{"id":642,"date":"2012-03-25T03:35:25","date_gmt":"2012-03-25T01:35:25","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=642"},"modified":"2012-04-22T22:09:53","modified_gmt":"2012-04-22T21:09:53","slug":"trzeba-zastapic-kapitalizm-by-polozyc-kres-kryzysom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642","title":{"rendered":"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom"},"content":{"rendered":"

Karol Marks najlepiej t\u0142umaczy\u0142 sk\u0105d si\u0119 bierze kryzys (przy czym, warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce gospodarka PRL nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z Marksem, dla kt\u00f3rego alternatywa wobec kapitalizmu wi\u0105za\u0142a si\u0119 m. in. ze wprowadzeniem demokracji pracowniczej).<\/strong><\/p>\n

Pogo\u0144 za zyskiem, bezustanna akumulacja kapita\u0142u jest celem kapitalizmu. Jak pisa\u0142 Marks:<\/p>\n

„Akumulujcie, akumulujcie! Tak g\u0142osi Moj\u017cesz i prorocy! (?) A wi\u0119c oszcz\u0119dzajcie, oszcz\u0119dzajcie, tzn. obracajcie z powrotem w kapita\u0142 jak najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 warto\u015bci dodatkowej, czyli produktu dodatkowego! Akumulacja dla akumulacji, produkcja dla produkcji.”<\/p>\n

Wszystkie zyski, ca\u0142a ta akumulacja warto\u015bci ekonomicznych pochodzi z \u017cywej ludzkiej pracy.<\/p>\n

Sp\u00f3jrzmy na ca\u0142kowit\u0105 wytwarzan\u0105 produkcj\u0119.\u00a0 Cz\u0119\u015b\u0107 \u017cywej pracy tworzy towary, kt\u00f3re s\u0105 konsumowane przez samych pracownik\u00f3w za ich p\u0142ace. Tego kapitalista nie mo\u017ce akumulowa\u0107. Z punktu widzenia kapitalisty najwa\u017cniejsze jest, \u017ce p\u0142aca pracownika stanowi zmniejszenie jego zysk\u00f3w (nie obchodzi go, \u017ce to pracownicy tworz\u0105 zyski, z kt\u00f3rych on p\u0142aci im pensje).<\/p>\n

Akumulowana jest ta cz\u0119\u015b\u0107 warto\u015bci ekonomicznych wytwarzanej przez \u017cyw\u0105 prac\u0119, kt\u00f3ra nie jest konsumowana przez pracownik\u00f3w – tak wi\u0119c zyski pochodz\u0105 z nieop\u0142aconej pracy pracownik\u00f3w.<\/p>\n

Jak\u00a0 t\u0142umaczy\u0142 Marks<\/p>\n

„Wszelka warto\u015b\u0107 dodatkowa, bez wzgl\u0119du na to, w jakiej szczeg\u00f3lnej postaci zysku, renty, procentu itd. skrystalizuje si\u0119 p\u00f3\u017aniej, jest w substancji swej materializacj\u0105 nieop\u0142aconego czasu pracy. Tajemnica samopomna\u017cania kapita\u0142u polega na tym, \u017ce rozporz\u0105dza on okre\u015blon\u0105 ilo\u015bci\u0105 nieop\u0142aconej cudzej pracy.”<\/p>\n

Z tej nieop\u0142aconej \u017cywej pracy wytwarzane s\u0105 \u015brodki produkcji (np. maszyny, budynki), kt\u00f3re s\u0105 kupowane przez kapitalist\u00f3w. \u017beby zarobi\u0107 wi\u0119cej zysk\u00f3w ni\u017c konkurencja, kapitali\u015bci musz\u0105 zainstalowa\u0107 nowe maszyny w fabryce, nowe komputery w biurach itp. Lecz te budynki i maszyny nie stanowi\u0105 \u017cywej pracy – tylko w s\u0142owach Marksa „martw\u0105 prac\u0119”. Taka praca nie tworzy warto\u015bci dodatkowej, z kt\u00f3rej pochodz\u0105 zyski.<\/p>\n

