji do ich skutecznej kontestacji. Jak najbardziej ma racj\u0119, \u017ce takie tendencje nie mog\u0142y by\u0107 usprawiedliwieniem dla l\u0119k\u00f3w przed rzekomo autorytarnymi pragnieniami \u201eproletariackiej bazy Zwi\u0105zku\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Problem jednak w tym, \u017ce sama ta \u201ebaza\u201d nigdy nie jest jednolit\u0105 mas\u0105 d\u0105\u017c\u0105c\u0105 w tym samym kierunku (jak cz\u0119sto to widz\u0105 \u201eoderwani\u201d od niej intelektuali\u015bci). O \u201erz\u0105d dusz\u201d w jej ramach formalnie lub nieformalnie rywalizuj\u0105 r\u00f3\u017cne si\u0142y ideowo-polityczne, stare i nowe, wsp\u00f3\u0142istniej\u0105c ze starymi i nowymi do\u015bwiadczeniami os\u00f3b w ruchu uczestnicz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Nie przypadkiem masowe ruchy pracownicze to nieustanne dyskusje \u2013 i w \u201eSolidarno\u015bci\u201d nie by\u0142o inaczej. Dlatego tak istotne jest, na co naciska\u0142 Gramsci, organizowanie si\u0119 \u201erobotniczych intelektualist\u00f3w\u201d w mog\u0105c\u0105 kszta\u0142towa\u0107 wyda- rzenia rewolucyjn\u0105 parti\u0119 \u2013 problem, kt\u00f3ry zosta\u0142 przez Siermi\u0144skiego pomini\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n

Walka robotnicza ?<\/strong> walka z dyskryminacj\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie ciekawe jest pojawienie si\u0119 w ksi\u0105\u017cce analizy broszury Co robi\u0107?<\/em> Lenina z 1902 r., rozpatrywanej jednak g\u0142\u00f3wnie pod k\u0105tem tezy o \u201ewnoszeniu \u015bwiadomo\u015bci z zewn\u0105trz\u201d do ruchu robotniczego \u2013 zasadniczo porzuconej przez Lenina w czasie rewolucji 1905 r. Warto by\u0142oby jednak odnie\u015b\u0107 si\u0119 do samej potrzeby budowania rewolucyjnej partii, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie nie zosta\u0142a odrzucona, jak i \u2013 co jest chyba najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 Co robi\u0107?<\/em> \u2013 konieczno\u015bci \u0142\u0105czenia walk ekonomicznych i politycznych oraz konsekwentnej walki z wszelkimi przejawami dyskryminacji.<\/p>\n\n\n\n

To o tyle istotne, \u017ce pozwala zmierzy\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno ze s\u0142abo\u015bci\u0105 umiarkowanie lewicowej inteligencji w przezwyci\u0119\u017caniu pojawiaj\u0105cych si\u0119 \u201eprawdziwk\u00f3w\u201d w 1981 r., jak i we wcze\u015bniejszym zrozumieniu formacyjnego dla tego \u015brodowiska zderzenia z antysemick\u0105 kampani\u0105 w 1968 r.<\/p>\n\n\n\n

Siermi\u0144ski stawia tez\u0119, podobnie jak w Dekadzie prze\u0142omu<\/em>, \u017ce to trauma 1968 r. spowodowa\u0142a l\u0119k przed zakorzenionymi w \u201eludzie\u201d demonami i odwr\u00f3t od radykalnie lewicowej polityki. Jednocze\u015bnie przytacza szereg dowod\u00f3w, \u017ce antysemicka kampania tego czasu bynajmniej nie by\u0142a spontanicznym wyrazem robotniczych d\u0105\u017ce\u0144. Sk\u0105d wi\u0119c taka pokoleniowa zmiana?<\/p>\n\n\n\n

