{"id":6155,"date":"2020-01-01T23:47:22","date_gmt":"2020-01-01T22:47:22","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155"},"modified":"2020-01-17T22:41:51","modified_gmt":"2020-01-17T21:41:51","slug":"30-rocznica-terapii-szokowej-plan-balcerowicza-i-jego-skutki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155","title":{"rendered":"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki"},"content":{"rendered":"\n
\"Balcerowicz
Balcerowicz przedstawi\u0142 \u201eterapi\u0119 szokow\u0105\u201d w Sejmie 17 grudnia 1989 r.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dok\u0142adnie 30 lat temu, 1 styczna 1990 roku, w \u017cycie wchodzi tzw. plan Balcerowicza, okre\u015blany r\u00f3wnie\u017c jako \u201eterapia szokowa\u201d. <\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Nazw\u0119 t\u0119 utworzono od nazwiska g\u0142\u00f3wnego realizatora tych reform Leszka\n Balcerowicza b\u0119d\u0105cego ministrem finans\u00f3w w pierwszym, tzw. \nniekomunistycznym rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego, powo\u0142anym po obradach \nOkr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. \n<\/p>\n\n\n\n

\n By\u0142 to pakiet reform gospodarczo ustrojowych, kt\u00f3ry \u2013 wed\u0142ug \u00f3wczesnej\n propagandy \u2013 mia\u0142 zlikwidowa\u0107 niewydoln\u0105 gospodark\u0119 socjalistyczn\u0105 i \nzast\u0105pi\u0107 j\u0105 wydajn\u0105 gospodarka wolno- rynkow\u0105 lub inaczej \nkapitalistyczn\u0105.\n<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja przed terapi\u0105 szokow\u0105<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n W celu wyja\u015bnienia sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 pomys\u0142 wprowadzenia powy\u017cszych \nreform, nale\u017cy wyja\u015bni\u0107, co si\u0119 wydarzy\u0142o wcze\u015bniej. Po wielkim kryzysie\n z prze\u0142omu lat siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych XX wieku, kt\u00f3rego \nzwie\u0144- czeniem by\u0142o wprowadzenie stanu wojennego, nast\u0105pi\u0142 w Polsce \nokres stagnacji gospodarczej. Trwa\u0142 on ca\u0142\u0105 dekad\u0119 lat osiemdziesi\u0105tych.\n \n<\/p>\n\n\n\n

\n Pomimo wprowadzenia dyktatury wojskowej, z\u0142amania oporu pracowniczego \nbrutalnymi metodami, sytuacja w kraju nie poprawia\u0142a si\u0119. \u00d3wczesne \nw\u0142adze wprowadza\u0142y reformy, kt\u00f3re mia\u0142y uzdrowi\u0107 niewydolny system \nupadaj\u0105cego kapitalizmu pa\u0144stwowego PRL, zwanego w \u00f3wczesnej \npropagandzie socjalistycznym. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Mi\u0119dzy innymi \u201eurealniono\u201d ceny, \u201eusamodzielniono\u201d zak\u0142ady pracy, \nwprowadzono ich samorz\u0105dno\u015b\u0107 i samofinansowanie. W tym czasie r\u00f3wnie\u017c \nr\u00f3wnolegle rozwija\u0142 si\u0119 sektor prywatny. Mi\u0119dzy innymi powsta\u0142o coraz \nwi\u0119cej tzw. \u201efirm polonijnych\u201d i innych prywatnych zak\u0142ad\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n

\n \u201eUwolniony\u201d zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c rynek mieszkaniowy. Zatem opowie\u015bci \n\u00f3wczesnych propagandyst\u00f3w, \u017ce dopiero plan Balcerowicza wprowadzi\u0142 \nPolsk\u0119 od gospodarki centralnego planowania do gospodarki wolnorynkowej,\n nale\u017cy w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajki. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Przekszta\u0142canie si\u0119 systemu trwa\u0142o ca\u0142\u0105 dekad\u0119 pod ochron\u0105 \u00f3wczesnych \nw\u0142adz nazywanych dumnie i fa\u0142szywie socjalistycznymi. Pomimo prowadzenia\n powy\u017cszej polityki, k\u0142opoty gospodarcze nie znika\u0142y. \n<\/p>\n\n\n\n

