{"id":6401,"date":"2020-03-01T23:47:48","date_gmt":"2020-03-01T22:47:48","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401"},"modified":"2020-03-15T23:08:20","modified_gmt":"2020-03-15T22:08:20","slug":"kapitalizm-system-oparty-na-ropie-naftowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401","title":{"rendered":"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej"},"content":{"rendered":"\n
\"Nie
Nie wystarczy walczy\u0107 o bardziej zielon\u0105 wersj\u0119 kapitalizmu.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Trudno znale\u017a\u0107 surowiec, kt\u00f3ry mia\u0142by bardziej krytyczne \nznaczenie dla wsp\u00f3\u0142czesnego kapitalizmu ni\u017c ropa naftowa \u2013 ca\u0142y system \njest przez ni\u0105 nap\u0119dzany. Poczynaj\u0105c od \u017c\u0142opi\u0105cych benzyn\u0119 pojazd\u00f3w i \nplastik\u00f3w do wojen pustosz\u0105cych Bliski Wsch\u00f3d, przez ponad ostatnich 100\n lat ropa naftowa by\u0142a wielkim biznesem. <\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Teraz uwaga skupia si\u0119 na tym, jak paliwa kopalne nap\u0119dzaj\u0105 \nnarastaj\u0105cy kryzys klimatyczny. \u0179r\u00f3d\u0142ow\u0105 przyczyn\u0105 zmiany klimatu jest \n150 lat spalania ropy naftowej, w\u0119gla i gazu na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105. To \nogrza\u0142o globaln\u0105 atmosfer\u0119 o 1,5 C\u00b0 i nikt nie wie, o ile jeszcze \nwzro\u015bnie ten wska\u017anik w przysz\u0142o\u015bci. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Odkrycie ropy naftowej w 1859 r. by\u0142o punktem zwrotnym w \nkapitalistycznym rozwoju. Na pocz\u0105tku nafta nie mia\u0142a wielu zastosowa\u0144, \njednak wkr\u00f3tce garstka korporacji zmonopolizowa\u0142a produkcj\u0119 i \nbezwzgl\u0119dnie zacz\u0119\u0142a rozwija\u0107 ten przemys\u0142. \n<\/p>\n\n\n\n

\n To one nap\u0119dza\u0142y wzrost produkcji samochod\u00f3w, chemikali\u00f3w i innych \nprodukt\u00f3w, bazuj\u0105cych na ropie naftowej. Od lat trzydziestych do \npi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku bossowie ameryka\u0144skiego przemys\u0142u \naktywnie sabotowali rozw\u00f3j alternatyw. Na przyk\u0142ad kartel firm naftowych\n i samochodowych wykupi\u0142 transport publiczny w du\u017cych miastach w ca\u0142ych \nStanach Zjednoczonych, zlikwidowa\u0142 linie tramwajowe i zast\u0105pi\u0142 je \nautobusami. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Transport wci\u0105\u017c pozostaje najwi\u0119kszym konsumentem ropy naftowej. Na \nprzyk\u0142ad w Wielkiej Brytanii 75% ropy naftowej poch\u0142ania transport \ndrogowy i lotniczy. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak ropa jest podstaw\u0105 szeregu innych sektor\u00f3w i produkt\u00f3w, w tym \nwielu kt\u00f3rych u\u017cywamy w codziennym \u017cyciu. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 nawozy i \npestycydy, detergenty, farby i lekarstwa, karty bankowe, szampony i \npapeterie. Podczas gdy przemys\u0142 naftowy walczy\u0142 o nowe rynki dla ropy, \nprzemys\u0142y pochodne robi\u0142y to samo dla swoich produkt\u00f3w. Od lat 30-tych \nszefowie przemys\u0142u chemicznego inwestowali w tworzenie szerokiej gamy \nnowych rodzaj\u00f3w plastik\u00f3w, z kt\u00f3rych 99% by\u0142o pochodnymi produkcji ropy \nnaftowej i gazu.