{"id":5937,"date":"2019-09-01T23:48:11","date_gmt":"2019-09-01T21:48:11","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937"},"modified":"2019-10-14T00:23:28","modified_gmt":"2019-10-13T22:23:28","slug":"w-cieniu-nuklearnej-apokalipsy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937","title":{"rendered":"W cieniu nuklearnej apokalipsy"},"content":{"rendered":"\n
\"Ok\u0142adka<\/figure>\n\n\n\n

Gdy w\u0142adze polskie zapowiadaj\u0105 budow\u0119 sze\u015bciu reaktor\u00f3w atomowych\n we wsp\u00f3\u0142pracy z ameryka\u0144skim biznesem, warto przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Kate \nBrown \u201eCzarnobyl. Instrukcje przetrwania\u201d pisze Filip Ilkowski.<\/em>\n<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka naprawd\u0119 robi wra\u017cenie, b\u0119d\u0105c owocem wieloletniej \npracy autorki. Brown przeprowadzi\u0142a prawdziwie benedykty\u0144sk\u0105 kwe-rend\u0119 \ndokument\u00f3w dotycz\u0105cych efekt\u00f3w katastrofy w 1986 r., pism i raport\u00f3w na \nka\u017cdym mo\u017cliwym poziomie.<\/strong> \n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednocze\u015bnie przeprowadzi\u0142a szereg wywiad\u00f3w, docieraj\u0105c do bohater\u00f3w \ntamtych wydarze\u0144 w zak\u0142adach produkcyjnych, instytutach badawczych, \nska\u017conych wsiach, lasach i bagnach. Do \u00f3wczesnych decydent\u00f3w, ale tak\u017ce \nlekarzy i naukowc\u00f3w pr\u00f3buj\u0105cych na w\u0142asn\u0105 dociec faktycznej skali \nkatastrofy. W ko\u0144cu do tzw. \u201ezwyk\u0142ych ludzi\u201d, b\u0119d\u0105cych jej ofiarami, \n\u017cyj\u0105cych \u2013 wed\u0142ug s\u0142\u00f3w autorki \u2013 w post-apokaliptycznym cieniu. \n<\/p>\n\n\n\n

Tuszowanie<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Obraz, kt\u00f3ry wy\u0142ania si\u0119 z ksi\u0105\u017cki, to systematyczna i trwaj\u0105ca latami\n pr\u00f3ba tuszowania skutk\u00f3w czarno-bylskiego wybuchu. Faktyczne z\u0142o\u017c- enie\n w ofierze interes\u00f3w ekono-micznych i politycznych tysi\u0119cy, setek \ntysi\u0119cy, milion\u00f3w ludzi. No, w\u0142a\u015bnie\u201d tak naprawd\u0119 nie wiemy ilu. Jak \npisze autorka, do wielkoskalowych i wielo-letnich bada\u0144 nigdy nie \ndosz\u0142o, co samo w sobie jest wymowne. Brown podaje liczb\u0119 4,5 mln ludzi \nbez-po\u015brednio dotkni\u0119tych katastrof\u0105, ale prawdopodobnie nigdy nie \ndowiemy si\u0119, ilu z nich i ilu innych oraz jakie dok\u0142adnie konsekwencje \nponie\u015bli. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Co warto podkre\u015bli\u0107, w ksi\u0105\u017cce nieobecny jest typ narracji w stylu \u201ebo\n to komuna\u201d czy \u201ebo to Ruscy\u201d. Oczy-wi\u015bcie w\u0142adze na r\u00f3\u017cnych szczeblach \nZSRR, z niechlubnym udzia\u0142em cz\u0119\u015bci czo\u0142owych fizyk\u00f3w j\u0105drowych (na \nczele z Jurijem Izraelem, p\u00f3\u017aniejszym do-radc\u0105 Putina neguj\u0105cym zmiany \nklimatyczne), ok\u0142amywa\u0142y ludno\u015b\u0107 i nara\u017ca\u0142y j\u0105 na utrat\u0119 zdrowia i \nprzed-wczesn\u0105 \u015bmier\u0107. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak logika ich dzia\u0142ania nie by\u0142a wyj\u0105tkowa. Jak pisze autorka: \n?Ktokol-wiek m\u00f3wi\u0142, \u017ce przyw\u00f3dcy sowieccy to nie kapitali\u015bci, by\u0142 w \nb\u0142\u0119dzie. Jak szefowie przedsi\u0119biorstw na ca\u0142ym \u015bwiecie, i oni \nprzek\u0142adali produkcj\u0119 nad bezpiecze\u0144stwo. Zamiast zabezpie-czy\u0107 miejsce \nkatastrofy, odizolowa\u0107 je, by najsilniejsze izotopy uleg\u0142y rozpadowi w \nci\u0105gu kilku miesi\u0119cy czy lat, przepchn\u0119li plan, zgodnie z kt\u00f3rym \nelektrownia w Czarnobylu mia\u0142a w jak najkr\u00f3tszym czasie zosta\u0107 \nprzywr\u00f3-cona do pe\u0142nych zdolno\u015bci produk- cyjnych.? \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ta ch\u0119\u0107 minimalizacji strat w produkcji prowadzi\u0142a do sta\u0142ego \npodnoszenia oficjalnie \u201ebezpiecznych\u201d dawek promieniowania, \nrozprzestrze-niania si\u0119 radioaktywnych cz\u0105stek w \u017cywno\u015bci i odzie\u017cy. \nRozdzia\u0142 dotycz\u0105cy produkcji napromieniowanej we\u0142ny jest jednym z \nnajlepszych w ca\u0142ej ksi\u0105\u017cce. \n<\/p>\n\n\n\n

