{"id":4038,"date":"2016-11-01T23:40:02","date_gmt":"2016-11-01T22:40:02","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=4038"},"modified":"2021-10-25T15:42:10","modified_gmt":"2021-10-25T13:42:10","slug":"50-rocznica-rok-1956-wegry-polska-i-rady-robotnicze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038","title":{"rendered":"60. rocznica – Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze"},"content":{"rendered":"
\"Budapeszt<\/a>

Budapeszt 1956 r. Zniszczony pomnik Stalina.<\/p><\/div>\n

W\u0119gry, Budapeszt, 14 listopada 1956 r. Kilka tysi\u0119cy robotnik\u00f3w gromadzi si\u0119 w fabrycznej dzielnicy Ujpeszt. <\/strong><\/p>\n

Nie jest to jednak zwyk\u0142y wiec. Przybyli s\u0105 delegatami wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych budapeszta\u0144skich zak\u0142ad\u00f3w. Obecne s\u0105 tak\u017ce grupy spoza w\u0119gierskiej stolicy – z Gy\u00f6r i przemys\u0142owego okr\u0119gu Borsod wok\u00f3\u0142 Miszkolca. Delegaci mieli zgromadzi\u0107 si\u0119 w sali ratusza, ten jest jednak otoczony przez czo\u0142gi. Udaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c do fabryki wyrob\u00f3w elektrycznych Egyes\u00fclt Izz\u00f3,<\/em> w kt\u00f3rej ju\u017c 24 pa\u017adziernika powsta\u0142a rada robotnicza – pierwsza po wybuchu rewolucji. <\/em>Przynajmniej pierwsza pod t\u0105 nazw\u0105, bo dzie\u0144 wcze\u015bniej komitet robotniczy zawi\u0105za\u0142 si\u0119 w fabryce lokomotyw w Miszkolcu.<\/p>\n

S\u0142owo \u201edelegaci\u201d nie do ko\u0144ca oddaje atmosfer\u0119 tego wydarzenia, cho\u0107 wiele z obecnych jest faktycznie wybranych przez poszczeg\u00f3lne zak\u0142ady. Ale nie ma tu \u017cadnych \u201eprzepustek\u201d, drzwi do fabryki pozostaj\u0105 otwarte. \u201eNie by\u0142oby nietrafne powiedzie\u0107, \u017ce mia\u0142 tam miejsce nawet pewien stopie\u0144 nieporz\u0105dku. Jednak samo powiedzenie tego jest w celu zwr\u00f3cenia uwagi na wa\u017cny czynnik, mianowicie, \u017ce inauguracja Centralnej Rady Robotniczej mia\u0142a poparcie robotniczego \u201ezgromadzenia\u201d. By\u0142 to parlament, gdzie reprezentuj\u0105cy i reprezentowani mieli r\u00f3wne prawo g\u0142osu. Nieporz\u0105dek, na pewno, ale nieporz\u0105dek w\u0142a\u015bciwego rodzaju!\u201d – jak opisywa\u0142 to wydarzenie w\u0119gierski rewolucjonista Bal\u00e1zs Nagy.<\/p>\n

Na tym zgromadzeniu powstaje Centralna Rada Robotnicza Wielkiego Budapesztu. Instytucja reprezentuj\u0105ca \u015bwiat pracy Budapesztu, rezerwuj\u0105ca sobie prawo do strajku i negocjuj\u0105ca z nieuznawanym przez siebie rzekomo \u201erobotniczo-ch\u0142opskim\u201d rz\u0105dem przywiezionym na rzekomo \u201eradzieckich\u201d czo\u0142gach. Rzekomo – bo tu s\u0105 prawdziwi robotnicy i prawdziwe rady. Centralna Rada Robotnicza wpisuje si\u0119 w tradycj\u0119 robotniczej demokracji i samoorganizacji. Tradycj\u0119 rad Petersburga 1905 r., Piotrogrodu, Moskwy, Charkowa czy Baku w 1917 r., Berlina, Wiednia, Budapesztu, Hawany czy D\u0105browy G\u00f3rniczej lat 1918-1919, chi\u0144skiego Szanghaju w 1927 r. Tradycj\u0119, kt\u00f3ra w tym samym 1956 r. od\u017cywa w Polsce, i kt\u00f3ra znajdzie tam swoj\u0105 kontynuacj\u0119 pod inn\u0105 nazw\u0105 Mi\u0119dzyzak\u0142adowych Komitet\u00f3w Strajkowych w 1980 r.<\/p>\n

