{"id":4450,"date":"2017-12-01T23:30:24","date_gmt":"2017-12-01T22:30:24","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450"},"modified":"2017-12-18T23:57:39","modified_gmt":"2017-12-18T22:57:39","slug":"robert-mugabe-jak-bohater-walki-z-kolonializmem-stal-sie-autorytarnym-nacjonalista","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450","title":{"rendered":"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105"},"content":{"rendered":"
\"Mieszka\u0144cy<\/a>

Mieszka\u0144cy stolicy Harare ciesz\u0105 si\u0119 z upadku Mugabe.<\/p><\/div>\n

Robert Mugabe poda\u0142 si\u0119 21 listopada do dymisji. Od 1980 r. sprawowa\u0142 on urz\u0105d najpierw premiera, a nast\u0119pnie prezydenta Zimbabwe w po\u0142udniowej Afryce. <\/strong><\/p>\n

Mugabe by\u0142 bohaterem zmaga\u0144 przeciwko kolonializmowi oraz pierwszym przyw\u00f3dc\u0105 niepodleg\u0142ego Zimbabwe. Potem wda\u0142 si\u0119 w kompromisy z imperializmem, by wreszcie sta\u0107 si\u0119 dyktatorem.<\/p>\n

Z osoby szanowanej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czarnych pracownik\u00f3w i biedoty w kraju, przeobrazi\u0142 si\u0119 w znienawidzonego przez wielu tyra\u0144skiego opresora. Niezwykle wa\u017cne jest zrozumienie obu tych element\u00f3w jego \u017cycia.<\/p>\n

Mugabe urodzi\u0142 si\u0119 w 1924 r., w \u00f3wczesnej kolonii brytyjskiej Rodezji Po\u0142udniowej. Wyrwa\u0142 si\u0119 ze skrajnej n\u0119dzy dzi\u0119ki szcz\u0119\u015bciu, zdecydowaniu, osobistej energii i edukacji, zdobywaj\u0105c w ko\u0144cu miejsce na uniwersytecie Fort Hare w Po\u0142udniowej Afryce.<\/p>\n

Nelson Mandela powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce \u201edla m\u0142odych czarnych Afryka\u0144czyk\u00f3w z RPA, takich jak ja, Fort Hare by\u0142 jak Oxford i Cambridge, Harvard i Yale \u2013 wszystkie po\u0142\u0105czone w jedno\u201d. W\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnych Mugabe student\u00f3w tej uczelni znalaz\u0142o si\u0119 kilka osobowo\u015bci, kt\u00f3re odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w Afryce po wyzwoleniu si\u0119 z kolonializmu.<\/p>\n

Mugabe powr\u00f3ci\u0142 do Rodezji Po\u0142udniowej na pocz\u0105tku lat 60-tych i zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w ruch oporu przeciwko rz\u0105dom bia\u0142ych. W tamtym czasie 225 tys. bia\u0142ych skupia\u0142o w swym r\u0119ku ca\u0142\u0105 polityczn\u0105 i praktycznie ca\u0142\u0105 gospodarcz\u0105 w\u0142adz\u0119 w kraju. Pi\u0119\u0107 milion\u00f3w czarnych nie mia\u0142o \u017cadnej w\u0142adzy. Kolonia, nazwana od imienia arcygrabie\u017ccy Cecila Rhodesa, mia\u0142a skomplikowany system wyborczy, kt\u00f3ry zawsze zapewnia\u0142 bia\u0142ym posiadanie wi\u0119kszo\u015bci pos\u0142\u00f3w w parlamencie. Ziemia zagarni\u0119ta przez kolonizator\u00f3w z r\u0105k czarnych mieszka\u0144c\u00f3w, w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci by\u0142a w r\u0119kach bia\u0142ych. Jeszcze w 1979 r. biali, kt\u00f3rzy stanowili zaledwie 5% ludno\u015bci posiadali 70% najbardziej \u017cyznej ziemi.<\/p>\n

Organizacje opozycyjne czarnych by\u0142y zakazane i prze\u015bladowane. Wielu ich dzia\u0142aczy, w tym te\u017c Mugabe, uwa\u017ca\u0142o \u017ce, by obali\u0107 bia\u0142e rz\u0105dy konieczna jest walka zbrojna. W 1963 r. Mugabe bra\u0142 udzia\u0142 w powstaniu Afryka\u0144skiego Narodowego Zwi\u0105zku Zimbabwe (ZANU). Niemal natychmiast zosta\u0142 on aresztowany i bezterminowo uwi\u0119ziony. Od tego momentu Mugabe mia\u0142 sp\u0119dzi\u0107 10 lat w wi\u0119zieniach i obozach karnych. Tam sta\u0142 si\u0119 on zwolennikiem maoistycznej wersji marksizmu, k\u0142ad\u0105cej nacisk na potencja\u0142 ch\u0142opskiego oporu i walki partyzanckiej.<\/p>\n