Rola \u201eZachodu\u201d<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Brown ukazuje przy tym, \u017ce w zorganizowanej kampanii pomniej-szania \nskali problemu aktywnie uczestniczyli tak\u017ce przedstawiciele \u201eZachodu\u201d, \nna czele z agendami ONZ. Hans Blix, dyrektor generalny Mi\u0119dzy-narodowej \nAgencji Energii Atomowej (kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zas\u0142yn\u0105\u0142 dawaniem alibi dla \nataku na Irak w 2003 r.) chwali\u0142 wi\u0119c w\u0142adze ZSRR za skuteczne \ndzia\u0142ania. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Na poz\u00f3r mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 to dziwne, ale wcale takie nie jest. Czo\u0142owe \npa\u0144stwa zachodnie tak\u017ce by\u0142y j\u0105drowymi pot\u0119gami, kt\u00f3re w dodatku mia\u0142y \nrosn\u0105cy problem z pozwami s\u0105dowymi zwi\u0105zanymi z w\u0142asn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 \u2013 \ng\u0142\u00f3wne test-ami z broni\u0105 j\u0105drow\u0105. Nie zapom- nijmy, \u017ce Francja takie \ntesty prowadzi\u0142a w swoich koloniach na Pacyfiku jeszcze w 1996 r. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Tak\u017ce promocja \u201eabsolutnie bezpiecznej\u201d energii atomowej, \u201ezbyt \ntaniej, by instalowa\u0107 liczniki\u201d, jak wyrazi\u0142 si\u0119 w 1954 r. szef \namery-ka\u0144skiej Komisji Energii Atomowej, \u015bci\u015ble wi\u0105za\u0142a si\u0119 z czasami \nzimnej wojny. Departament Energii USA nie \u017cyczy\u0142 sobie rozwoju bada\u0144 nad\n skutkami Czarnobyla, bo wprost prowadzi\u0107 mog\u0142y do niewygodnych pyta\u0144 \ntak\u017ce pod jego adresem. Wyda\u0142 wi\u0119c ok\u00f3lnik nakazuj\u0105cy, aby wszelkie \nbadania sponsorowane przez rz\u0105d USA dotycz\u0105ce tych skutk\u00f3w odbywa\u0142y si\u0119 \nwy\u0142\u0105cznie za jego po\u015brednictwem. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ameryka\u0144scy przedstawiciele w ONZ stale g\u0142osowali za ograniczeniem \nmi\u0119dzynarodowych bada\u0144 dotycz\u0105-cych skutk\u00f3w katastrofy. Jednocze\u015bnie \nKomisja Nadzoru J\u0105drowego USA oficjalnie uzna\u0142a, \u017ce w Stanach \nZjednoczonych nigdy nie mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do katastrofy w stylu \nczarno-bylskim. Jeden z pi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w komisji mia\u0142 inne zdanie na ten \ntemat \u2013 i przesta\u0142 by\u0107 jej cz\u0142onkiem, gdy tylko pr\u00f3bowa\u0142 wszcz\u0105\u0107 w tej \nsprawie wewn\u0119trzn\u0105 dyskusj\u0119.\n<\/p>\n\n\n\n