\n W dalszym ci\u0105gu by\u0142y braki towarowe. System kartkowy na \u017cywno\u015b\u0107 \nfunkcjonowa\u0142 a\u017c do 1 sierpnia 1989 roku. Przemys\u0142 pozbawiony \nkredytowania ze wzgl\u0119du na zad\u0142u\u017cenie produkowa\u0142 produkty coraz gorszej \njako\u015bci w stosunku do rozwini\u0119tych gospodarek kraj\u00f3w zachodnich. \nPowi\u0119ksza\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przepa\u015b\u0107 technologiczna pomi\u0119dzy gospodark\u0105 PRL a\n gospodarkami wysokorozwini\u0119tymi. Skokowy wzrost cen w 1982 r., a \nszczeg\u00f3lnie ich \u201euwalnianie\u201d w latach 1988-89 oznacza\u0142y wysok\u0105 inflacj\u0119.\n \n<\/p>\n\n\n\n

\n Istnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c naciski ze strony instytucji mi\u0119dzynarodowych i \npa\u0144stw zachodnich, kt\u00f3re by\u0142y wierzycielami d\u0142ug\u00f3w, aby reformy \ngospodarcze w PRL d\u0105\u017cy\u0142y do otwarcia gospodarki, deregulacji i walki z \ninflacj\u0105 w my\u015bl \u00f3wcze\u015bnie panuj\u0105cego Konsensusu Waszyngto\u0144skiego.\n<\/p>\n\n\n\n

\n W listopadzie 1987 roku w\u0142adze przeprowadzi\u0142y referendum, w kt\u00f3rym \npostawiono pytania o dalsze reformy. Reformy przewidywa\u0142y mi\u0119dzy innymi \notwarcie polskiego obszaru gospodarczego dla kapita\u0142u zagranicznego i \nprowadzenie dalszego urynkowienia. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Wynik przeprowadzonego referendum by\u0142 niekorzystny dla w\u0142adz. \nFrekwencja by\u0142a niska, a za dalszymi reformami opowiedzia\u0142o si\u0119 poni\u017cej \n50% uprawnionych do g\u0142osowania. W po\u0142\u0105czeniu z dwoma falami strajk\u00f3w w \n1988 r. pokazywa\u0142o to niski poziom poparcia spo\u0142ecznego dla w\u0142adzy. Rz\u0105d\n Zbigniewa Messnera upad\u0142. Dalsze urynkowienie gospodarki przeprowadzi\u0142 \nkolejny rz\u0105d Mieczys\u0142awa Rakowskiego. Wprowadzona zosta\u0142a reforma \nministra przemys\u0142u Mieczys\u0142awa Wilczka z 23.12.1988 r. liberalizuj\u0105ca \ndzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, a w sierpniu 1989 r. og\u0142oszono \u201eurynkowienie \ngospodarki \u017cywno\u015bciowej\u201d i zniesiono kartki na \u017cywno\u015b\u0107. W kraju wybuch\u0142a\n hiperinflacja. Po wcze\u015bniejszych porozumieniach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u \nostatecznie we wrze\u015bniu 1989 r. powo\u0142any zosta\u0142 tzw. pierwszy \nniekomunistyczny rz\u0105d, kt\u00f3rego premierem zosta\u0142 Tadeusz Mazowiecki.\n<\/p>\n\n\n\n