Gdy w 1966 r. zmar\u0142 jego 3-letni syn Nhamodzenyika, Mugabe z\u0142o\u017cy\u0142 podanie o przepustk\u0119 do naczelnika wi\u0119zienia, by m\u00f3c wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w pogrzebie. Bia\u0142y, rasistowski premier Ian Smith osobi\u015bcie interweniowa\u0142, by do tego nie dopu\u015bci\u0107.<\/p>\n

Represje nie mog\u0142y jednak powstrzyma\u0107 oporu. W 1978 r. re\u017cim znalaz\u0142 si\u0119 w g\u0142\u0119bokim kryzysie, prowadz\u0105c wojn\u0119 partyzanck\u0105 na sze\u015bciu frontach. Rz\u0105d musia\u0142 zmobilizowa\u0107 do s\u0142u\u017cby wojskowej wszystkich m\u0119\u017cczyzn poni\u017cej 60-tego roku \u017cycia i zacz\u0105\u0142 poszukiwa\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie najemnik\u00f3w.<\/p>\n

Rz\u0105dz\u0105ca elita zapragn\u0119\u0142a zawarcia kompromisu. Mugabe, wybrany podczas uwi\u0119zienia na przyw\u00f3dc\u0119 ZANU, zosta\u0142 zwolniony w 1974 r. Podczas gdy pomniejsi czarni przyw\u00f3dcy gotowi byli na zawarcie z re\u017cimem uk\u0142adu o podziale w\u0142adzy, Mugabe wola\u0142 przeczeka\u0107 do czasu przyznania pe\u0142ni praw demokratycznych.<\/p>\n

Rozmowy prowadzone w Lancaster House w Londynie utorowa\u0142y drog\u0119 do wybor\u00f3w, opartych na zasadzie \u201ejedna osoba \u2013 jeden g\u0142os\u201d, co by\u0142o du\u017cym osi\u0105gni\u0119ciem. Jednak Mugabe r\u00f3wnie\u017c poszed\u0142 na dwa wa\u017cne ust\u0119pstwa. Po pierwsze, biali mieli mie\u0107 zagwarantowane 20 miejsc w 100-osobowym parlamencie. Po drugie, mimo \u017ce Mugabe obieca\u0142, i\u017c \u201e\u017cadnemu z bia\u0142ych wyzyskiwaczy nie pozwolimy zatrzyma\u0107 ani jednego hektara ziemi\u201d, teraz zgodzi\u0142 si\u0119 on na to, \u017ce przez 10 lat nie b\u0119dzie \u017cadnej reformy rolnej, ani te\u017c poprawek do konstytucji. Mimo to ZANU posz\u0142a do wybor\u00f3w pod has\u0142ami \u201eKonfrontacja, a nie uk\u0142ady\u201d, oraz \u201eJeste\u015bmy naszymi w\u0142asnymi wyzwolicielami\u201d.<\/p>\n

W lutym 1980 r. 200 tys. czarnych mieszka\u0144c\u00f3w zgotowa\u0142o Robertowi Mugabe gor\u0105ce, entuzjastyczne powitanie w Zimbabwe. By\u0142 to najwi\u0119kszy wiec w historii tego kraju. Mugabe przysta\u0142 na zagwarantowanie bia\u0142ym miejsca w Zimbabwe oraz na pokojowe wsp\u00f3\u0142istnienie z RPA.<\/p>\n

Jego zwolennicy jednak popierali \u201ePamberinahondo\u201d – czyli kontynuacj\u0119 wojny. Dlatego te\u017c Brytyjczycy chwytali si\u0119 ka\u017cdej brudnej sztuczki, by zapobiec wygranej Mugabe w wyborach. Ku zgrozie elit, wybory za\u015bwiadczy\u0142y o przewa\u017caj\u0105cym poparciu dla \u201ekomunistycznych terroryst\u00f3w\u201d z ZANU, kt\u00f3ra zdoby\u0142a 57 na 100 miejsc w parlamencie. Mugabe zosta\u0142 premierem.<\/p>\n