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Paliwa kopalne maj\u0105 kapitalne znaczenie dla kapitalizmu, a zarazem s\u0105 \ng\u0142\u00f3wnym motorem katastrofy klimatycznej. Naukowcy co najmniej od 30 lat \nm\u00f3wili, \u017ce gwa\u0142towna redukcja ich zu\u017cycia jest kluczem do powstrzymania \nglobalnego ocieplenia. Ju\u017c na szczycie ONZ w Rio de Janeiro w 1992 r. \nuznawali oni, \u017ce paliwa kopalne s\u0105 przyczyn\u0105 powstania dziury w warstwie\n ozonowej wok\u00f3\u0142 Ziemi. Jednak zamiast redukowa\u0107 emisj\u0119, przemys\u0142 \u0142adowa\u0142\n miliardy dolar\u00f3w w budow\u0119 nowych szyb\u00f3w wiertniczych i elektrowni. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Firmy naftowe twierdz\u0105, \u017ce reaguj\u0105 na zagro\u017cenie klimatu inwestuj\u0105c w \ntakie inicjatywy, jak energia s\u0142oneczna czy samochody elektryczne. \nJednak ich wysi\u0142ki na rzecz finansowania energii wiatrowej, fal morskich\n czy energii s\u0142onecznej bledn\u0105 w obliczu ogromnych sum pieni\u0119dzy, \npakowanych w rozw\u00f3j tradycyjnej, brudnej energii. \n<\/p>\n\n\n\n

\n W 2018 r. 24 najwi\u0119ksze firmy naftowe zainwestowa\u0142y 3,4 mld dolar\u00f3w \n(13,31 mld z\u0142) w technologie niskow\u0119glowe. By umie\u015bci\u0107 t\u0119 kwot\u0119 w \nszerszym kontek\u015bcie por\u00f3wnajmy j\u0105 z danymi Mi\u0119dzynarodowej Agencji \nEnergii, kt\u00f3ra podaje, \u017ce przemys\u0142 naftowy ka\u017cdego roku generuje ponad \n714 mld dolar\u00f3w (2 bln 827 mld z\u0142) got\u00f3wki, kt\u00f3ra mo\u017ce zosta\u0107 \nzainwestowana. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Znalezienie rozwi\u0105zania dla kryzysu klimatycznego b\u0119dzie wymaga\u0142o \nwsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej \u2013 oraz wprowadzenia tak radykalnych zmian, \njak rezygnacja z u\u017cywania w\u0119gla w gospodarce czy uruchomienie \nbezprecedensowych projekt\u00f3w infrastrukturalnych. \n<\/p>\n\n\n\n

\n W pewnym sensie jednak rozwi\u0105zanie jest niezwykle proste. Dwutlenek \nw\u0119gla jest najwi\u0119kszym gazem cieplarnianym i powstaje na skutek spalania\n paliw kopalnych. Chc\u0105c pr\u00f3bowa\u0107 zwolni\u0107 globalne ocieplenie konieczne \njest zaprzestanie spalania wszystkich paliw kopalnych. Uczynienie tego \nwymaga\u0142oby, aby bogata mniejszo\u015b\u0107 na szczycie spo\u0142ecze\u0144stwa zacz\u0119\u0142a \npatrze\u0107 na kryzys klimatyczny w spos\u00f3b d\u0142ugofalowy. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak kapitalizm jest nap\u0119dzany przez konkurencj\u0119 pomi\u0119dzy \nrywalizuj\u0105cymi ze sob\u0105 korporacjami. Gdyby szefowie biznesu nie \npr\u00f3bowali maksymalizowa\u0107 swoich zysk\u00f3w, zostaliby wypchni\u0119ci z interesu i\n zast\u0105pieni przez inne firmy. To oznacza, \u017ce kr\u00f3tkoterminowe d\u0105\u017cenie do \nzysku ma pierwsze\u0144stwo przed planet\u0105 i lud\u017ami. Ca\u0142y system ponosi wi\u0119c \ntu win\u0119, a wraz z nim graj\u0105ca g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 produkcja paliw kopalnych. \nWalka o bardziej zielon\u0105 wersj\u0119 kapitalizmu nie kwestionuje spo\u0142ecznych,\n ekonomicznych czy politycznych si\u0142, kt\u00f3re si\u0119 za nim kryj\u0105. \n<\/p>\n\n\n\n

\n To nie jedzenie hamburger\u00f3w czy latanie za granic\u0119 na wakacje \nnap\u0119dzaj\u0105 zniszczenie, niesione przez powodzie w D\u017cakarcie, cyklon Idai w\n po\u0142udniowej Afryce czy po\u017cary las\u00f3w w Australii. Te kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe s\u0105\n rezultatem katastrofy klimatycznej, wywo\u0142anej przez system zbudowany w \nimi\u0119 interes\u00f3w miliarder\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Czas na podj\u0119cie znacz\u0105cych dzia\u0142a\u0144 na rzecz przysz\u0142o\u015bci naszej \nplanety