Plan Balcerowicza \u2013 <\/strong>\nterapia szokowa<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n 1 stycznia 1990 roku rusza plan Balcerowicza, kt\u00f3ry wedle \u00f3wczesnych \npropagandzist\u00f3w neoliberalnych ma na celu uzdrowi\u0107 gospodark\u0119 i \nzlikwidowa\u0107 tzw. komunizm w Polsce. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Przewidywa\u0142 on reform\u0119 finans\u00f3w pa\u0144stwa poprzez wprowadzenie do \ngospodarki mechanizm\u00f3w rynkowych w celu odzyskania r\u00f3wnowagi rynkowej, \nokresowe ustalenie sztywnego kursu z\u0142ot\u00f3wki do dolara, powszechn\u0105 \nprywatyzacj\u0119. Wprowadzono mi\u0119dzy innymi podatek od ponadnormatywnych \nwynagrodze\u0144, zwany \u201epopiwkiem\u201d, obowi\u0105zuj\u0105cych wy\u0142\u0105cznie dla \nprzedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych. Skokowo podwy\u017cszono tak\u017ce stopy procentowe.\n \n<\/p>\n\n\n\n

\n Mechanizmy te mia\u0142y zd\u0142awi\u0107 hiperinflacj\u0119. Cytuj\u0105c Karola \nModzelewskiego z jego autobiografii \u201eZaje\u017adzimy koby\u0142\u0119 historii. \nWyznania poobijanego je\u017ad\u017aca\u201d: \u201ePlan stabilizacyjny opracowany w \n\u017cyczliwej wsp\u00f3\u0142pracy z Mi\u0119dzynarodowym Funduszem Walutowym zak\u0142ada\u0142, \u017ce w\n 1990 r. produkcja przemys\u0142owa w Polsce obni\u017cy si\u0119 o 5%, a p\u0142ace realne \nspadn\u0105 o 8%. M\u00f3wiono o przej\u015bciowym pojawieniu si\u0119 bezrobocia na \npoziomie oko\u0142o 400 000 os\u00f3b. Poziom cen mia\u0142 si\u0119 w tym czasie zwi\u0119kszy\u0107 o\n 45%. Rzeczywisto\u015b\u0107 natychmiast przekroczy\u0142a te prognozy. Wzrost cen by\u0142\n dwukrotnie wy\u017cszy ni\u017c zak\u0142adano (80% w 1990 r.). Produkcja przemys\u0142owa \nju\u017c na pocz\u0105tku 1990 r. obni\u017cy\u0142a si\u0119 nie o 5%, lecz o 30% i o tyle mniej\n wi\u0119cej, a nie o 8%, spad\u0142y realne p\u0142ace; po dw\u00f3ch latach by\u0142y one o \nponad 1\/3 ni\u017csze ni\u017c w 1989 r. W ci\u0105gu 1990 r. rejestrowane bezrobocie \nwzros\u0142o od zera do miliona os\u00f3b, w 1991 r. przekroczy\u0142o dwa miliony, a w\n 1992 r. zbli\u017cy\u0142o si\u0119 do trzech milion\u00f3w.?\n<\/p>\n\n\n\n

\n Pod wp\u0142ywem powy\u017cszych reform upada\u0142y przedsi\u0119biorstwa, fabryki i PGR (Pa\u0144stwowe Gospodarstwa Rolne). \n<\/p>\n\n\n\n

\n Cytuj\u0105c dalej Modzelewskiego, by\u0142a to najwi\u0119ksza recesja od czas\u00f3w \nWielkiego Kryzysu lat 1929-1933. Szacuje si\u0119, \u017ce PKB w ci\u0105gu trzech lat \nspad\u0142o o oko\u0142o 30%. \n<\/p>\n\n\n\n

\n W kraju pojawi\u0142y si\u0119 obszary skrajnej biedy i wykluczenia spo\u0142ecznego.\n Gwa\u0142townie wzros\u0142y nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne, chocia\u017c u schy\u0142ku PRL by\u0142y \none i tak do\u015b\u0107 wysokie. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Klasa robotnicza zatrudniona w przemy\u015ble zanika\u0142a na rzecz us\u0142ug i \nnowopowsta\u0142ych bieda-biznes\u00f3w. Polska przesz\u0142a wielk\u0105 \ndezindustralizacj\u0119.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Upad\u0142o 1675 zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, czyli 33% ca\u0142ego maj\u0105tku. Nale\u017cy \nzwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zamykano r\u00f3wnie\u017c stosunkowo nowoczesne zak\u0142ady \nprodukuj\u0105ce elektronik\u0119. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Upad\u0142y takie zak\u0142ady, jak Unitra-Telpod, Diora, Telkom-Telos, \nKasprzak, Elwro, MERA KFAP, Krakowskie Zak\u0142ady Automatyki i wiele \ninnych. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Propagandzi\u015bci nazywali to trudno\u015bciami transformacyjnymi, obiecuj\u0105c, \n\u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo rych\u0142o czeka \u015bwietlana przysz\u0142o\u015b\u0107 w nowo tworzonej \nliberalnej gospodarce kapitalistycznej. \n<\/p>\n\n\n\n

