{"id":5210,"date":"2017-12-13T12:48:53","date_gmt":"2017-12-13T11:48:53","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210"},"modified":"2018-12-14T01:12:55","modified_gmt":"2018-12-14T00:12:55","slug":"sierpien-1980-r-kontra-kapitalizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210","title":{"rendered":"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm"},"content":{"rendered":"\n
\"stan<\/figure>\n\n\n\n

Solidarno\u015b\u0107 w latach 1980-81 by\u0142a jednym z najpot\u0119\u017cniejszych \nruch\u00f3w pracowniczych w historii. Dzi\u015b w dobie g\u0142\u0119bokiego kryzysu systemu\n mo\u017cemy si\u0119 wiele nauczy\u0107 z wydarze\u0144 sprzed 30 lat. <\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w od razu odpowie: \u201ePrzecie\u017c w tamtych \nczasach by\u0142 inny system. Nawet je\u015bli akceptujemy, \u017ce PRL nie by\u0142 \nautentycznie socjalistyczny, z kapitalizmem nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego.?\n<\/p>\n\n\n\n

\n I tu w\u0142a\u015bnie komentatorzy si\u0119 myl\u0105. Najlepsze okre\u015blenie PRL to system\n biurokratycznego kapitalizmu pa\u0144stwowego. W dzisiejszym \u015bwiecie tak\u017ce \nistniej\u0105 wielkie firmy, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 prywatne lub pa\u0144stwowe. Wszystkie\n s\u0105 jednostkami kapita\u0142u wyzyskuj\u0105cymi pracownik\u00f3w, by osi\u0105gn\u0105\u0107 jak \nnajwi\u0119kszy wzrost. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Jak zauwa\u017cy\u0142 Karol Marks, kapitalizm jest systemem opartym na pracy \nnajemnej. Kapita\u0142 i praca najemna to dwie strony tego samego medalu. PRL\n te\u017c, oczywi\u015bcie, by\u0142 takim systemem. Pracownicy byli wyzyskiwani w celu\n konkurowania pa\u0144stwa i gospodarki polskiej z reszt\u0105 \u015bwiata.\n<\/p>\n\n\n\n

\n W czasach pierwszej Solidarno\u015bci PRL znalaz\u0142 si\u0119 w stanie negatywnego \nwzrostu \u2013 gospodarka si\u0119 kurczy\u0142a, by\u0142a recesja, tak jak w wielu krajach\n dzi\u015b. Obecnie najnowsza fala kryzysu dopiero si\u0119 zaczyna, wi\u0119c pytanie \n?jak mamy si\u0119 broni\u0107 przed kryzysem\u201d jest jak najbardziej na miejscu. A \nwielki pracowniczy ruch sprzed 30 lat wskaza\u0142 drog\u0119 nie tylko do takiej \nobrony, ale r\u00f3wnie\u017c do potencjalnego obalenia systemu i zast\u0105pienia go \nprawdziw\u0105 demokracj\u0105. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Wed\u0142ug panuj\u0105cej ideologii wyj\u015bcie z kryzysu mo\u017ce by\u0107 dokonane tylko \nprzy po\u015bwi\u0119ceniu i pos\u0142usze\u0144stwie obywateli, szczeg\u00f3lnie pracownik\u00f3w.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak podstaw\u0105 dla skutecznej odpowiedzi na kryzys musi by\u0107 masowa \nwalka pracownik\u00f3w, poniewa\u017c kryzys jest wynikiem wyzysku tych \npracownik\u00f3w. Dlatego dzisiejsza Grecja, gdzie widzimy kolejne strajki \ngeneralne, jest tak wa\u017cnym przyk\u0142adem.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Czas Solidarno\u015bci 30 lat temu by\u0142 okresem wspania\u0142ej walki pracowniczej, w kt\u00f3rej mogli\u015bmy dostrzec autentyczn\u0105 demokracj\u0119. \n<\/p>\n\n\n\n

\n To r\u00f3wnie\u017c godzi w kanony oficjalnej ideologii g\u0142osz\u0105cej, \u017ce w Polsce \npo cz\u0119\u015bciowo demokratycznych wyborach w 1989 osi\u0105gni\u0119to w pe\u0142ni \ndemokracj\u0119 w 1991 roku. Jak wpaja si\u0119 w szko\u0142ach kolejnym rocznikom \nuczni\u00f3w \u2013 ten ustr\u00f3j parlamentarny nie jest doskona\u0142y, ale nie \nznaleziono lepszego.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak w czasach pierwszej Solidarno\u015bci powsta\u0142 mechanizm bardziej demokratyczny ni\u017c jakikolwiek system parlamentarny.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Jak powsta\u0142a ta nowa demokracja 30 lat temu? \n<\/p>\n\n\n\n