ko\u0144czy si\u0119. Zanim kapitalizm j\u0105 zrujnuje, powinni\u015bmy spali\u0107 ten \nsystem i z jego popio\u0142\u00f3w wznie\u015b\u0107 nowe spo\u0142ecze\u0144stwo socjalistyczne. \n<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 planeta p\u0142onie, <\/strong>\npopyt na rop\u0119 ro\u015bnie<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Je\u015bli wydobycie ropy naftowej b\u0119dzie kontynuowane w dotychczasowym \ntempie, to rezultaty b\u0119d\u0105 katastrofalne. Je\u015bli to tempo si\u0119 zwi\u0119kszy, \nkonsekwencje b\u0119d\u0105 niewyobra\u017calne. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Mimo to popyt na rop\u0119 ro\u015bnie, a rozw\u00f3j energii odnawialnych nawet w \ncz\u0119\u015bci nie dor\u00f3wnuje apetytowi kapitalizmu na benzyn\u0119. Wed\u0142ug \nMi\u0119dzynarodowej Agencji Energii globalny popyt na rop\u0119 naftow\u0105 b\u0119dzie \nr\u00f3s\u0142 do roku 2030. To b\u0119dzie rok, w kt\u00f3rym wed\u0142ug Mi\u0119dzyrz\u0105dowego \nZespo\u0142u ds. Zmiany Klimatu (IPCC) minie ostatnia szansa na zapobie\u017cenie \nnajgor- szemu scenariuszowi dla planety. IPCC twierdzi, \u017ce produkcja \ngazu ziemnego i ropy musi spa\u015b\u0107 o 20% do roku 2030 i o 55% do roku 2050,\n by zapobiec ociepleniu powy\u017cej krytycznego poziomu 1,5C\u00b0. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak USA wydobywa\u0142y w listopadzie 2019 17,8 miliona bary\u0142ek ropy \ndziennie, co stanowi wzrost w stosunku do \u015bredniej wielko\u015bci 15,5 \nmiliona bary\u0142ek dziennie w roku 2017. ExxonMobil planuje w roku 2025 \nwydobywa\u0107 o 25% wi\u0119cej ropy naftowej ni\u017c w roku 2017. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Firmy wykorzystuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c nowe mo\u017cliwo\u015bci pozyskiwania paliw z \u0142upk\u00f3w\n i piask\u00f3w bitumicznych. Eksploatacja tych ostatnich jest prowadzona \nmetod\u0105 \u201eodkrywkow\u0105\u201d, kiedy to wszystko na powierzchni ziemi jest \nusuwane, by dosta\u0107 si\u0119 do ropy. Ten proces uwalnia jeszcze wi\u0119cej gaz\u00f3w \ncieplarnianych ni\u017c inne metody wydobycia.\n<\/p>\n\n\n\n

Firmy naftowe s\u0105 zale\u017cne od pa\u0144stw<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Bossowie zasiadaj\u0105cy w radach nadzorczych firm naftowych i gazowych nale\u017c\u0105 do najpot\u0119\u017cniejszych ludzi na \u015bwiecie.<\/strong>\n Posiadaj\u0105cy najwi\u0119ksze z\u0142o\u017ca ropy na \u015bwiecie Bliski Wsch\u00f3d jest g\u0142\u00f3wn\u0105 \nzdobycz\u0105 dla zachodnich mocarstw imperialistycznych. Bombarduj\u0105 one, \nnaje\u017cd\u017caj\u0105 i pr\u00f3buj\u0105 kontrolowa\u0107 pa\u0144stwa, by utrzyma\u0107 kontrol\u0119 nad \npolami naftowymi. Dzi\u015b ca\u0142y region kszta\u0142tuj\u0105 stuletnie, korupcyjne \nuk\u0142ady wysma\u017cone przez zachodnie rz\u0105dy, baron\u00f3w naftowych i lokalnych \nw\u0142adc\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Po I wojnie \u015bwiatowej konsorcja naftowe zawar\u0142y porozumienia z \nbrytyjskim i francuskim rz\u0105dem, by zapewni\u0107 sobie dost\u0119p do bogatych w \nrop\u0119 terytori\u00f3w. By\u0142o to wa\u017cne, gdy\u017c wydobycie ropy na Bliskim Wschodzie\n by\u0142o ta\u0144sze ni\u017c w USA. By\u0142o to te\u017c korzystne dla mocarstw \nimperialistycznych szukaj\u0105cych sojusznik\u00f3w, kt\u00f3rzy mogliby wesprze\u0107 ich \ndominacj\u0119 w regionie. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Po II wojnie \u015bwiatowej USA wzmog\u0142y swe wysi\u0142ki na rzecz kontroli \nBliskiego Wschodu. Wspiera\u0142y one arabskich w\u0142adc\u00f3w, by ukr\u00f3ci\u0107 \npolityczn\u0105 opozycj\u0119. Od lat 70-tych ubieg\u0142ego wieku wspierane przez USA \nrz\u0105dy narzuca\u0142y wolnorynkow\u0105 polityk\u0119, za\u015b bogactwo generowane przez \nwydobycie ropy by\u0142o przechwytywane przez arabskie klasy rz\u0105dz\u0105ce i \nmi\u0119dzynarodowe korporacje. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ogromne rezerwy ropy na Bliskim Wschodzie i decyduj\u0105ce znaczenie tego \nregionu dla kapitalizmu czyni\u0105 z niego pole walki imperialnych rywali. \nZapewnienie kontroli nad tym obszarem jest wa\u017cne dla umocnienia ich \nmilitarnej, politycznej i ekonomicznej dominacji w \u015bwiatowej gospodarce.\n \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ka\u017cda firma i ka\u017cde pa\u0144stwo jest uwi\u0119zione w nieko\u0144cz\u0105cej si\u0119 \nkonkurencji ze swymi rywalami o zagarni\u0119cie wi\u0119kszego kawa\u0142ka tortu. One\n wszystkie walcz\u0105 o to, by nie zosta\u0107 po\u0142kni\u0119tym lub wypchni\u0119tym z \ninteresu. Tak wi\u0119c to kapitalizm, a \u015bci\u015blej wrodzona mu konkurencja, \nnap\u0119dza te konflikty. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ropa naftowa nie tylko pcha nas w kierunku katastrofy klimatycznej. Na\n ka\u017cdym etapie jej wydobycia, rafinacji i spalania ten przemys\u0142 \nsymbolizuje nie tylko lekcewa\u017cenie dla planety, ale i ludzi na niej \n\u017cyj\u0105cych. \n<\/p>\n\n\n\n

Siostry na wojnie<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

Klika dominuj\u0105cych firm naftowych, nazywanych \u201eSiedmioma \nSiostrami\u201d, pocz\u0105wszy od lat czterdziestych przez 30 lat utrzymywa\u0142a \n\u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0119 nad przemys\u0142em naftowym. <\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Dzi\u015b dominacja tych mi\u0119dzynarodowych korporacji zosta\u0142a podwa\u017cona \nprzez nale\u017c\u0105ce do pa\u0144stw firmy naftowe. \u201eSiedem Si\u00f3str\u201d kontrolowa\u0142o ok.\n 85% wydobycia ropy do momentu kryzysu w 1973 r. Wtedy to pa\u0144stwa, \nzrzeszone w kartelu naftowym OPEC i w wi\u0119kszo\u015bci po\u0142o\u017cone na Bliskim \nWschodzie, zaprzesta\u0142y eksportu ropy do kraj\u00f3w zachodnich d\u0105\u017c\u0105c do \nwzrostu cen tego surowca. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ceny ropy spad\u0142y gwa\u0142townie w latach 90-tych. Bossowie biznesu \nprzeforsowali fuzje i wykupy, by obci\u0105\u0107 koszty i zwi\u0119kszy\u0107 produkcj\u0119. \nJednak dzi\u015b globalny obraz wygl\u0105da inaczej. Zachodnie firmy naftowe \nwci\u0105\u017c maj\u0105 ogromne obroty i zyski. W przeciwie\u0144stwie jednak do \u201eSiedmiu \nSi\u00f3str\u201d kontroluj\u0105 one jedynie ok. 6% globalnych zasob\u00f3w gazu i ropy. \nNale\u017c\u0105ce do pa\u0144stwa firmy, takie jak saudyjskie Aramco czy chi\u0144ski \nSinopec, kontroluj\u0105 obecnie ok. 90% znanych z\u0142\u00f3\u017c ropy i gazu. \n<\/p>\n\n\n\n