Budapeszta\u0144ska Centralna Rada staje si\u0119 de facto<\/em> alternatywn\u0105 w\u0142adz\u0105 w kraju – nawet je\u015bli jej przyw\u00f3dcy tak tego nie postrzegali. 27 listopada w li\u015bcie do rad na w\u0119gierskiej prowincji Rada pisa\u0142a: \u201eFabryki s\u0105 w naszych r\u0119kach – w r\u0119kach rad robotniczych\u201d. Rz\u0105d doskonale zdawa\u0142 sobie z tego spraw\u0119. Dlatego, uznaj\u0105c formalnie rady na poziomie zak\u0142ad\u00f3w, zrobi\u0142 wszystko – tym razem skutecznie – by nie dopu\u015bci\u0107 do powstania ich reprezentacji w skali ca\u0142ego pa\u0144stwa. Prawdziwa w\u0142adza pracownicza, mog\u0105ca obali\u0107 i zast\u0105pi\u0107 t\u0119 istniej\u0105c\u0105, nie mog\u0142a by\u0107 tolerowana przez rz\u0105dz\u0105c\u0105 klas\u0119 biurokratyczn\u0105 w rzekomo \u201eludowym\u201d pa\u0144stwie.<\/p>\n

W\u0119gry i Polska<\/strong><\/p>\n

Rewolucja w\u0119gierska 1956 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od demonstracji solidarno\u015bci z \u201epolskim pa\u017adziernikiem\u201d. 23 pa\u017adziernika ok. 200 tys. manifestuj\u0105cych zgromadzi\u0142o si\u0119 w Budapeszcie pod pomnikiem J\u00f3zefa Bema, polsko-w\u0119gierskiego bohatera walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w XIX wieku (kt\u00f3ry, o czym te\u017c warto pami\u0119ta\u0107, po upadku Wiosny Lud\u00f3w na W\u0119grzech przedosta\u0142 si\u0119 do Turcji, przeszed\u0142 na islam i zmar\u0142 w Aleppo jako Murad Pasza).<\/p>\n

To demonstracja solidarno\u015bciowa, ale z w\u0142asnymi postulatami – w tym wycofania wojsk ZSRR z W\u0119gier i przywr\u00f3cenia systemu wielopartyjnego. Gdy cz\u0119\u015b\u0107 protestuj\u0105cych przedostaje si\u0119 pod rozg\u0142o\u015bni\u0119 radiow\u0105 z \u017c\u0105daniem emisji postulat\u00f3w, bezpieka otwiera ogie\u0144. Tak zaczynaj\u0105 si\u0119 walki zbrojne, kt\u00f3re ju\u017c nast\u0119pnego dnia ogarniaj\u0105 ca\u0142y kraj. Co istotne, w czasie kolejny dni tworz\u0105 si\u0119 nie tylko rady robotnicze w szeregu zak\u0142ad\u00f3w, ale lokalne o\u015brodki w\u0142adzy rewolucyjnej, w kt\u00f3rych rady te odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119.<\/p>\n

Dlaczego demonstrowano w solidarno\u015bci z Polsk\u0105? Nie chodzi tylko o wsp\u00f3lne dziedzictwo stalinizmu, kt\u00f3ry na mia\u0142 zreszt\u0105 na W\u0119grzech wyj\u0105tkowo represyjny charakter pod wodz\u0105 M\u00e1ty\u00e1sa R\u00e1kosiego. By\u0142a to solidarno\u015b\u0107 z ruchem spo\u0142ecznym i zmianami. W obu pa\u0144stwach rok 1956 to czas ogromnego fermentu intelektualnego i kryzysu w\u0142adzy wynikaj\u0105cego z niemo\u017cno\u015bci kontynuacji stalinizmu w najostrzejszej postaci.<\/p>\n

Na W\u0119grzech kryzys ten widoczny jest wcze\u015bniej, gdy po powstaniu robotniczym w Niemczech Wschodnich w 1953 r., kilka miesi\u0119cy po \u015bmierci Stalina, w\u0142adze w Moskwie widz\u0105 konieczno\u015b\u0107 pow\u015bci\u0105gni\u0119cia R\u00e1kosiego – by W\u0119gry nie by\u0142y nast\u0119pne. Premierem zostaje Imre Nagy – zwolennik z\u0142agodzenia linii w gospodarce i polityce. Nieca\u0142e dwa lata p\u00f3\u017aniej zostaje zdymisjonowany, ale my\u015blenia uwolnionego z p\u0119t represji nie daje si\u0119 \u0142atwo znowu w nie wpl\u0105ta\u0107.<\/p>\n