\n 16 sierpnia 1980 r., dwa dni po wybuchu strajku w Stoczni Gda\u0144skiej, \nstrajk m\u00f3g\u0142 si\u0119 zako\u0144czy\u0107 zwyci\u0119stwem stoczniowc\u00f3w. Jednak by\u0142aby to \nzdrada mniejszych zak\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re tak\u017ce w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do strajku. \nZdecydowano si\u0119 na kontynuacj\u0119 strajku okupacyjnego w Stoczni. Tej nocy \ndo Stoczni stawili si\u0119 przedstawiciele ponad dwudziestu strajkuj\u0105cych \nzak\u0142ad\u00f3w Tr\u00f3jmiasta. Powsta\u0142 Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Komitet Strajkowy. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Ten rozszerzony komitet strajkowy by\u0142 \u0142udz\u0105co podobny do sowiet\u00f3w \npowstaj\u0105cych w carskiej Rosji podczas rewolucji w latach 1905 i 1917. W \nXX wieku widzieli\u015bmy bardzo podobne rady czy komitety podczas masowych \nwyst\u0105pie\u0144 pracownik\u00f3w m. in. w Hiszpanii w 1936 roku, na W\u0119grzech w 1956\n r. czy w Iranie w 1979 r.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Powstanie takiej instytucji pracowniczej, jak sowiety czy MKS-y, to \nznak, \u017ce walka pracownicza osi\u0105gn\u0119\u0142a bardzo wysoki poziom. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Przedstawiciele zak\u0142ad\u00f3w z ca\u0142ej Polski przybyli do Stoczni i w\u0142\u0105czyli\n si\u0119 w prac\u0119 MKS-u. Ju\u017c w nocy z 16 na 17 sierpnia MKS stworzy\u0142 list\u0119 \n\u017c\u0105da\u0144 \u2013 s\u0142ynne 21 postulat\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce w postulatach nie ma nic o wprowadzeniu wolnego \nrynku, prywatyzacji czy niezb\u0119dno\u015bci bezrobocia. Przeciwnie, jest np. \npunkt 11, w kt\u00f3rym czytamy: \u201eZnie\u015b\u0107 ceny komercyjne oraz sprzeda\u017c za \ndewizy w tzw. eksporcie wewn\u0119trznym.\u201d<\/em> \u017baden z punkt\u00f3w nie ma wyd\u017awi\u0119ku prokapitalistycznego.<\/em>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Zaraz potem MKS-y powsta\u0142y w Szczecinie i w Elbl\u0105gu, troch\u0119 p\u00f3\u017aniej we\n Wroc\u0142awiu. Czternastego dnia strajku g\u00f3rnicy deklarowali, \u017ce \nzastrajkuj\u0105 je\u015bli w\u0142adze nie zaakceptuj\u0105 21 postulat\u00f3w do 1 wrze\u015bnia.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Demokratyczno\u015b\u0107 MKS-\u00f3w polega\u0142a na tym, \u017ce wybrani przedstawiciele \nmogli by\u0107 odwo\u0142ani i nie otrzymywali jakiego\u015b wynagrodzenia kilkakrotnie\n wy\u017cszego od p\u0142ac pracownik\u00f3w. Przede wszystkim reprezentowali to, co \nnie istnieje nawet w najbardziej demokratycznym systemie parlamentarnym ?\n potencjaln\u0105 demokracj\u0119 ekonomiczn\u0105, podstaw\u0119 wszelkiej demokracji. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Si\u0142\u0119 MKS-\u00f3w mo\u017ce dostrzec nawet Gazeta Wyborcza<\/em>, kt\u00f3ra \nkibicuje walce pracownik\u00f3w pod warunkiem, \u017ce ma ona miejsce w pa\u0144stwach \nnieprzyjaznych wobec Zachodu. W ciekawym artykule w Wyborczej <\/em>Krzysztof Katka pisze (08.08.2005):\n<\/p>\n\n\n\n

\n \u201eDruga po\u0142owa sierpnia. W Gda\u0144sku trwa strajk powszechny, przy \ntotalnym poparciu spo\u0142ecze\u0144stwa. Je\u015bli co\u015b funkcjonuje, to tylko za \nzgod\u0105 Mi\u0119dzyzak\u0142adowego Komitetu Strajkowego. Kontroluj\u0105 ca\u0142e Wybrze\u017ce, \nponad 700 zak\u0142ad\u00f3w, w kt\u00f3rych pracuje oko\u0142o 180 tys. ludzi. To strajkowy\n rz\u0105d.?\n<\/p>\n\n\n\n

\n \u201eStrajkowy rz\u0105d\u201d to \u015bwietne okre\u015blenie. Obawiaj\u0105c si\u0119 prowokacji \npa\u0144stwa MKS wprowadzi\u0142 zakaz picia alkoholu podczas okupacji \u2013 r\u00f3wnie\u017c \nwymusi\u0142 na w\u0142adzach lokalnych zakaz sprzeda\u017cy alkoholu w Tr\u00f3jmie\u015bcie \u2013 \nzakaz by\u0142 respektowany.\n<\/p>\n\n\n\n