Bohaterki i bohaterowie<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Wiara w pomoc ze strony zachod-nich agencji by\u0142a jedn\u0105 z tragedii \nwielu odwa\u017cnych ludzi, staraj\u0105cych si\u0119 ujawni\u0107 prawd\u0119 o konsekwencjach \nkatastrofy. Takich jak fizyczka z Kijowa Natalia \u0141ozycka, kt\u00f3ra na \nkonferencji w Kijowie w 1988 r., przebrana za sprz\u0105-taczk\u0119, pr\u00f3bowa\u0142a \nprzekaza\u0107 doku- mentacj\u0119 w\u0142asnych bada\u0144 na temat tragicznych skutk\u00f3w \npoczarnobyl-skiego ska\u017cenia radioaktywnego u dzieci. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Niestety jednak zagraniczni uczestnicy tej konferencji z USA i \nFrancji, zaanga\u017cowani w programy atomowe we w\u0142asnych pa\u0144stwach, mieli \nju\u017c za sob\u0105 r\u00f3wnie kompromi-tuj\u0105ce historie tuszowania ich skutk\u00f3w, co \nradzieccy gospodarze. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Bohaterek i bohater\u00f3w w ksi\u0105\u017cce jest zreszt\u0105 wi\u0119cej. G\u0142\u00f3wnie to \nzastraszani i marginalizowani lekarze i naukowcy, wytrwale robi\u0105cy swoje\n wbrew aparatowi polityczno-gospodarczemu. Cho\u0107 tak\u017ce na wy\u017cszych \nszczeblach w\u0142adzy, na Ukrainie i Bia\u0142orusi, zdarzali si\u0119 ludzie \nzachowuj\u0105cy jaki\u015b poziom przyzwoito\u015bci, pr\u00f3buj\u0105c opiera\u0107 si\u0119 najbardziej\n kra\u0144cowym dyspozycjom z Moskwy. Nawet w KGB. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Oczywi\u015bcie w niczym nie umniej-sza to odpowiedzialno\u015bci pa\u0144stwa za \nuruchomienie tuszuj\u0105cej machiny propagandowej. Pomimo intensyw-nych \ndzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych utrudnia\u0107 zdobywanie wiedzy o skutkach katastrofy \nprawda s\u0105czy\u0142a si\u0119 jednak przez szczeliny oficjalnej skorupy narzuconego\n przekazu. \n<\/p>\n\n\n\n

Raporty o dolegliwo\u015bciach<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Jak pisze autorka, opatruj\u0105c wszystko szczeg\u00f3\u0142owymi przypisami: \n?Raporty o nieokre\u015blonych, szeroko rozpowszechnionych i chronicznych \ndolegliwo\u015bciach, o problemach roz-rodczych, o raptownych wzrostach \nzachorowalno\u015bci na nowotwory s\u0105 jak g\u0142osy p\u0142aczek unosz\u0105ce si\u0119 nad \nziemiami ska\u017conymi opadem z Czarnobyla. Ujmuj\u0105c to jak najpro\u015bciej: na \nterenach ska\u017conych chorowa\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 doros\u0142ych, a zw\u0142aszcza chorowa\u0142y \ndzieci. Mieszka\u0144cy cierpieli na chroniczne dolegliwo\u015bci, wielu dotkn\u0119\u0142o \npo kilka chor\u00f3b naraz. Znacznie wzros\u0142a liczba niemowl\u0105t umieraj\u0105cych \nzaraz po narodzeniu lub przychodz\u0105cych na \u015bwiat z wadami wrodzonymi. \nKobietom znacznie trudniej by\u0142o zaj\u015b\u0107 w ci\u0105\u017c\u0119 i donosi\u0107 p\u0142\u00f3d do terminu.\n M\u0119\u017cczy\u017ani w milczeniu \u017cyli z impotencj\u0105. Wci\u0105\u017c trwa\u0142y, a nawet znacznie\n zaostrza\u0142y si\u0119 problemy ze ska\u017con\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105. Testy wykaza\u0142y, \u017ce ludzie\n wch\u0142on\u0119li szerok\u0105 gam\u0119 radionuklid\u00f3w, niekt\u00f3rzy w takich ilo\u015bciach, \u017ce \nich cia\u0142a nale\u017ca\u0142o kwali-fikowa\u0107 jako odpady radioaktywne\u201d.\n<\/p>\n\n\n\n