Sarah Bates<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczy\u0142 Jacek Szyma\u0144ski<\/strong>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Trudno znale\u017a\u0107 surowiec, kt\u00f3ry mia\u0142by bardziej krytyczne znaczenie dla wsp\u00f3\u0142czesnego kapitalizmu ni\u017c ropa naftowa \u2013 ca\u0142y system jest przez ni\u0105 nap\u0119dzany. Poczynaj\u0105c od \u017c\u0142opi\u0105cych benzyn\u0119 pojazd\u00f3w i plastik\u00f3w do wojen pustosz\u0105cych Bliski Wsch\u00f3d, przez ponad ostatnich 100 lat ropa naftowa by\u0142a wielkim biznesem. Teraz uwaga skupia si\u0119 na tym, jak paliwa kopalne nap\u0119dzaj\u0105 narastaj\u0105cy kryzys […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6402,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[165],"tags":[97],"class_list":["post-6401","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-marzec-2020","tag-featured"],"yoast_head":"\nKapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Trudno znale\u017a\u0107 surowiec, kt\u00f3ry mia\u0142by bardziej krytyczne znaczenie dla wsp\u00f3\u0142czesnego kapitalizmu ni\u017c ropa naftowa \u2013 ca\u0142y system jest przez ni\u0105 nap\u0119dzany. Poczynaj\u0105c od \u017c\u0142opi\u0105cych benzyn\u0119 pojazd\u00f3w i plastik\u00f3w do wojen pustosz\u0105cych Bliski Wsch\u00f3d, przez ponad ostatnich 100 lat ropa naftowa by\u0142a wielkim biznesem. Teraz uwaga skupia si\u0119 na tym, jak paliwa kopalne nap\u0119dzaj\u0105 narastaj\u0105cy kryzys […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-03-01T22:47:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-15T22:08:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"395\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej\",\"datePublished\":\"2020-03-01T22:47:48+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-15T22:08:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401\"},\"wordCount\":1545,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - marzec 2020\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401\",\"name\":\"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg\",\"datePublished\":\"2020-03-01T22:47:48+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-15T22:08:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg\",\"width\":600,\"height\":395},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej - Pracownicza Demokracja","og_description":"Trudno znale\u017a\u0107 surowiec, kt\u00f3ry mia\u0142by bardziej krytyczne znaczenie dla wsp\u00f3\u0142czesnego kapitalizmu ni\u017c ropa naftowa \u2013 ca\u0142y system jest przez ni\u0105 nap\u0119dzany. Poczynaj\u0105c od \u017c\u0142opi\u0105cych benzyn\u0119 pojazd\u00f3w i plastik\u00f3w do wojen pustosz\u0105cych Bliski Wsch\u00f3d, przez ponad ostatnich 100 lat ropa naftowa by\u0142a wielkim biznesem. Teraz uwaga skupia si\u0119 na tym, jak paliwa kopalne nap\u0119dzaj\u0105 narastaj\u0105cy kryzys […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2020-03-01T22:47:48+00:00","article_modified_time":"2020-03-15T22:08:20+00:00","og_image":[{"width":600,"height":395,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej","datePublished":"2020-03-01T22:47:48+00:00","dateModified":"2020-03-15T22:08:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401"},"wordCount":1545,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - marzec 2020"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401","name":"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg","datePublished":"2020-03-01T22:47:48+00:00","dateModified":"2020-03-15T22:08:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/ropa.naftowa.grafika.jpg","width":600,"height":395},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6401#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kapitalizm \u2013 system oparty na ropie naftowej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6401"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6404,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6401\/revisions\/6404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}