\n MKS wzi\u0105\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za \u017cycie spo\u0142eczne poza bramami Stoczni. \nPaliwo ze stacji paliwowych mo\u017cna by\u0142o otrzyma\u0107 tylko przy okazywaniu \nza\u015bwiadczenia MKS. Strajkuj\u0105cy dostawcy butli gazowych (g\u0142\u00f3wnie \nstosowane w zak\u0142adach) zostali przekonani przez MKS, by dostarczy\u0107 gaz \ndla dzielnicy Pruszcz Gda\u0144ski, gdzie mieszka\u0144cy u\u017cywali gazu z butli.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Chocia\u017c wiele os\u00f3b rozumia\u0142o, \u017ce MKS-y by\u0142y pot\u0119\u017cn\u0105 si\u0142\u0105 a pojedyncze \nosoby nawet kojarzy\u0142y je z rewolucyjnymi radami z pocz\u0105tku XX wieku, \nbrakowa\u0142o zorganizowanej grupy ludzi, kt\u00f3ra mog\u0142aby wskaza\u0107 na potencja\u0142\n MKS-\u00f3w do przeobra\u017cenia spo\u0142ecze\u0144stwa.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Gdy podpisano porozumienie z rz\u0105dem 31 sierpnia, MKS od razu \nprzekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Komitet Za\u0142o\u017cycielski Niezale\u017cnego \nZwi\u0105zku Zawodowego.\n<\/p>\n\n\n\n

Pot\u0119ga pracownik\u00f3w<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Pot\u0119ga pracownik\u00f3w najbardziej da\u0142a o sobie zna\u0107 w marcu 1981 r. W \nBydgoszczy pobito dzia\u0142aczy Solidarno\u015bci \u2013 by\u0142o to pierwsze stosowanie \nprzemocy wobec nowego zwi\u0105zku. W mie\u015bcie dosz\u0142o do 500-tysi\u0119cznego \nstrajku. Og\u00f3lnokrajowy 4-godzinny strajk generalny zosta\u0142 og\u0142oszony na \n27 marca. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Tu\u017c przed strajkiem nasili\u0142a si\u0119 samoorganizacja pracownik\u00f3w. W Tajnych dokumentach Biura Politycznego 1980-81<\/em> czytamy: ?Tow. Miros\u0142aw Milewski <\/em>–\n W ca\u0142ym kraju sytuacja napi\u0119ta. MKZ-ty czekaj\u0105 na wyniki rozm\u00f3w. S\u0105 \npierwsze przypadki powo\u0142ywania w zak\u0142adach przez \u201eS\u201d ochotniczych \noddzia\u0142\u00f3w milicji robotniczej (Pozna\u0144, Che\u0142m). S\u0105 wypadki przenoszenia \nsi\u0119 MKZ-\u00f3w do zak\u0142ad\u00f3w. W ca\u0142ym kraju zmasowana akcja ulotkowa. Czym\u015b \nnowym jest apel \u201eS\u201d do funkcjonariuszy MO i SB\u201d (posiedzenie BP 22 marca 1981 r.<\/em>).\n<\/p>\n\n\n\n

\n Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce powstanie milicji robotniczej \u2013 czyli prawdziwej\n demokratycznej milicji pracownik\u00f3w w przeciwie\u0144stwie do PRL-owskiej \npolicji, kt\u00f3ra fa\u0142szywie nazywa\u0142a si\u0119 \u201emilicj\u0105\u201d \u2013 by\u0142o ogromnym krokiem \nnaprz\u00f3d dla ruchu.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Niestety, zn\u00f3w nie by\u0142o ugrupowania o wystarczaj\u0105cym poparciu w \nSolidarno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142oby rozpowszechni\u0107 przyk\u0142ad milicji robotniczej.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Dwa dni p\u00f3\u017aniej \u201eTow. Stanis\u0142aw Kania\u201d m\u00f3wi \u201etowarzyszom\u201d: \n?[A]ktywno\u015b\u0107 propagandowa \u201eS\u201d jest niezwyk\u0142a i pierwsza dociera do \numys\u0142\u00f3w. W kilka godzin po posiedzeniu KKP [Krajowej Komisji \nPorozumiewawczej \u2013 kierownictwa Solidarno\u015bci] rozpowszechniane s\u0105 ta\u015bmy z\n jej przebiegu i odtwarzane w zak\u0142adach. KKP ustali\u0142a strajk \nostrzegawczy na 27 marca i strajk okupacyjny o szerokim zasi\u0119gu na 31 \nmarca. Wiele MKZ przenosi si\u0119 do zak\u0142ad\u00f3w. \u201eS\u201d podejmuje szerokie \ndzia\u0142ania dla podsycania histerii, instruuje ogniwa, jak maj\u0105 si\u0119 \nzachowa\u0107 na wypadek stanu wyj\u0105tkowego czy interwencji.?\n<\/p>\n\n\n\n