\n W tym kontek\u015bcie szczeg\u00f3lnie wymowny przedstawiony w innym miejscu \nobraz okr\u0119gu r\u00f3wnie\u0144skiego na Ukrainie, kt\u00f3ry przez trzy lata po \nkatastrofie uznawano oficjalnie za nieska\u017cony. Mieszka\u0144cy po dawnemu \nmieli wi\u0119c \u017cy\u0107 i spo\u017cywa\u0107 lokaln\u0105 \u017cywno\u015b\u0107. Na 10 tysi\u0119cy dzieci \nprzypada\u0142o tam 1,2 pediatry, a szpital dzieci\u0119cy sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dw\u00f3ch izb\n w wiejskiej chacie, ogrzewanej koz\u0105. \n<\/p>\n\n\n\n

\n W 1988 r. okaza\u0142o si\u0119, \u017ce liczba guz\u00f3w nowotworowych w\u015br\u00f3d dzieci \nby\u0142a tam nawet 20-krotnie wy\u017csza ni\u017c na tych obszarach, gdzie \ndostarczano nieska\u017con\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 i wysy\u0142ano dzieci na wakacje poza ska\u017cony\n obszar. Na wsiach w tym obwodzie 82% mieszka\u0144c\u00f3w umiera\u0142o w domach. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Wyobra\u017caj\u0105c sobie, jak \u201ewygl\u0105-da\u0142o zdiagnozowanie rzadkiego u dzieci \nnowotworu w sypi\u0105cej si\u0119, dwuizbowej chacie szachulcowej, w kt\u00f3rej \nmie\u015bci\u0142 si\u0119 oddzia\u0142 pediat-ryczny, tam na p\u00f3\u0142nocy obwodu r\u00f3wnie\u0144skiego\u201d,\n autorka konstatuje, \u017ce \u201ewiele przypadk\u00f3w \u015bmierci na nowotwory, \nporonie\u0144, wad wrod-zonych i innych chor\u00f3b z lat 1986-1990\u201d nie zosta\u0142o \ntam w og\u00f3le odnotowanych. A to przecie\u017c tylko jeden z przyk\u0142ad\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ludzie na Polesiu do dzi\u015b zbieraj\u0105 radioaktywne jagody. Za te bardziej\n radioaktywne w skupie p\u0142aci si\u0119 mniej, bo trzeba je wymiesza\u0107 z mniej \nnapromieniowanymi. Jak pisze Brown, \u201ewtedy mo\u017cna legalnie sprze-da\u0107 \njagody do Polski, sk\u0105d wejd\u0105 na rynek Unii Europejskiej, nawet je\u015bli \npojedyncze owoce trzykrotnie prze-kracza\u0142y dopuszczalne normy radio- \naktywno\u015bci\u201d. Nie jest to g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego nale\u017cy przeczyta\u0107 t\u0119 \nksi\u0105\u017ck\u0119, ale by\u0107 mo\u017ce i on kogo\u015b przekona. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Je\u015bli kto\u015b jeszcze wierzy, \u017ce to przecie\u017c nigdy, przenigdy nie mo\u017ce \nsi\u0119 powt\u00f3rzy\u0107. A gdyby nawet, to przecie\u017c w Polsce nasi rz\u0105dz\u0105cy nigdy, \nprzenigdy nie uruchomiliby podobnej machiny uspokajaj\u0105cego k\u0142amstwa, \nsk\u0142adaj\u0105c maluczkich w ofierze interesu ekonomicznego i b\u0119d\u0105cej zawsze \nna podor\u0119dziu, niezawodnej w takich momentach \u201eracji stanu\u201d. \n<\/p>\n\n\n\n