Tajny referat Chruszczowa na XX zje\u017adzie partii komunistycznej w Moskwie z lutego 1956 r. m\u00f3wi\u0105cy wprost o stalinowskich zbrodniach – cho\u0107 ma na celu ratowanie, a nie zmian\u0119 systemu – jest gwo\u017adziem do trumny R\u00e1kosiego, jak i rz\u0105dz\u0105cego w Polsce Bieruta. Tego ostatniego zreszt\u0105 w dos\u0142ownym sensie – w marcu z Moskwy wraca w trumnie.<\/p>\n

Rok 1956 w obu pa\u0144stwach to potwierdzenie s\u0142ynnej tezy Lenina, \u017ce warunkiem zaistnienia sytuacji rewo- lucyjnej jest nie tylko to, by spo\u0142eczne \u201edo\u0142y\u201d nie chcia\u0142y \u017cy\u0107 po staremu, ale i \u201eg\u00f3ry\u201d nie mog\u0142y po staremu rz\u0105dzi\u0107. Konflikty w\u015br\u00f3d rz\u0105dz\u0105cych, szczeg\u00f3lnie po latach ideologicznego monolitu wspieranego pi\u0119\u015bci\u0105, stwarza\u0142y przestrze\u0144 do dzia\u0142ania. Powstanie robotnik\u00f3w Poznania w czerwcu 1956 r., cho\u0107 brutalnie st\u0142umione, proces ten tylko nasili\u0142o.<\/p>\n

Na tej fali 21 pa\u017adziernika stanowisko I sekretarza PZPR obejmuje odsuni\u0119ty i wi\u0119ziony wcze\u015bniej W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka – jak s\u0105dzono, wbrew woli Moskwy. Stacjonuj\u0105ce w Polsce wojska ZSRR wysz\u0142y ze swych baz. Do dzi\u015b nie ma pewno\u015bci czy s\u0105dzono w\u0142a\u015bciwie, czy Chruszczow faktycznie chcia\u0142 interweniowa\u0107 przeciw Gomu\u0142ce. Jest natomiast pewno\u015b\u0107, \u017ce Gomu\u0142ka okaza\u0142 si\u0119 trywialnym i pos\u0142usznym aparatczykiem, a nie ludowym m\u0119\u017cem opatrzno\u015bciowym. Nawet je\u015bli po 1956 r. nie by\u0142o powrotu do lat najwi\u0119kszych represji. Nie by\u0142o go zreszt\u0105 tak\u017ce na W\u0119grzech – ale dopiero po st\u0142umieniu rewolucji kosztem ok. 2700 zabitych (przy 669 \u017co\u0142nierzach ZSRR) i dalszych 350 wyrokach \u015bmierci.<\/p>\n

Pacyfikacja rad\u00a0<\/strong>robotniczych<\/strong><\/p>\n

24 pa\u017adziernika to kulminacja \u201epolskiego pa\u017adziernika\u201d, oko\u0142o p\u00f3\u0142milionowy wiec na pl. Defilad ze s\u0142ynnym przem\u00f3wieniem Gomu\u0142ki. Kulminacja i jednocze\u015bnie schy\u0142ek, symbolizowany wezwaniem nowego I sekretarza: \u201eDo\u015b\u0107 wiecowania i manifestacji\u201d.<\/p>\n

Brytyjski marksista Chris Harman trafnie okre\u015bli\u0142 1956 r. w Polsce mianem \u201eporonionej rewolucji\u201d. By\u0142 to czas niespotykanej polityzacji poszukuj\u0105cych dr\u00f3g demokratyzacji i niestalinowskiego socjalizmu student\u00f3w, intelektualist\u00f3w i robotnik\u00f3w wyra\u017canej m. in. w popular-no\u015bci idei rad robotniczych. Po upowszechniaj\u0105c\u0105 te idee gazet\u0119 \u201ePo Prostu\u201d (z podtytu\u0142em \u201ePismo student\u00f3w i ludzi pracy\u201d) do kiosk\u00f3w ustawia\u0142y si\u0119 kolejki – student\u00f3w i ludzi pracy. We wrze\u015bniu zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 pierwsze rady robotnicze. W gor\u0105cych dniach 19-21 pa\u017adziernika dochodzi\u0142o do okupacji fabryk – na czele z FSO na warszawskim \u017beraniu – z przygotowaniami do ewentualnych walk.<\/p>\n