\n MKZ-y w ca\u0142ym kraju zn\u00f3w przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w praktyce w MKS-y \u2013 dla bezpiecze\u0144stwa obradowa\u0142y w wi\u0119kszych zak\u0142adach.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Czterogodzinny strajk ostrzegawczy 27 marca by\u0142 wielkim sukcesem. W Tajnych dokumentach <\/em>czytamy:\n<\/p>\n\n\n\n

\n ?Tow. Stanis\u0142aw Kania<\/em>: Dla \u201eS\u201d strajk sta\u0142 si\u0119 poligonem \n\u0107wiczebnym sprawno\u015bci w zast\u0119powaniu ogniw administracji pa\u0144stwowej \n(usuwanie dyrektor\u00f3w z ich pomieszcze\u0144, przejmowanie punkt\u00f3w \u0142\u0105czno\u015bci, \nkontrola przepustek itp.). Nowym elementem tego strajku jest w\u0142\u0105czenie \nsi\u0119 m\u0142odzie\u017cy szkolnej, kt\u00f3ra cz\u0119sto zamiast lekcji mia\u0142a pogadanki \nokoliczno\u015bciowe. Niekt\u00f3re o\u015brodki TV emitowa\u0142y plansze informuj\u0105ce o \nstrajku? (posiedzenie BP w dniu strajku)<\/em>.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Na tym samym spotkaniu czytamy dalej:\n<\/p>\n\n\n\n

\n ?Tow. Stefan Olszowski<\/em>: Najtrudniejsza sytuacja jest w RiTV \n<\/p>\n\n\n\n

. Dzi\u015b w czasie strajku si\u0142\u0105 opanowany zosta\u0142 o\u015brodek\n nadawczy w Pa\u0142acu Kultury i Nauki. Z tego wynika, \u017ce punkty nadawcze \npowinny by\u0107 lepiej zabezpieczone i chronione. \u201eS\u201d dzi\u015b zademonstrowa\u0142a, \n\u017ce je\u015bli zechce, mo\u017ce u\u017cy\u0107 dowolnie RiTV.\u201d\n\n<\/p>\n\n\n\n

\n Szczyt samoorganizacji osi\u0105gni\u0119to w\u0142a\u015bnie 27 marca. \n<\/p>\n\n\n\n

\n ?Przebieg strajku ostrzegawczego potwierdzi\u0142, \u017ce ogniwa \nmi\u0119dzyzak\u0142adowe i zak\u0142adowe \u201eSolidarno\u015bci\u201d osi\u0105gn\u0119\u0142y w toku jego \nprzygotowywania i przeprowadzenia wy\u017cszy ni\u017c kiedykolwiek przedtem \npoziom zorganizowania dzia\u0142a\u0144<\/em> [w cytatach podkre\u015blenie jak w \noryginale]. Wyrazi\u0142o si\u0119 to w opracowaniu szczeg\u00f3\u0142owych, w wielu \npunktach drobiazgowych instrukcji, szerokim szkoleniu kadr, szybkim \nreagowaniu na decyzje w\u0142adz zwierzchnich. Dzia\u0142ania komitet\u00f3w \nstrajkowych cechowa\u0142o du\u017ce zdyscyplinowanie w skali og\u00f3lnokrajowej, \nregionalnej i zak\u0142adowej. W wyniku nagromadzonych uprzednio \ndo\u015bwiadcze\u0144 – w przygotowaniach do strajku \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d na szersz\u0105 ni\u017c \nkiedykolwiek przedtem skal\u0119 pos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 dalekopisow\u0105.<\/em> [Dzi\u015b mo\u017cemy korzysta\u0107 z internetu, emaili facebooka i telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych].\n<\/p>\n\n\n\n

\n Dla wszystkich plac\u00f3wek \u0142\u0105czno\u015bci wprowadzono specjalne has\u0142a \n?Solidarno\u015b\u0107\u201d lub \u201eKraj\u201d, dzi\u0119ki kt\u00f3rym rozmowy mia\u0142y by\u0107 \u0142\u0105czone jako \n?b\u0142yskawiczne\u201d przy utrzymaniu normalnej op\u0142aty. W wielu wojew\u00f3dztwach \npodczas strajku blokowano zak\u0142adowe centrale telefoniczne lub \nkontrolowano je, co uniemo\u017cliwia\u0142o kontakt kierownictw z t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \nza\u0142\u00f3g, kt\u00f3ra chcia\u0142a pracowa\u0107 (woj. katowickie, cz\u0119stochowskie, \nkoni\u0144skie, sieradzkie, ciechanowskie, nowos\u0105deckie, legnickie, \npiotrkowskie, szczeci\u0144skie, tarnobrzeskie i in.).\n<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cowej fazie przygotowa\u0144 i w dniu strajku ogniwa \nSolidarno\u015bci\u201d niezwykle szybko opanowa\u0142y w\u0119z\u0142owe punkty w zak\u0142adach: \n\u0142\u0105czno\u015b\u0107, dop\u0142yw energii, kontrol\u0119 wej\u015b\u0107 itd.?<\/em> (Informacja dla BP \u201ept PRZEBIEG STRAJKU OSTRZEGAWCZEGO 27 BM. w Tajnych dokumentach)<\/em>\n<\/p>\n\n\n\n