Kate Brown<\/em>\n<\/p>\n\n\n\n

Czarnobyl. Instrukcje przetrwania.<\/em><\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2019<\/em>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdy w\u0142adze polskie zapowiadaj\u0105 budow\u0119 sze\u015bciu reaktor\u00f3w atomowych we wsp\u00f3\u0142pracy z ameryka\u0144skim biznesem, warto przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Kate Brown \u201eCzarnobyl. Instrukcje przetrwania\u201d pisze Filip Ilkowski. Ksi\u0105\u017cka naprawd\u0119 robi wra\u017cenie, b\u0119d\u0105c owocem wieloletniej pracy autorki. Brown przeprowadzi\u0142a prawdziwie benedykty\u0144sk\u0105 kwe-rend\u0119 dokument\u00f3w dotycz\u0105cych efekt\u00f3w katastrofy w 1986 r., pism i raport\u00f3w na ka\u017cdym mo\u017cliwym poziomie. Jednocze\u015bnie przeprowadzi\u0142a szereg […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5938,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[154],"tags":[],"class_list":["post-5937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-wrzesien-2019"],"yoast_head":"\nW cieniu nuklearnej apokalipsy - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"W cieniu nuklearnej apokalipsy - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gdy w\u0142adze polskie zapowiadaj\u0105 budow\u0119 sze\u015bciu reaktor\u00f3w atomowych we wsp\u00f3\u0142pracy z ameryka\u0144skim biznesem, warto przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Kate Brown \u201eCzarnobyl. Instrukcje przetrwania\u201d pisze Filip Ilkowski. Ksi\u0105\u017cka naprawd\u0119 robi wra\u017cenie, b\u0119d\u0105c owocem wieloletniej pracy autorki. Brown przeprowadzi\u0142a prawdziwie benedykty\u0144sk\u0105 kwe-rend\u0119 dokument\u00f3w dotycz\u0105cych efekt\u00f3w katastrofy w 1986 r., pism i raport\u00f3w na ka\u017cdym mo\u017cliwym poziomie. Jednocze\u015bnie przeprowadzi\u0142a szereg […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-09-01T21:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-10-13T22:23:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"543\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"W cieniu nuklearnej apokalipsy\",\"datePublished\":\"2019-09-01T21:48:11+00:00\",\"dateModified\":\"2019-10-13T22:23:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937\"},\"wordCount\":1451,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg\",\"articleSection\":[\"Gazeta - wrzesie\u0144 2019\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937\",\"name\":\"W cieniu nuklearnej apokalipsy - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg\",\"datePublished\":\"2019-09-01T21:48:11+00:00\",\"dateModified\":\"2019-10-13T22:23:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg\",\"width\":543,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W cieniu nuklearnej apokalipsy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W cieniu nuklearnej apokalipsy - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"W cieniu nuklearnej apokalipsy - Pracownicza Demokracja","og_description":"Gdy w\u0142adze polskie zapowiadaj\u0105 budow\u0119 sze\u015bciu reaktor\u00f3w atomowych we wsp\u00f3\u0142pracy z ameryka\u0144skim biznesem, warto przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Kate Brown \u201eCzarnobyl. Instrukcje przetrwania\u201d pisze Filip Ilkowski. Ksi\u0105\u017cka naprawd\u0119 robi wra\u017cenie, b\u0119d\u0105c owocem wieloletniej pracy autorki. Brown przeprowadzi\u0142a prawdziwie benedykty\u0144sk\u0105 kwe-rend\u0119 dokument\u00f3w dotycz\u0105cych efekt\u00f3w katastrofy w 1986 r., pism i raport\u00f3w na ka\u017cdym mo\u017cliwym poziomie. Jednocze\u015bnie przeprowadzi\u0142a szereg […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2019-09-01T21:48:11+00:00","article_modified_time":"2019-10-13T22:23:28+00:00","og_image":[{"width":543,"height":800,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"W cieniu nuklearnej apokalipsy","datePublished":"2019-09-01T21:48:11+00:00","dateModified":"2019-10-13T22:23:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937"},"wordCount":1451,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg","articleSection":["Gazeta - wrzesie\u0144 2019"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937","name":"W cieniu nuklearnej apokalipsy - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg","datePublished":"2019-09-01T21:48:11+00:00","dateModified":"2019-10-13T22:23:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/okladka.czarnobyl.instrukcje.przetrwania.kate_.brown_.jpg","width":543,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5937#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W cieniu nuklearnej apokalipsy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5937"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5939,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5937\/revisions\/5939"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}