Jego rz\u0105d odziedziczy\u0142 gospodark\u0119 umy\u015blnie zrujnowan\u0105 przez odchodz\u0105cy bia\u0142y re\u017cim. Pierwszym rezultatem czarnych rz\u0105d\u00f3w by\u0142a ogromna poprawa sytuacji. Pomi\u0119dzy 1980 a 1985 rokiem \u015bmiertelno\u015b\u0107 dzieci i niemowl\u0105t spad\u0142a mniej wi\u0119cej o po\u0142ow\u0119. Wydatki na edukacj\u0119 w przeliczeniu na g\u0142ow\u0119 mieszka\u0144ca wzros\u0142y ponad dwukrotnie. Dostawy ziaren w latach 1980-85 potroi\u0142y si\u0119.<\/p>\n

Nawet konserwatywna premier Margaret Thatcher m\u00f3wi\u0142a o Mugabe, \u017ce \u201ejest to cz\u0142owiek, na kt\u00f3rym mo\u017cna polega\u0107, \u017ce zapewni stabilno\u015b\u0107 i wzrost gospodarczy\u201d. Zach\u00f3d nie powiedzia\u0142 praktycznie nic, gdy si\u0142y Mugabe zabi\u0142y 20 tys. ludzi w Matabeleland w latach 1983-4. ZAPU \u2013 g\u0142\u00f3wna partia opozycyjna \u2013 cieszy\u0142a si\u0119 du\u017cym poparciem w\u015br\u00f3d\u00a0 ludu Ndebele, tote\u017c mieszka\u0144cy Matabelelandu musieli zosta\u0107 \u201ezre-edukowani\u201d.<\/p>\n

Mugabe traktowa\u0142 bia\u0142ych farmer\u00f3w z du\u017c\u0105 pob\u0142a\u017cliwo\u015bci\u0105. \u017baden z nich nie zosta\u0142 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci za zbrodnie pope\u0142nione za rasistowskiego re\u017cimu; \u017caden nie straci\u0142 ziemi, ani te\u017c nie musia\u0142 zap\u0142aci\u0107 odszkodowania za to, co ukrad\u0142. W zamian za to farmerzy blokowali inicjatywy, maj\u0105ce na celu osiedlenie czarnych rolnik\u00f3w na nieuprawianej ziemi bia\u0142ych. W dalszym ci\u0105gu r\u00f3wnie\u017c popierali parti\u0119 Smitha, Front Rodezyjski.<\/p>\n

Od czasu, gdy w po\u0142owie lat 80-tych \u015bwiatow\u0105 gospodark\u0119 dotkn\u0105\u0142 kryzys, mi\u0119dzynarodowi bankierzy i kapitali\u015bci zacz\u0119li zwi\u0119ksza\u0107 presj\u0119 na Mugabe. Chcieli oni ostrego zwrotu w kierunku reform rynkowych i ko\u0144ca gadania o socjalizmie.<\/p>\n

Moment za\u0142amania przyszed\u0142 w 1991 r.: bezrobocie poszybowa\u0142o w g\u00f3r\u0119, za\u015b ceny surowc\u00f3w eksportowanych przez Zimbabwe za\u0142ama\u0142y si\u0119. Jednak Mugabe upiera\u0142 si\u0119 przy konieczno\u015bci sp\u0142aty d\u0142ug\u00f3w, co by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 strategii kompromisu z mi\u0119dzynarodow\u0105 finansjer\u0105. Nieuniknion\u0105 konsekwencj\u0105 tego by\u0142a wojna przeciwko ubogim Zimbabwe, prowadzona pod kierownictwem MFW i Banku \u015awiatowego.<\/p>\n

Tak narodzi\u0142 si\u0119 Gospodarczy Program Dostosowania Strukturalnego, z angielska zwany ESAP. W jego ramach rz\u0105d Mugabe zgodzi\u0142 si\u0119 na ci\u0119cia bud\u017cetu wydatk\u00f3w socjalnych, prywatyzacj\u0119, zniesienie dop\u0142at do \u017cywno\u015bci oraz jakichkolwiek barier dla korporacji mi\u0119dzynarodowych, jak r\u00f3wnie\u017c na \u201erynkowe okre\u015blanie\u201d cen i p\u0142ac.<\/p>\n

Wszystkie osi\u0105gni\u0119cia pierwszych lat niepodleg\u0142o\u015bci zosta\u0142y zniweczone. Ju\u017c w 1992 r. wybuch\u0142y masowe protesty studenckie przeciwko ogromnym podwy\u017ckom op\u0142at za studia.<\/p>\n