Warto pami\u0119ta\u0107 o tych wydarzeniach, bo nie pasuj\u0105 do obecnej wizji historii PRL (?nar\u00f3d\u201d kontra \u201ekomuni\u015bci\u201d). Nios\u0105 te\u017c uniwersaln\u0105 i aktualn\u0105 lekcj\u0119 – konieczno\u015b\u0107 niezale\u017cnej samoorganizacji pracownik\u00f3w, jak i niezale\u017cnego nurtu politycznego, kt\u00f3ry j\u0105 w\u015br\u00f3d nich propaguje i wspiera. Nurtu odr\u0119bnego i krytycznego wobec tych, kt\u00f3rzy obiecuj\u0105 by\u0107 odg\u00f3rnymi zbawicielami-reformatorami w ramach systemu. Cia\u0142a przedstawicielskie pracownik\u00f3w albo staj\u0105 si\u0119 alternatywn\u0105 w\u0142adz\u0105, albo niczym. \u201eLewica pa\u017adziernikowa\u201d, przynajmniej jej cz\u0119\u015b\u0107, lekcj\u0119 t\u0119 zrozumia\u0142a, ale zbyt p\u00f3\u017ano.<\/p>\n

Ostatecznie rady robotnicze, jak i ca\u0142e nadzieje 1956 r. na prawdziwy socjalizm i samorz\u0105dno\u015b\u0107 pracownicz\u0105, zosta\u0142y spacyfikowane. W Polsce rozw\u00f3j systemu rad nie osi\u0105gn\u0105\u0142 nigdy jego w\u0119gierskiego poziomu, wszak rewolucja zosta\u0142a tu \u201eporoniona\u201d, ale interesuj\u0105ce jest, \u017ce mimo istotnych r\u00f3\u017cnic w\u0142adze polskie i w\u0119gierskie przyj\u0119\u0142y podobn\u0105 strategi\u0119 ich marginalizacji. Rady pocz\u0105tkowo mog\u0142y istnie\u0107, ale sprowadzone do atrapy na poziomie zak\u0142adu i tym samym pozbawione znaczenia politycznego. Wszelka centralizacja ponadzak\u0142adowa by\u0142a wykluczona. A po pozbawieniu znaczenia ostatecznie i tych atrap si\u0119 pozbywano.<\/p>\n

W maju 1957 r. kierownictwo partii rz\u0105dz\u0105cej wizj\u0119 rozbudowy rad robotniczych i ich og\u00f3lnokrajowego zjazdu okre\u015bli\u0142o jako \u201eanarchistyczn\u0105 utopi\u0119\u201d. Jesieni\u0105 st\u0142umiono strajk tramwajarzy w \u0141odzi, jak i protesty po zamkni\u0119ciu \u201ePo Prostu\u201d. W ko\u0144cu, w kwietniu 1958 r. przesta\u0142o istnie\u0107 to, co pozosta\u0142o z rad, po wch\u0142oni\u0119ciu ich przez podpo- rz\u0105dkowan\u0105 partii i \u201ezwi\u0105zkom zawodowym\u201d Konferencj\u0119 Samorz\u0105du Robotniczego.<\/p>\n

Centrala Rada Robotnicza Wielkiego Budapesztu zosta\u0142a formalnie zdelegalizowana 10 grudnia. Mimo to 11-12 grudnia by\u0142a w stanie przeprowadzi\u0107 og\u00f3lnokrajowy strajk generalny w odpowiedzi na masakr\u0119 g\u00f3rnik\u00f3w demonstruj\u0105cych przeciw aresztowaniu cz\u0142onk\u00f3w rady robotniczej w Salg\u00f3tarj\u00e1n. Przyw\u00f3dcy Centralnej Rady zostali aresztowani, do niekt\u00f3rych fabryk wkroczyli \u017co\u0142nierze ZSRR. 5 stycznia rz\u0105d wprowadzi\u0142 kar\u0119 \u015bmierci za odmow\u0119 pracy i \u201epod\u017ceganie do strajku\u201d, 13 stycznia rozszerzy\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej stosowania za praktycznie wszelkie formy krytyki. W kolejnych tygodniach w zak\u0142adach przywr\u00f3cono odg\u00f3rnie mianowany system \u201ezwi\u0105zkowy\u201d pod kontrol\u0105 pa\u0144stwa.<\/p>\n