\n W\u0142adza nie mog\u0142a nawet si\u0119 komunikowa\u0107 telefonicznie z potencjalnymi \n\u0142amistrajkami! Widzimy, \u017ce demokracja pracownicza powstawa\u0142a naprawd\u0119, \nnie chodzi\u0142o o jak\u0105\u015b \u201eutopi\u0119\u201d.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Pewno\u015b\u0107 siebie ruchu by\u0142a niesamowita.\n<\/p>\n\n\n\n

\u201ePo zako\u0144czeniu strajku ostrzegawczego delegacja MKZ w Siedlcach odby\u0142a rozmow\u0119 z wicewojewod\u0105, przedstawiaj\u0105c ocen\u0119 strajku i postulaty co do strajku generalnego. Za\u017c\u0105dano, by natychmiast zaopatrzono w \u017cywno\u015b\u0107 zak\u0142ady pracy, co trzeba \u201ezrobi\u0107 szybko\u201d, gdy\u017c \u201eorgana MO zaopatruj\u0105 si\u0119 ju\u017c w szybkim tempie\u201d. Je\u015bli wicewojewoda odm\u00f3wi dostaw -?Solidarno\u015b\u0107\u201d jest gotowa \u201ewyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz i bra\u0107 si\u0142\u0105 z magazyn\u00f3w artyku\u0142y spo\u017cywcze\u201d. \u017b\u0105da si\u0119 te\u017c zapewnienia w sto\u0142\u00f3wkach wy\u017cywienia – trzech posi\u0142k\u00f3w dziennie. \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d stwierdzi\u0142a, \u017ce ma w\u0142asny system transportu \u017cywno\u015bci do zak\u0142ad\u00f3w i prosi, by jej w tym nie przeszkadzano. Za\u017c\u0105dano przekazania \u201eSolidarno\u015bci\u201d \u015brodk\u00f3w transportu od 28 bm. Odmowa traktowana b\u0119dzie jako \u201eprzejaw wrogo\u015bci\u201d.\u201d<\/p>\n\n\n\n

(Informacja dla BP jak wy\u017cej)<\/em>\n<\/p>\n\n\n\n

Dwuw\u0142adza<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119, \u017ce zwykli ludzie s\u0105 nieprzygotowani, by ca\u0142kowicie \ndemokratycznie organizowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo. Jednak w pierwszych miesi\u0105cach\n Solidarno\u015bci widzimy jak zorganizowany ruch pracowniczy potrafi\u0142 \norganizowa\u0107 transport, produkcj\u0119, zdo\u0142a\u0142 zbli\u017ca\u0107 si\u0119 do kontroli nad \nmass mediami i stworzy\u0107 zal\u0105\u017cki w\u0142asnej milicji, kt\u00f3ra, b\u0119d\u0105c cz\u0119\u015bci\u0105 \nruchu pracowniczego, nie mog\u0142a by\u0107 u\u017cywana przeciwko niemu.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Gdy powsta\u0142 taki stan rzeczy w Rosji w 1917 roku na jeszcze wi\u0119ksz\u0105 \nskal\u0119 nazywano to dwuw\u0142adz\u0105 \u2013 tzn. sytuacja, w kt\u00f3rej s\u0105 dwa o\u015brodki \nw\u0142adzy: oficjalna rz\u0105dowa i oddolna pracownicza.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Sukces rewolucji rosyjskiej w listopadzie 1917 r. polega\u0142 na tym, \u017ce \noddolne komitety robotnicze i \u017co\u0142nierskie \u2013 tzw. rady lub sowiety \u2013 \nprzej\u0119\u0142y \u201ew\u0142adz\u0119\u201d (w cudzys\u0142owie, bo by\u0142a to zupe\u0142nie inna w\u0142adza ni\u017c \ndotychczas). W gospodarce rz\u0105dzi\u0142y mi\u0119dzyzak\u0142adowe komitety strajkowe, a\n \u017co\u0142nierzy nie mo\u017cna by\u0142o wykorzysta\u0107 do pokonania pracownik\u00f3w, poniewa\u017c\n istnia\u0142y rady \u017co\u0142nierskie.\n<\/p>\n\n\n\n

\n W Polsce, w pierwszych miesi\u0105cach Solidarno\u015bci, mieli\u015bmy sytuacj\u0119 \nrodz\u0105cej si\u0119 dwuw\u0142adzy. Z jednej strony szefowie pa\u0144stwa, z drugiej \nwalcz\u0105cy ruch pracowniczy.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Nigdy p\u00f3\u017aniej nie osi\u0105gni\u0119to takiego poziomu demokracji pracowniczej, \njak tu\u017c przed i po 27 marca. Przeciwnie, decyzja Wa\u0142\u0119sy i kierownictwa \nSolidarno\u015bci o zrezygnowania z pe\u0142nego generalnego strajku okupacyjnego \nmaj\u0105cego si\u0119 odby\u0107 31 maja zdemobilizowa\u0142a ruch. \n<\/p>\n\n\n\n