Ruch zwi\u0105zkowy, kt\u00f3ry do tej pory by\u0142 zwi\u0105zany z parti\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105, pod wp\u0142ywem oddolnego nacisku zacz\u0105\u0142 si\u0119 od niej dystansowa\u0107. W styczniu 1997 i lutym 1998 r. oko\u0142o miliona pracownik\u00f3w przyst\u0105pi\u0142o do strajk\u00f3w przeciwko podwy\u017ckom podatk\u00f3w. W tym samym czasie w wielu miastach wybuch\u0142y zamieszki. Na bazie zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych utworzono Ruch na Rzecz Demokratycznej Zmiany (MDC) \u2013 parti\u0119 maj\u0105c\u0105 przeciwstawi\u0107 si\u0119 Mugabe i rz\u0105dz\u0105cej elicie.<\/p>\n

Szukaj\u0105c koz\u0142\u00f3w ofiarnych Mugabe og\u0142osi\u0142 w 1995 r., \u017ce geje s\u0105 \u201egorsi od ps\u00f3w i \u015bwi\u0144\u201d. Podobne ataki mia\u0142 on kontynuowa\u0107 do ko\u0144ca swych rz\u0105d\u00f3w. W 2000 r. Mugabe zarz\u0105dzi\u0142 referendum w sprawie nowej konstytucji, kt\u00f3ra mia\u0142a mu da\u0107 praktycznie nieograniczon\u0105 w\u0142adz\u0119. To g\u0142osowanie przegra\u0142, co wcze\u015bniej mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107 czym\u015b niewyobra\u017calnym.<\/p>\n

Jako sprytny polityk Mugabe zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce aby nie zosta\u0107 usuni\u0119ty, musi dokona\u0107 ostrej zmiany polityki. Dlatego te\u017c pr\u00f3bowa\u0142 odzyska\u0107 poparcie pot\u0119piaj\u0105c bia\u0142ych farmer\u00f3w i zach\u0119caj\u0105c do okupacji nale\u017c\u0105cych do nich gospodarstw. To z jednej strony zwi\u0105za\u0142o cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142eczno\u015bci wiejskich z rz\u0105dem, z drugiej za\u015b przysporzy\u0142o k\u0142opot\u00f3w MDC, kt\u00f3rego cz\u0142onkami byli niekt\u00f3rzy biali farmerzy, nienawidz\u0105cy Mugabe z niew\u0142a\u015bciwych powod\u00f3w.<\/p>\n

Gdy brytyjski rz\u0105d Partii Pracy popar\u0142 bia\u0142ych farmer\u00f3w, MDC r\u00f3wnie\u017c dobra\u0142o sobie w\u0105tpliwej jako\u015bci mi\u0119dzynarodowych sojusznik\u00f3w, takich jak brytyjscy konserwaty\u015bci, rasi\u015bci z RPA czy byli urz\u0119dnicy administracji ameryka\u0144skiej.<\/p>\n

Wybory w 2002 r. by\u0142y \u015bwiadkiem oszustw, przemocy i brutalnego zastraszania. Mugabe pokona\u0142 w nich lidera MDC Morgana Tsvangiraia. W taki sam spos\u00f3b wygra\u0142 z nim te\u017c w wyborach parlamentarnych w 2005 r.<\/p>\n

Jednak w 2008 r. pot\u0119\u017cna machina zastraszania, zab\u00f3jstw i oszustw nie mog\u0142a ukry\u0107 tego, \u017ce Mugabe przegra\u0142. Najpierw rozwa\u017ca\u0142 on ust\u0105pienie, potem jednak skierowa\u0142 ca\u0142y aparat pa\u0144stwowy przeciwko opozycji. Wstrz\u0105\u015bni\u0119ty skal\u0105 zab\u00f3jstw MDC wycofa\u0142 si\u0119 z walki, pozwalaj\u0105c Mugabe na og\u0142oszenie \u0142atwego zwyci\u0119stwa.<\/p>\n

Potem jednak Mugabe zwabi\u0142 Tsvangiraia do udzia\u0142u w rz\u0105dzie. Wpadni\u0119cie MDC w kleszcze Mugabe pozwoli\u0142o prezydentowi na podwojenie atak\u00f3w przeciwko reszcie opozycji, w tym na nasz\u0105 siostrzan\u0105 parti\u0119 Organizacj\u0119 Mi\u0119dzynarodowych Socjalist\u00f3w.<\/p>\n

Wiele nekrolog\u00f3w Mugabe b\u0119dzie go krytykowa\u0107 za ataki na bia\u0142ych farmer\u00f3w. To jednak nigdy nie by\u0142o jego przest\u0119pstwem. Prawdziwym problemem by\u0142a jego polityka odg\u00f3rnych zmian, niestawiaj\u0105ca w centrum pot\u0119gi pracownik\u00f3w i ch\u0142op\u00f3w.<\/p>\n