W 1956 r. przegrali\u015bmy, ale o \u00f3wczesnych nadziejach, heroizmie, a przede wszystkim radach robotniczych jako organizacyjnej postaci mo\u017cliwego wyzwolenia pracy, nie zapominamy.<\/p>\n

Filip Ilkowski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u0119gry, Budapeszt, 14 listopada 1956 r. Kilka tysi\u0119cy robotnik\u00f3w gromadzi si\u0119 w fabrycznej dzielnicy Ujpeszt. Nie jest to jednak zwyk\u0142y wiec. Przybyli s\u0105 delegatami wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych budapeszta\u0144skich zak\u0142ad\u00f3w. Obecne s\u0105 tak\u017ce grupy spoza w\u0119gierskiej stolicy – z Gy\u00f6r i przemys\u0142owego okr\u0119gu Borsod wok\u00f3\u0142 Miszkolca. Delegaci mieli zgromadzi\u0107 si\u0119 w sali ratusza, ten jest jednak otoczony […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4039,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[101],"tags":[97],"class_list":["post-4038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-listopad-2016","tag-featured"],"yoast_head":"\n60. rocznica - Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"60. rocznica - Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W\u0119gry, Budapeszt, 14 listopada 1956 r. Kilka tysi\u0119cy robotnik\u00f3w gromadzi si\u0119 w fabrycznej dzielnicy Ujpeszt. Nie jest to jednak zwyk\u0142y wiec. Przybyli s\u0105 delegatami wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych budapeszta\u0144skich zak\u0142ad\u00f3w. Obecne s\u0105 tak\u017ce grupy spoza w\u0119gierskiej stolicy – z Gy\u00f6r i przemys\u0142owego okr\u0119gu Borsod wok\u00f3\u0142 Miszkolca. Delegaci mieli zgromadzi\u0107 si\u0119 w sali ratusza, ten jest jednak otoczony […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-01T22:40:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-10-25T13:42:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"892\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"60. rocznica – Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze\",\"datePublished\":\"2016-11-01T22:40:02+00:00\",\"dateModified\":\"2021-10-25T13:42:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038\"},\"wordCount\":1594,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - listopad 2016\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038\",\"name\":\"60. rocznica - Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg\",\"datePublished\":\"2016-11-01T22:40:02+00:00\",\"dateModified\":\"2021-10-25T13:42:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg\",\"width\":1280,\"height\":892,\"caption\":\"Budapeszt 1956 r. Zniszczony pomnik Stalina.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"60. rocznica – Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"60. rocznica - Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"60. rocznica - Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze - Pracownicza Demokracja","og_description":"W\u0119gry, Budapeszt, 14 listopada 1956 r. Kilka tysi\u0119cy robotnik\u00f3w gromadzi si\u0119 w fabrycznej dzielnicy Ujpeszt. Nie jest to jednak zwyk\u0142y wiec. Przybyli s\u0105 delegatami wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych budapeszta\u0144skich zak\u0142ad\u00f3w. Obecne s\u0105 tak\u017ce grupy spoza w\u0119gierskiej stolicy – z Gy\u00f6r i przemys\u0142owego okr\u0119gu Borsod wok\u00f3\u0142 Miszkolca. Delegaci mieli zgromadzi\u0107 si\u0119 w sali ratusza, ten jest jednak otoczony […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2016-11-01T22:40:02+00:00","article_modified_time":"2021-10-25T13:42:10+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":892,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"60. rocznica – Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze","datePublished":"2016-11-01T22:40:02+00:00","dateModified":"2021-10-25T13:42:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038"},"wordCount":1594,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - listopad 2016"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038","name":"60. rocznica - Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg","datePublished":"2016-11-01T22:40:02+00:00","dateModified":"2021-10-25T13:42:10+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/budapeszt.1956stalin.zniszczony.pomnik.jpg","width":1280,"height":892,"caption":"Budapeszt 1956 r. Zniszczony pomnik Stalina."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=4038#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"60. rocznica – Rok 1956: W\u0119gry, Polska i rady robotnicze"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4038"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8193,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4038\/revisions\/8193"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}