\n R\u00f3wnolegle powstawa\u0142y fortuny oligarch\u00f3w, tworz\u0105cych tzw. now\u0105 zdrow\u0105 \ngospodark\u0119, takich jak Jan Kulczyk, Aleksander Gudzowaty, Ryszard Krauze\n i inni. Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce ich fortuny powsta\u0142y na kraw\u0119dzi sektora \npa\u0144stwowego i prywatnego, czyli poprzez intratne kontrakty z pa\u0144stwem \nlub poprzez wykup pa\u0144stwowych zak\u0142ad\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Na przyk\u0142ad Jan Kulczyk by\u0142 dostawc\u0105 pojazd\u00f3w dla policji i kupi\u0142 \nTowarzystwo Ubezpiecze\u0144 WARTA. Aleksander Gudzowaty zaj\u0105\u0142 si\u0119 wydobyciem\n gazu w Kazachstanie i przej\u0105\u0142 Szkolne Towarzystwo Ubezpiecze\u0144 \n(inicjatyw\u0119 ZNP) przekszta\u0142caj\u0105c je w TUiR Cigna STU S.A. Ryszard \nKrauze, przez swoj\u0105 firm\u0119 Prokom, zaj\u0105\u0142 si\u0119 informatyzacj\u0105 m.in. Zak\u0142adu\n Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych i PZU.\n<\/p>\n\n\n\n

Propaganda terapii szokowej<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Oczywi\u015bcie nie oby\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w propagandzie zwyk\u0142ej pogardy dla \nludzi, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 na marginesie, popadli w bied\u0119 i wypadli z \nrynku pracy. Ksi\u0105dz profesor filozofii J\u00f3zef Tischner nazwa\u0142 ich \npogardliwie \u201ehomo sovieticusami\u201d, zapo\u017cyczaj\u0105c to poj\u0119cie od rosyjskiego\n profesora Aleksandra Zino- wiewa. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ta cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa zosta\u0142a uznana za nieudacznik\u00f3w, \nniedostosowanych do nowych czas\u00f3w wspania\u0142ego kapitalizmu, nierob\u00f3w itp.\n \u00d3wczesna kultura traktowa\u0142a tych ludzi bardzo pogardliwie, kr\u0119c\u0105c m.in.\n film dokumentalny \u201eArizona\u201d o upad\u0142ym PGR i jego pracownikach, komedi\u0119 \n?Pieni\u0105dze to nie wszystko\u201d lub serial \u201eKiepscy\u201d, kt\u00f3re tendencyjnie \nprzedstawia\u0142y obraz transformacyjnej rzeczywisto\u015bci.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Min\u0119\u0142o 30 lat od tamtych czas\u00f3w. Skutki s\u0105 odczuwalne do dzi\u015b. Pomimo \nobecnej dobrej koniunktury gospodarczej mamy wysokie nier\u00f3wno\u015bci \nspo\u0142eczne, niskie p\u0142ace, obszary biedy, niedofinansowan\u0105 i upadaj\u0105c\u0105 \ns\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia i wiele innych plag, z kt\u00f3rymi w\u0142adze sobie nie radz\u0105. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Decydenci i ich media wmawiaj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwu, \u017ce kapitalizm jest \nnajlepszym i najefektywniejszym z ustroj\u00f3w, dla kt\u00f3rego nie ma \nalternatywy. Czas jednak jej poszuka\u0107 i to zmieni\u0107. \n<\/p>\n\n\n\n