Stopa zysku (czyli ilo\u015b\u0107 zysku w stosunku do og\u00f3\u0142u wydatk\u00f3w procesie produkcji) jest da kapitalisty najwa\u017cniejszym wska\u017anikiem. Je\u015bli stopa zysku jest za niska kapitalista nie b\u0119dzie chcia\u0142 lub nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 inwestowa\u0107.<\/p>\n

Marks pokaza\u0142, \u017ce w kapitalizmie istnieje spadkowa tendencja stopy zysku doprowadzaj\u0105ca do kryzysu. Dlaczego tak jest?<\/p>\n

Gdy kapitali\u015bci zatrudniaj\u0105 pracownik\u00f3w zatrudniaj\u0105 te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o swoich zysk\u00f3w. Ale \u017ceby konkurowa\u0107 ich wydatki na martw\u0105 prac\u0119 wzrastaj\u0105 znacznie szybciej ni\u017c wydatki na \u017cyw\u0105 prac\u0119. Czyli inwestycje wzrastaj\u0105 szybciej ni\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o tych inwestycji. Tak jak murarz, kt\u00f3ry szybciej stawia mur ni\u017c tempo, w kt\u00f3rym s\u0105 mu podawane ceg\u0142y.<\/p>\n

Skoro takie dzia\u0142anie doprowadza do kryzysu dlaczego kapitalista je podejmuje? Jest to racjonalne dla indywidualnego kapitalisty – inwestuje np. w maszyny, co pozwala mu szybciej i lepiej produkowa\u0107 i wygrywa w konkurencji. Natomiast gdy wszyscy to robi\u0105, gospodarka jest obci\u0105\u017cona nadinwestycj\u0105.<\/p>\n

Stopa zysku spada, nie ma tyle inwestycji w procesie wytwarzania nowych zysk\u00f3w i nast\u0119puje kryzys.<\/p>\n

Firmy kupowane s\u0105 za bezcen – jak np. Stocznia Szczeci\u0144ska Nowa, kt\u00f3ra jest obecnie wyceniona na ok. 100 milion\u00f3w z\u0142otych. Kryzys oczyszcza system i zn\u00f3w kapitali\u015bci mog\u0105 akumulowa\u0107 kapita\u0142.<\/p>\n

Dzisiaj jest pewien problem, kt\u00f3ry nie istnia\u0142 w czasach Marksa. Proces centralizacji i koncentracji kapita\u0142u (fuzje gigantycznych korporacji) poszed\u0142 znacznie dalej ni\u017c w tamtym okresie. Najwa\u017cniejsze jednostki kapita\u0142u (firmy) s\u0105 tak du\u017ce, \u017ce gdy one upadn\u0105, nast\u0105pi reakcja \u0142a\u0144cuchowa i znaczna cz\u0119\u015b\u0107 gospodarki legnie w gruzach. Dlatego rz\u0105d USA ju\u017c zap\u0142aci\u0142 180 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, by ratowa\u0107 AIG (kt\u00f3ra to firma zarabia tak\u017ce na emerytach w Polsce).<\/p>\n

Oznacza to, \u017ce zdrowe cz\u0119\u015bci systemu utrzymaj\u0105 przy \u017cyciu chore cz\u0119\u015bci.<\/p>\n

D\u0142ug<\/strong><\/p>\n

Ogromne zad\u0142u\u017cenia i handel d\u0142ugami wynikaj\u0105 ze spadkowej tendencji stopy zysku. Gdy kapitali\u015bci uwa\u017caj\u0105, \u017ce nie op\u0142aca si\u0119 inwestowa\u0107 w procesie produkcji, gdzie \u017cywa praca wytwarza warto\u015b\u0107 dodatkow\u0105, inwestuj\u0105 w r\u00f3\u017cne formy instrument\u00f3w finansowych. Kupuj\u0105 bezwarto\u015bciowe papiery po to, by sprzeda\u0107 je komu\u015b innemu. W ko\u0144cu ten domek z kart upada.<\/p>\n

Niesamowita koncentracja ekonomicznej w\u0142adzy w dzisiejszym \u015bwiecie jest kolejnym znakiem, \u017ce pora zast\u0105pi\u0107 ten system demokracj\u0105 pracownicz\u0105 i racjonalnym spo\u0142ecznym planowaniem.<\/p>\n