Problem wydaje si\u0119 bardziej z\u0142o\u017cony, a elementami uk\u0142adanki s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 przekonania niema\u0142ej cz\u0119\u015bci \u00f3wczesnych protestuj\u0105cych, \u017ce PRL to jednak jaki\u015b rodzaj socjalizmu, cho\u0107 wypaczonego \u2013 mimo twierdz\u0105cej co\u015b przeciwnego znakomitej rewolucyjnej analizy Kuronia i Modzelewskiego, kt\u00f3rzy ostatecznie pozostawali jednak niezorganizowanymi intelektualistami w tradycyjnym znaczeniu, izolowanymi w w\u0105skim gronie \u015brodowiska akademickiego. Trudno te\u017c pomin\u0105\u0107 fakt, \u017ce tak\u017ce w innych krajach, w latach 70-tych, odchodzenie od polityki rewolucyjnej by\u0142o udzia\u0142em du\u017cej cz\u0119\u015bci os\u00f3b zaanga\u017cowanych wcze\u015bniej w ruchy spo\u0142eczne symbolicznego 1968 r.<\/p>\n\n\n\n

Czym by\u0142 PRL?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Powi\u0105zanym z tym brakiem perspektywy mi\u0119dzynarodowej problemem jest brak pr\u00f3by odpowiedzi na pytanie, z czym ostatecznie mierzy\u0142y ruchy robotnicze, jak i lewicowa inteligencja? Autor pisze o g\u0142\u0119bokim kryzysie gospodarczym 1980 r., sk\u0105d jednak wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten kryzys? Jak go \u00f3wcze\u015bnie rozumiano? I co kluczowe \u2013 jaki to rozumienie mia\u0142o wp\u0142yw zar\u00f3wno na ruch w 1980 r., jak i dalsze przemiany? I to nie tylko w Polsce, bowiem kryzys i upadek \u201ebloku wschodniego\u201d, widziany jako upadek socjalizmu, czy przynajmniej niekapitalistycznej alternatywny, mia\u0142 ogromny wp\u0142yw na ruchy spo\u0142eczne w innych pa\u0144stwach \u2013 od walk z re\u017cimami wojskowymi w Ameryce Po\u0142udniowej po ruch przeciw apartheidowi w RPA.<\/p>\n\n\n\n

W pewnym sensie brak ten wype\u0142niony jest przez bardzo d\u0142ugie pos\u0142owie (podobnie zreszt\u0105 jak w Dekadzie prze\u0142omu<\/em>) autorstwa Zbigniewa Marcina Kowalewskiego, kt\u00f3re zas\u0142ugiwa\u0142oby na oddzieln\u0105 recenzj\u0119. Trzeba jednak wspomnie\u0107, \u017ce \u2013 niezale\u017cnie od jej silnych stron \u2013 Kowalewski dokonuje niewiarygodnej teoretycznej ekwili- brystyki, by udowodni\u0107, \u017ce w PRL mia\u0142 miejsce wyzysk, ale przez biurokracj\u0119, kt\u00f3ra nie by\u0142a klas\u0105 panuj\u0105c\u0105 i kt\u00f3rej dzia\u0142ania nie mia\u0142y zwi\u0105zku z logik\u0105 kapitalizmu globalnego.<\/p>\n\n\n\n

W skr\u00f3cie \u2013 nie wydaje si\u0119 to analiza pomocna dla zrozumienia dynamiki wzrostu i kryzysu w PRL, czy rozmaitych los\u00f3w \u201ekraj\u00f3w demokracji ludowej\u201d (od Jugos\u0142awii po Chiny). Kowalewski odegra\u0142 bardzo chwalebn\u0105 rol\u0119 w \u201eSolidarno\u015bci\u201d, silnie anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w budow\u0119 ruchu samorz\u0105dowego, d\u0105\u017c\u0105c do prawdziwej, robotniczej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n