\n A przygotowania do strajku by\u0142y powa\u017cne. Dla bezpiecze\u0144stwa \nkierownictwo strajku obradowa\u0142o w Stoczni Gda\u0144skiej. Wys\u0142ano do region\u00f3w\n Instrukcje <\/em>w sprawie najwa\u017cniejszych zasad post\u0119powania na \nwypadek strajku generalnego, stanu wyj\u0105tkowego lub interwencji z \nzewn\u0105trz. W zak\u0142adach przygotowywano barykady. \n<\/p>\n\n\n\n

\n W przypadku interwencji z zewn\u0105trz m\u00f3wiono o zniesieniu nazw dr\u00f3g, \nzmiany kierunku drogowskaz\u00f3w i uniemo\u017cliwiania rekwizycji \u017cywno\u015bci przez\n interweniuj\u0105cych. \n<\/p>\n\n\n\n

Polityka wewn\u0105trz ruchu<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Komitet Obrony Robotnik\u00f3w powsta\u0142, by broni\u0107 represjonowanych \npracownik\u00f3w po zamieszkach w Ursusie, Radomiu i innych miastach w 1976 \nr. P\u00f3\u017aniej jego dzia\u0142acze odegrali wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w organizowaniu sieci \ngazet trafiaj\u0105cych do pracownik\u00f3w informuj\u0105cych o represjach, protestach\n i propaguj\u0105cych ide\u0119 wolnych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.\n<\/p>\n\n\n\n

\n KOR-owcy pokazali, \u017ce stosunkowo ma\u0142a grupa ludzi orientowanych na \npracownik\u00f3w mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 rozw\u00f3j ruchu i mie\u0107 du\u017co wi\u0119ksze wp\u0142ywy, \ngdy ruch ro\u015bnie w si\u0142\u0119.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Niestety, 23 wrze\u015bnia 1981 r. na pierwszym zje\u017adzie Solidarno\u015bci ju\u017c \nteraz KSS KOR (Komitet Samoobrony Spo\u0142ecznej KOR) rozwi\u0105za\u0142 si\u0119, \nponiewa\u017c jego cz\u0142onkowie uwa\u017cali, \u017ce ich rola si\u0119 spe\u0142ni\u0142a \u2013 powsta\u0142 ju\u017c\n przecie\u017c wielki zwi\u0105zek zawodowy NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.\n<\/p>\n\n\n\n

\n S\u0142ab\u0105 strona tej decyzji by\u0142 jednak brak polityki adekwatnej do \nsytuacji. Solidarno\u015b\u0107 jako 10-milionowy ruch, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do \npojawienia si\u0119 element\u00f3w dwuw\u0142adzy, nie mog\u0142a wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z w\u0142adz\u0105 \npa\u0144stwow\u0105. Potrzebna by\u0142a polityka wskazuj\u0105ca nast\u0119pne kroki dla ruchu, \nby ruch m\u00f3g\u0142 broni\u0107 si\u0119 przed stanem wojennym i rozpocz\u0105\u0107 reorganizacj\u0119 \nca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa na podstawie demokracji ekonomicznej.\n<\/p>\n\n\n\n

Kwestia armii<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n W ko\u0144cu Jaruzelski uderzy\u0142 w Solidarno\u015b\u0107 wprowadzaj\u0105c stan wojenny. \nNie by\u0142oby to mo\u017cliwe, gdyby wcze\u015bniej dzia\u0142acze zwi\u0105zkowi organizowali \nnp. demonstracje do koszar i zwerbowali \u017co\u0142nierzy do zwi\u0105zku. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Czy to mog\u0142oby si\u0119 uda\u0107? W pa\u017adzierniku Jaruzelski przed\u0142u\u017cy\u0142 czas \npoboru o dwa miesi\u0105ce. Niezadowoleni \u017co\u0142nierze kontaktowali si\u0119 z \nSolidarno\u015bci\u0105, ale zwi\u0105zek nie podj\u0105\u0142 \u017cadnych protest\u00f3w w tej sprawie. \nSzacowano, \u017ce 40 tysi\u0119cy z 150 tysi\u0119cy milicjant\u00f3w (czyli policjant\u00f3w) \nwst\u0105pi\u0142o nieformalnie do Solidarno\u015bci (s\u0105dy nie uzna\u0142y ich cz\u0142onkostwa).\n Pr\u0119\u017cne ugrupowanie socjalizmu oddolnego z odpowiednim poparciem mog\u0142oby\n propagowa\u0107 ide\u0119 zorganizowania buntuj\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy i policji \u2013 \nnp. poprzez organizowanie demonstracji przeciw przed\u0142u\u017ceniu poboru czy \nprotest\u00f3w przed komisariatami ws. poparcia dla w\u0142\u0105czenia policji do \nSolidarno\u015bci.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Pami\u0119tajmy, \u017ce nawet w najwspanialszym ruchu masowym pojawiaj\u0105 si\u0119 \nr\u00f3\u017cne kierunki polityczne. Chodzi o to, by wzmocni\u0107 ten kierunek, kt\u00f3ry \nnawo\u0142uje do najskuteczniejszego sposobu walki.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Oczywi\u015bcie s\u0142owo \u201esocjalizm\u201d nie by\u0142o popularne. Kojarzy\u0142o si\u0119 \nprzecie\u017c z panuj\u0105c\u0105 klas\u0105 pa\u0144stwowych kapitalist\u00f3w, z systemem \nwyzyskuj\u0105cym pracownik\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Jednak nie by\u0142a to bariera nie do pokonania (i nie jest dzisiaj). \n82-letni ekonomista Edward Lipi\u0144ski przemawia\u0142 na I zje\u017adzie \nSolidarno\u015bci jesieni\u0105 1981 r. Powiedzia\u0142 delegatom, \u017ce jest socjalist\u0105 \nod 1906 roku i \u017ce nie ma \u017cadnych si\u0142 w Polsce, kt\u00f3re \u017c\u0105daj\u0105 prywatyzacji\n \u015brodk\u00f3w produkcji. Dosta\u0142 za to oklaski.\n<\/p>\n\n\n\n