Bez oparcia si\u0119 na tej sile polityk jest skazany z jednej strony na wyb\u00f3r mi\u0119dzy supermocarstwem, narzucaj\u0105cym liberalno-demokratyczne warto\u015bci oraz polityk\u0119 gospodarcz\u0105, powoduj\u0105c\u0105 pow- szechne, globalne ub\u00f3stwo; z drugiej za\u015b na antypracowniczy, autorytarny nacjonalizm.<\/p>\n

Charlie Kimber<\/strong><\/p>\n

T\u0142umaczy\u0142 Jacek Szyma\u0144ski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Robert Mugabe poda\u0142 si\u0119 21 listopada do dymisji. Od 1980 r. sprawowa\u0142 on urz\u0105d najpierw premiera, a nast\u0119pnie prezydenta Zimbabwe w po\u0142udniowej Afryce. Mugabe by\u0142 bohaterem zmaga\u0144 przeciwko kolonializmowi oraz pierwszym przyw\u00f3dc\u0105 niepodleg\u0142ego Zimbabwe. Potem wda\u0142 si\u0119 w kompromisy z imperializmem, by wreszcie sta\u0107 si\u0119 dyktatorem. Z osoby szanowanej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czarnych pracownik\u00f3w i biedoty […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4451,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[110,111],"tags":[97],"class_list":["post-4450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-grudzien-2017","category-gazeta-grudzien-2017-cd","tag-featured"],"yoast_head":"\nRobert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105 - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105 - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Robert Mugabe poda\u0142 si\u0119 21 listopada do dymisji. Od 1980 r. sprawowa\u0142 on urz\u0105d najpierw premiera, a nast\u0119pnie prezydenta Zimbabwe w po\u0142udniowej Afryce. Mugabe by\u0142 bohaterem zmaga\u0144 przeciwko kolonializmowi oraz pierwszym przyw\u00f3dc\u0105 niepodleg\u0142ego Zimbabwe. Potem wda\u0142 si\u0119 w kompromisy z imperializmem, by wreszcie sta\u0107 si\u0119 dyktatorem. Z osoby szanowanej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czarnych pracownik\u00f3w i biedoty […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-12-01T22:30:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-12-18T22:57:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"388\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105\",\"datePublished\":\"2017-12-01T22:30:24+00:00\",\"dateModified\":\"2017-12-18T22:57:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450\"},\"wordCount\":1653,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - grudzie\u0144 2017\",\"Gazeta - grudzie\u0144 2017 - cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450\",\"name\":\"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105 - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg\",\"datePublished\":\"2017-12-01T22:30:24+00:00\",\"dateModified\":\"2017-12-18T22:57:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg\",\"width\":800,\"height\":388,\"caption\":\"Mieszka\u0144cy stolicy Harare ciesz\u0105 si\u0119 z upadku Mugabe.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105 - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105 - Pracownicza Demokracja","og_description":"Robert Mugabe poda\u0142 si\u0119 21 listopada do dymisji. Od 1980 r. sprawowa\u0142 on urz\u0105d najpierw premiera, a nast\u0119pnie prezydenta Zimbabwe w po\u0142udniowej Afryce. Mugabe by\u0142 bohaterem zmaga\u0144 przeciwko kolonializmowi oraz pierwszym przyw\u00f3dc\u0105 niepodleg\u0142ego Zimbabwe. Potem wda\u0142 si\u0119 w kompromisy z imperializmem, by wreszcie sta\u0107 si\u0119 dyktatorem. Z osoby szanowanej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czarnych pracownik\u00f3w i biedoty […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2017-12-01T22:30:24+00:00","article_modified_time":"2017-12-18T22:57:39+00:00","og_image":[{"width":800,"height":388,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105","datePublished":"2017-12-01T22:30:24+00:00","dateModified":"2017-12-18T22:57:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450"},"wordCount":1653,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - grudzie\u0144 2017","Gazeta - grudzie\u0144 2017 - cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450","name":"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105 - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg","datePublished":"2017-12-01T22:30:24+00:00","dateModified":"2017-12-18T22:57:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/upadek.mugabego.harare.listopad.2017.jpg","width":800,"height":388,"caption":"Mieszka\u0144cy stolicy Harare ciesz\u0105 si\u0119 z upadku Mugabe."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4450#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Robert Mugabe \u2013 jak bohater walki z kolonializmem sta\u0142 si\u0119 autorytarnym nacjonalist\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4450"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4452,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4450\/revisions\/4452"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}