Siermi\u0144ski wnikliwie opisuje te d\u0105\u017cenia, rozwijaj\u0105ce si\u0119 szczeg\u00f3lnie w drugiej po\u0142owie 1981 r. W analizie tej ginie jednak problem ignorowania pa\u0144stwa, jego reakcji na wszelk\u0105 rzeczywist\u0105 samorz\u0105dno\u015b\u0107, kt\u00f3ra musia\u0142aby dzia\u0142a\u0107 wbrew interesowi biurokratycznej klasy panuj\u0105cej. Ostatecznie kieruje nas to z powrotem do pytania o kwesti\u0119 reformy i rewolucji pracowniczej w PRL, stawianej ju\u017c w du\u017cej mierze trafnie przez Kuronia i Modzelewskiego w ich najlepszych czasach, czyli o charakter tego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Te krytyczne uwagi w \u017caden spos\u00f3b jednak nie zmieniaj\u0105 faktu, \u017ce P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d<\/em> to wa\u017cna ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra przyczynia si\u0119 do odzyskiwania naszej, pracowniczej historii.<\/p>\n\n\n\n

Filip Ilkowski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Micha\u0142 Siermi\u0144ski<\/em>
P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d<\/em>
Wyd. Ksi\u0105\u017cka i Prasa<\/em>
Warszawa 2020<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ksi\u0105\u017cka Micha\u0142a Siermi\u0144skiego P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d to kolejne zmierzenie si\u0119 tego autora z relacjami lewicowej inteligencji i ruchu robotniczego w czasach PRL. Podobnie, jak jego poprzednia ksi\u0105\u017cka Dekada prze\u0142omu, powinna sta\u0107 si\u0119 ona lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla nowego pokolenia lewicowych my\u015blicieli i my\u015blicielek, szukaj\u0105cych swojego zakorzenienia i inspiracji w masowych ruchach pracowniczych. Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 P\u0119kni\u0119tej \u201eSolidarno\u015bci\u201d wydaje […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7355,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[97],"class_list":["post-7354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-grudzien-2020","tag-featured"],"yoast_head":"\nKSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ksi\u0105\u017cka Micha\u0142a Siermi\u0144skiego P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d to kolejne zmierzenie si\u0119 tego autora z relacjami lewicowej inteligencji i ruchu robotniczego w czasach PRL. Podobnie, jak jego poprzednia ksi\u0105\u017cka Dekada prze\u0142omu, powinna sta\u0107 si\u0119 ona lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla nowego pokolenia lewicowych my\u015blicieli i my\u015blicielek, szukaj\u0105cych swojego zakorzenienia i inspiracji w masowych ruchach pracowniczych. Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 P\u0119kni\u0119tej \u201eSolidarno\u015bci\u201d wydaje […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-01T22:53:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-12-06T22:16:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"526\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"507\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi\",\"datePublished\":\"2020-12-01T22:53:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-12-06T22:16:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354\"},\"wordCount\":1625,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - grudzie\u0144 2020\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354\",\"name\":\"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg\",\"datePublished\":\"2020-12-01T22:53:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-12-06T22:16:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg\",\"width\":526,\"height\":507},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi - Pracownicza Demokracja","og_description":"Ksi\u0105\u017cka Micha\u0142a Siermi\u0144skiego P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d to kolejne zmierzenie si\u0119 tego autora z relacjami lewicowej inteligencji i ruchu robotniczego w czasach PRL. Podobnie, jak jego poprzednia ksi\u0105\u017cka Dekada prze\u0142omu, powinna sta\u0107 si\u0119 ona lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla nowego pokolenia lewicowych my\u015blicieli i my\u015blicielek, szukaj\u0105cych swojego zakorzenienia i inspiracji w masowych ruchach pracowniczych. Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 P\u0119kni\u0119tej \u201eSolidarno\u015bci\u201d wydaje […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2020-12-01T22:53:00+00:00","article_modified_time":"2020-12-06T22:16:59+00:00","og_image":[{"width":526,"height":507,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi","datePublished":"2020-12-01T22:53:00+00:00","dateModified":"2020-12-06T22:16:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354"},"wordCount":1625,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - grudzie\u0144 2020"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354","name":"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg","datePublished":"2020-12-01T22:53:00+00:00","dateModified":"2020-12-06T22:16:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kuron.walentynowicz.michnik.1981.obchody-poznanskiego-czerwca.jpg","width":526,"height":507},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=7354#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"KSI\u0104\u017bKA: P\u0119kni\u0119ta \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 inni intelektuali\u015bci byli mo\u017cliwi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7356,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7354\/revisions\/7356"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}