\n W latach 1980-81 kierownictwo Solidarno\u015bci prowadzi\u0142o strategi\u0119 \n?samoograniczaj\u0105cej si\u0119 rewolucji\u201d. Najgorszy moment tego \nsamoograniczenia si\u0119 mia\u0142 miejsce wtedy, gdy w dniu 30 marca odwo\u0142ano \nstrajk generalny na dzie\u0144 przed jego planowanym startem. Niestety, nikt \nnie by\u0142 wystarczaj\u0105co silny w zwi\u0105zku, by przeciwstawi\u0107 si\u0119 tej decyzji,\n chocia\u017c w zak\u0142adach w ca\u0142ym kraju pracownicy przygotowywali si\u0119 do \npot\u0119\u017cnego starcia z w\u0142adz\u0105.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Okupacje w Stoczni i innych zak\u0142adach, 21 postulat\u00f3w z drugiej po\u0142owy \nsierpnia 1980 r. (zob. str. 2), przygotowania do generalnego strajku \nokupacyjnego w marcu 1981, program \u201eSamorz\u0105dna Rzeczpospolita\u201d przyj\u0119ty \nna I zje\u017adzie Solidarno\u015bci – wszystko to pokazuje, \u017ce Solidarno\u015b\u0107 by\u0142a \nruchem nie tylko lewicowym, ale o wymiarze antykapitalistycznym i o \npotencjale autentycznie rewolucyjnym.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Dlatego dzi\u015b, kiedy w obliczu kryzysu globalnego systemu szykuj\u0105 si\u0119 \nkolejne ataki panuj\u0105cych na ca\u0142ym \u015bwiecie, a pracownicy stawiaj\u0105 \nprzeciwko nim op\u00f3r, do\u015bwiadczenie Solidarno\u015bci w 1980-81 podsuwa nam dwa\n wnioski do namys\u0142u. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Po pierwsze, tylko masowy ruch pracowniczy mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 globalny \nkapitalizm autentycznie demokratycznym systemem. Po drugie, potrzebna \njest antykapitalistyczna organizacja, kt\u00f3ra b\u0119d\u0105c cz\u0119\u015bci\u0105 ruchu, mo\u017ce \nprzekona\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w do dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 obalenie \nsystemu kryzys\u00f3w, wyzysku i wojen.\n<\/p>\n\n\n\n

Andrzej \u017bebrowski<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

Klasy<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

Solidarno\u015b\u0107 w 1980-81 udowodni\u0142a marksistowsk\u0105 tez\u0119, \u017ce \nistniej\u0105 dwie g\u0142\u00f3wne klasy w systemie kapitalistycznym \u2013 kapitali\u015bci i \npracownicy.<\/strong> S\u0105 te\u017c, oczywi\u015bcie, inne klasy i grupy spo\u0142eczne. \nAle wielki konflikt mi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi klasami powoduje, \u017ce tamte klasy i \ngrupy mog\u0105 odm\u00f3wi\u0107 pos\u0142usze\u0144stwa panuj\u0105cym kapitalistom i p\u00f3j\u015b\u0107 za \npracownikami. W 1980-81 studenci i rolnicy r\u00f3wnie\u017c tworzyli wi\u0119c swoje \nsolidarno\u015bciowe organizacje.\n<\/p>\n\n\n\n