Artur Koz\u0142owski<\/strong>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dok\u0142adnie 30 lat temu, 1 styczna 1990 roku, w \u017cycie wchodzi tzw. plan Balcerowicza, okre\u015blany r\u00f3wnie\u017c jako \u201eterapia szokowa\u201d. Nazw\u0119 t\u0119 utworzono od nazwiska g\u0142\u00f3wnego realizatora tych reform Leszka Balcerowicza b\u0119d\u0105cego ministrem finans\u00f3w w pierwszym, tzw. niekomunistycznym rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego, powo\u0142anym po obradach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. By\u0142 to pakiet reform gospodarczo ustrojowych, kt\u00f3ry \u2013 wed\u0142ug \u00f3wczesnej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6156,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[97],"class_list":["post-6155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-styczen-2020","tag-featured"],"yoast_head":"\n30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dok\u0142adnie 30 lat temu, 1 styczna 1990 roku, w \u017cycie wchodzi tzw. plan Balcerowicza, okre\u015blany r\u00f3wnie\u017c jako \u201eterapia szokowa\u201d. Nazw\u0119 t\u0119 utworzono od nazwiska g\u0142\u00f3wnego realizatora tych reform Leszka Balcerowicza b\u0119d\u0105cego ministrem finans\u00f3w w pierwszym, tzw. niekomunistycznym rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego, powo\u0142anym po obradach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. By\u0142 to pakiet reform gospodarczo ustrojowych, kt\u00f3ry \u2013 wed\u0142ug \u00f3wczesnej […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-01-01T22:47:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-01-17T21:41:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"901\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki\",\"datePublished\":\"2020-01-01T22:47:22+00:00\",\"dateModified\":\"2020-01-17T21:41:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155\"},\"wordCount\":1340,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - stycze\u0144 2020\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155\",\"name\":\"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg\",\"datePublished\":\"2020-01-01T22:47:22+00:00\",\"dateModified\":\"2020-01-17T21:41:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg\",\"width\":1200,\"height\":901,\"caption\":\"Warszawa 06.10.1989. Minister finans\u00f3w w rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego Leszek Balcerowicz przedstawia na sesji Sejmu projekt pakietu reform gospodarczo-ustrojowych, nazwany potem planem Balcerowicza. meg PAP\/Jan Bogacz\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki - Pracownicza Demokracja","og_description":"Dok\u0142adnie 30 lat temu, 1 styczna 1990 roku, w \u017cycie wchodzi tzw. plan Balcerowicza, okre\u015blany r\u00f3wnie\u017c jako \u201eterapia szokowa\u201d. Nazw\u0119 t\u0119 utworzono od nazwiska g\u0142\u00f3wnego realizatora tych reform Leszka Balcerowicza b\u0119d\u0105cego ministrem finans\u00f3w w pierwszym, tzw. niekomunistycznym rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego, powo\u0142anym po obradach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. By\u0142 to pakiet reform gospodarczo ustrojowych, kt\u00f3ry \u2013 wed\u0142ug \u00f3wczesnej […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2020-01-01T22:47:22+00:00","article_modified_time":"2020-01-17T21:41:51+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":901,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki","datePublished":"2020-01-01T22:47:22+00:00","dateModified":"2020-01-17T21:41:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155"},"wordCount":1340,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - stycze\u0144 2020"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155","name":"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg","datePublished":"2020-01-01T22:47:22+00:00","dateModified":"2020-01-17T21:41:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/balcerowicz.sejm_.17.12.1989.jpg","width":1200,"height":901,"caption":"Warszawa 06.10.1989. Minister finans\u00f3w w rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego Leszek Balcerowicz przedstawia na sesji Sejmu projekt pakietu reform gospodarczo-ustrojowych, nazwany potem planem Balcerowicza. meg PAP\/Jan Bogacz"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=6155#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"30. rocznica \u201eterapii szokowej\u201d \u2013 Plan Balcerowicza i jego skutki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6157,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6155\/revisions\/6157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}