Jak to uj\u0105\u0142 Marks:<\/p>\n

?W miar\u0119 ustawicznego zmniejszania si\u0119 liczby magnat\u00f3w kapita\u0142u, kt\u00f3rzy przyw\u0142aszczaj\u0105 sobie i monopolizuj\u0105 wszystkie korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z procesu tych przekszta\u0142ce\u0144, wzrasta masa n\u0119dzy, ucisku, niewoli, zwyrodnienia i wyzysku, ale jednocze\u015bnie wzbiera bunt klasy robotniczej, wci\u0105\u017c wzrastaj\u0105cej, a szkolonej, jednoczonej i organizowanej przez sam mechanizm kapitalistycznego procesu produkcji. (?) Centralizacja \u015brodk\u00f3w produkcji i uspo\u0142ecznienie pracy dochodz\u0105 do punktu, gdy si\u0119 ju\u017c nie mieszcz\u0105 w swej kapitalistycznej skorupie. Skorupa ta zostaje rozsadzona. Wybija godzina w\u0142asno\u015bci prywatnej. Wyw\u0142aszczyciele zostaj\u0105 wyw\u0142aszczeni.?<\/p>\n


\n<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Karol Marks najlepiej t\u0142umaczy\u0142 sk\u0105d si\u0119 bierze kryzys (przy czym, warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce gospodarka PRL nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z Marksem, dla kt\u00f3rego alternatywa wobec kapitalizmu wi\u0105za\u0142a si\u0119 m. in. ze wprowadzeniem demokracji pracowniczej). Pogo\u0144 za zyskiem, bezustanna akumulacja kapita\u0142u jest celem kapitalizmu. Jak pisa\u0142 Marks: „Akumulujcie, akumulujcie! Tak g\u0142osi Moj\u017cesz i prorocy! (?) A […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-642","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-globalny-kryzys"],"yoast_head":"\nTrzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Karol Marks najlepiej t\u0142umaczy\u0142 sk\u0105d si\u0119 bierze kryzys (przy czym, warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce gospodarka PRL nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z Marksem, dla kt\u00f3rego alternatywa wobec kapitalizmu wi\u0105za\u0142a si\u0119 m. in. ze wprowadzeniem demokracji pracowniczej). Pogo\u0144 za zyskiem, bezustanna akumulacja kapita\u0142u jest celem kapitalizmu. Jak pisa\u0142 Marks: „Akumulujcie, akumulujcie! Tak g\u0142osi Moj\u017cesz i prorocy! (?) A […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-03-25T01:35:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2012-04-22T21:09:53+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom\",\"datePublished\":\"2012-03-25T01:35:25+00:00\",\"dateModified\":\"2012-04-22T21:09:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642\"},\"wordCount\":818,\"articleSection\":[\"Zrozumie\u0107 globalny kryzys kapitalizmu\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642\",\"name\":\"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-03-25T01:35:25+00:00\",\"dateModified\":\"2012-04-22T21:09:53+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom - Pracownicza Demokracja","og_description":"Karol Marks najlepiej t\u0142umaczy\u0142 sk\u0105d si\u0119 bierze kryzys (przy czym, warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce gospodarka PRL nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z Marksem, dla kt\u00f3rego alternatywa wobec kapitalizmu wi\u0105za\u0142a si\u0119 m. in. ze wprowadzeniem demokracji pracowniczej). Pogo\u0144 za zyskiem, bezustanna akumulacja kapita\u0142u jest celem kapitalizmu. Jak pisa\u0142 Marks: „Akumulujcie, akumulujcie! Tak g\u0142osi Moj\u017cesz i prorocy! (?) A […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2012-03-25T01:35:25+00:00","article_modified_time":"2012-04-22T21:09:53+00:00","author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom","datePublished":"2012-03-25T01:35:25+00:00","dateModified":"2012-04-22T21:09:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642"},"wordCount":818,"articleSection":["Zrozumie\u0107 globalny kryzys kapitalizmu"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642","name":"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"datePublished":"2012-03-25T01:35:25+00:00","dateModified":"2012-04-22T21:09:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=642#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Trzeba zast\u0105pi\u0107 kapitalizm, by po\u0142o\u017cy\u0107 kres kryzysom"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=642"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":644,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/642\/revisions\/644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}