Internacjonalizm<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

Od samego pocz\u0105tku Solidarno\u015b\u0107 wzbudzi\u0142a zaciekawienie ca\u0142ego\n \u015bwiata \u2013 i chodzi tu nie tylko o fa\u0142szywych przyjaci\u00f3\u0142 ruchu \nrobotniczego, jak prezydent Reagan w USA lub premier Thatcher w \nBrytanii, kt\u00f3rzy chcieli jedynie zdoby\u0107 punkty podczas zimnej wojny a \nr\u00f3wnocze\u015bnie zwalczali zwi\u0105zkowc\u00f3w we w\u0142asnym kraju<\/strong>. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Autentyczna solidarno\u015b\u0107 z Solidarno\u015bci\u0105 by\u0142a oddolna. Pracownicy \nwsz\u0119dzie czerpali inspiracj\u0119 z tutejszego ruchu. Nawet w ma\u0142ych \nstrajkach m\u00f3wiono o Solidarno\u015bci. Logo Solidarno\u015bci widnia\u0142o zar\u00f3wno w \nnowo powstaj\u0105cym masowym ruchu zwi\u0105zkowym w Brazylii, jak i w Afryce. \nZwi\u0105zkowcy i socjali\u015bci podr\u00f3\u017cowali do Polski, by zobaczy\u0107 ten \nekscytuj\u0105cy ruch na w\u0142asne oczy. Po wprowadzeniu stanu wojennego \nudzielili poparcia podziemnemu ruchowi.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Dzi\u015b jest o wiele \u0142atwiej \u015bledzi\u0107 masowe walki pracownik\u00f3w, jak np. \nobecnie w Grecji za pomoc\u0105 internetu. Wielkie osi\u0105gni\u0119cia ruchu w jednym\n kraju mog\u0105 z jeszcze wi\u0119ksz\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 b\u0142yskawicznie trafi\u0107 do \n\u015bwiadomo\u015bci ludzi w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata.\n<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142  zosta\u0142 pierwotnie opublikowany w letnim numerze <\/em>Pracowniczej Demokracji<\/em><\/strong> 2010 r.<\/em>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Solidarno\u015b\u0107 w latach 1980-81 by\u0142a jednym z najpot\u0119\u017cniejszych ruch\u00f3w pracowniczych w historii. Dzi\u015b w dobie g\u0142\u0119bokiego kryzysu systemu mo\u017cemy si\u0119 wiele nauczy\u0107 z wydarze\u0144 sprzed 30 lat. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w od razu odpowie: \u201ePrzecie\u017c w tamtych czasach by\u0142 inny system. Nawet je\u015bli akceptujemy, \u017ce PRL nie by\u0142 autentycznie socjalistyczny, z kapitalizmem nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego.? […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5211,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[130],"tags":[97],"class_list":["post-5210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-archiwum","tag-featured"],"yoast_head":"\nSierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Solidarno\u015b\u0107 w latach 1980-81 by\u0142a jednym z najpot\u0119\u017cniejszych ruch\u00f3w pracowniczych w historii. Dzi\u015b w dobie g\u0142\u0119bokiego kryzysu systemu mo\u017cemy si\u0119 wiele nauczy\u0107 z wydarze\u0144 sprzed 30 lat. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w od razu odpowie: \u201ePrzecie\u017c w tamtych czasach by\u0142 inny system. Nawet je\u015bli akceptujemy, \u017ce PRL nie by\u0142 autentycznie socjalistyczny, z kapitalizmem nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego.? […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-12-13T11:48:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-12-14T00:12:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"290\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm\",\"datePublished\":\"2017-12-13T11:48:53+00:00\",\"dateModified\":\"2018-12-14T00:12:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210\"},\"wordCount\":3052,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Z archiwum\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210\",\"name\":\"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg\",\"datePublished\":\"2017-12-13T11:48:53+00:00\",\"dateModified\":\"2018-12-14T00:12:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg\",\"width\":600,\"height\":290},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm - Pracownicza Demokracja","og_description":"Solidarno\u015b\u0107 w latach 1980-81 by\u0142a jednym z najpot\u0119\u017cniejszych ruch\u00f3w pracowniczych w historii. Dzi\u015b w dobie g\u0142\u0119bokiego kryzysu systemu mo\u017cemy si\u0119 wiele nauczy\u0107 z wydarze\u0144 sprzed 30 lat. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w od razu odpowie: \u201ePrzecie\u017c w tamtych czasach by\u0142 inny system. Nawet je\u015bli akceptujemy, \u017ce PRL nie by\u0142 autentycznie socjalistyczny, z kapitalizmem nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego.? […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2017-12-13T11:48:53+00:00","article_modified_time":"2018-12-14T00:12:55+00:00","og_image":[{"width":600,"height":290,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm","datePublished":"2017-12-13T11:48:53+00:00","dateModified":"2018-12-14T00:12:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210"},"wordCount":3052,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Z archiwum"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210","name":"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg","datePublished":"2017-12-13T11:48:53+00:00","dateModified":"2018-12-14T00:12:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/stan.wojenny.jpg","width":600,"height":290},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=5210#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sierpie\u0144 1980 r. kontra kapitalizm"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5210"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5215,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5210\/revisions\/5215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}