{"id":3681,"date":"2015-09-01T22:00:40","date_gmt":"2015-09-01T21:00:40","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=3681"},"modified":"2015-09-22T12:48:33","modified_gmt":"2015-09-22T11:48:33","slug":"ksiazka-inna-rzeczpospolita-jest-mozliwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681","title":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cka – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa"},"content":{"rendered":"
\"Jan-Sowa\"<\/a>

Jan-Sowa<\/p><\/div>\n

W przededniu wybor\u00f3w dyskusje o przysz\u0142o\u015bci i rozwoju Polski wracaj\u0105 na wokand\u0119. W medialnym kocio\u0142ku buzuj\u0105 idee, obietnice i analizy wszelkiej ma\u015bci. Niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to przys\u0142owiowe \u201eodgrzewane kotlety\u201d.\u00a0 Tymczasem w kwietniu b.r. ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa WAB ciekawa analiza autorstwa Jana Sowy (socjologa z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego) – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa<\/em> \u2013 kt\u00f3ra, cho\u0107 niewystarczaj\u0105co odwa\u017cnie \u2013 daje instrumenty dla krytycznej, nietendencyjnej dyskusji. <\/strong><\/p>\n

Zainteresowania naukowe Jana Sowy koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 socjologii, historii oraz kultury i ekonomii. Interdyscyplinarno\u015bc stanowi wielk\u0105 zalet\u0119 jego prac. Najnowsza ksi\u0105\u017cka jest bardziej przyst\u0119pna pod wzgl\u0119dem tre\u015bci\u00a0 i obj\u0119to\u015bci ni\u017c wcze\u015bniejsze publikacje autorstwa Sowy. Zyska\u0142a du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107 i jest bez problemu dost\u0119pna w wi\u0119kszo\u015bci ksi\u0119gar\u0144.<\/p>\n

\u00a0Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa<\/em> przedstawia\u00a0 obraz polskiej transformacji.\u00a0\u00a0 Ksi\u0105\u017cka z pewno\u015bci\u0105 nie jest przeznaczona dla \u017carliwych czytelnik\u00f3w \u201eGazety Wyborczej\u201d czy \u201eGazety Polskiej\u201d. Sowa \u201eodwa\u017cy\u0142\u201d si\u0119 bowiem cytowa\u0107 Marksa; wi\u0119cej – my\u015bl Marksa jest obecna w lwiej cz\u0119\u015bci jego pracy. \u201eKapitalizm da si\u0119 poprawnie opisa\u0107 tylko j\u0119zykiem analizy klasowej\u201d \u2013 twierdzi autor.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku bardzo przyst\u0119pnie wyja\u015bnione s\u0105 za\u0142o\u017cenia dominuj\u0105cych nurt\u00f3w w polskiej polityce: liberalizmu (dogmatycznego neoliberalizmu) i (opartego na\u00a0 sarmatyzmie) konserwatyzmu. Takie rozr\u00f3\u017cnienie jest niezb\u0119dne w kraju, gdzie podobno wszystko jest \u201elewackie\u201d (rz\u0105d, media, partie i program nauczania w szko\u0142ach).<\/p>\n

Znakomita cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki dotyczy najnowszej historii Polski, kt\u00f3r\u0105 Sowa niemal\u017ce \u201eprzepisuje\u201d od nowa. Obraz transformacji znacznie odbiega od powszechnego dogmatu. Analiza skupia si\u0119 przede wszystkim na czasach pierwszej Solidarno\u015bci (1980-81) i pokazuje, \u017ce ruch ten by\u0142 prawdziwie oddolny i lewicowy.<\/p>\n

Przytoczona jest uchwa\u0142a programowa Krajowego Zjazdu Delegat\u00f3w (1981), kt\u00f3rej postulaty wcale nie doty- czy\u0142y wolnego rynku czy \u201ewprowadzenia kapitalizmu\u201d; przeciwnie – m\u00f3wi\u0142y o spo\u0142ecznym planowaniu, spo\u0142ecz- nym przedsi\u0119biorstwie, czy \u201espo\u0142ecznym nadzorze nad reformami\u201d. Nic dziwnego, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 badaczy transformacji dokument\u00a0 ten ignoruje.<\/p>\n

Tymczasem \u201elewackie\u201d media przedstawiaj\u0105 Solidarno\u015b\u0107 jako ruch, kt\u00f3ry przy pomocy Jana Paw\u0142a II obali\u0142 komunizm w Polsce. Bardzo dobrze, i\u017c Sowa odzyskuje t\u0119 prawdziw\u0105 histori\u0119 rewolucyjnego ruchu jakim by\u0142a Solidarno\u015b\u0107 na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych.<\/p>\n

Ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki ma cel ambitniejszy. Wracaj\u0105c do tytu\u0142owego problemu, autor pr\u00f3buje udowodni\u0107, \u017ce \u201einna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa\u201d. Tutaj niestety Jan Sowa porzuca analiz\u0119 marksistowsk\u0105 i czerpie g\u0142\u00f3wnie z idei\u00a0 Rzeczy-pospolitej (Commonwealth) Antoniego Negriego i\u00a0 Michaela Hardta. Podstaw\u0105 systemu Rzeczy-pospolitej dla Sowy jest do\u015b\u0107 enigmatyczna instytucja \u201edobra wsp\u00f3lnego\u201d, oparta na w\u0142asno\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n

Sowa nie chce jednak dostrzec roli klasy pracowniczej w budowie nowego systemu. Zbyt du\u017ce nadzieje pok\u0142ada autor w rozwoju technologii\u00a0 (m.in. program\u00f3w open source<\/em> czy drukarek 3D), kt\u00f3ra zbli\u017cy\u0107 ma nas do \u201edobra wsp\u00f3lnego\u201d.<\/p>\n

Tyle tylko, \u017ce do obalenia kapitalizmu potrzebna jest zjednoczona klasa pracownicza, a nie system operacyjny Linux (cho\u0107 ten mo\u017ce by\u0107 pomocny). Mimo tej s\u0142abo\u015bci teoretycznej, Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa<\/em> to dobra lewicowa,\u00a0 krytyczna analiza ostatnich kilku dziesi\u0119cioleci historii Polski.<\/p>\n

Maciej Bancarzewski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W przededniu wybor\u00f3w dyskusje o przysz\u0142o\u015bci i rozwoju Polski wracaj\u0105 na wokand\u0119. W medialnym kocio\u0142ku buzuj\u0105 idee, obietnice i analizy wszelkiej ma\u015bci. Niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to przys\u0142owiowe \u201eodgrzewane kotlety\u201d.\u00a0 Tymczasem w kwietniu b.r. ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa WAB ciekawa analiza autorstwa Jana Sowy (socjologa z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego) – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa \u2013 kt\u00f3ra, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3683,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-3681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-wrzesien-2015"],"yoast_head":"\nKsi\u0105\u017cka - Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ksi\u0105\u017cka - Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W przededniu wybor\u00f3w dyskusje o przysz\u0142o\u015bci i rozwoju Polski wracaj\u0105 na wokand\u0119. W medialnym kocio\u0142ku buzuj\u0105 idee, obietnice i analizy wszelkiej ma\u015bci. Niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to przys\u0142owiowe \u201eodgrzewane kotlety\u201d.\u00a0 Tymczasem w kwietniu b.r. ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa WAB ciekawa analiza autorstwa Jana Sowy (socjologa z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego) – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa \u2013 kt\u00f3ra, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-09-01T21:00:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-09-22T11:48:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"484\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"386\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Ksi\u0105\u017cka – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa\",\"datePublished\":\"2015-09-01T21:00:40+00:00\",\"dateModified\":\"2015-09-22T11:48:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681\"},\"wordCount\":545,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg\",\"articleSection\":[\"Gazeta - wrzesie\u0144 2015\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681\",\"name\":\"Ksi\u0105\u017cka - Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg\",\"datePublished\":\"2015-09-01T21:00:40+00:00\",\"dateModified\":\"2015-09-22T11:48:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg\",\"width\":484,\"height\":386,\"caption\":\"Jan-Sowa\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ksi\u0105\u017cka – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ksi\u0105\u017cka - Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ksi\u0105\u017cka - Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja","og_description":"W przededniu wybor\u00f3w dyskusje o przysz\u0142o\u015bci i rozwoju Polski wracaj\u0105 na wokand\u0119. W medialnym kocio\u0142ku buzuj\u0105 idee, obietnice i analizy wszelkiej ma\u015bci. Niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to przys\u0142owiowe \u201eodgrzewane kotlety\u201d.\u00a0 Tymczasem w kwietniu b.r. ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa WAB ciekawa analiza autorstwa Jana Sowy (socjologa z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego) – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa \u2013 kt\u00f3ra, […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2015-09-01T21:00:40+00:00","article_modified_time":"2015-09-22T11:48:33+00:00","og_image":[{"width":484,"height":386,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Ksi\u0105\u017cka – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa","datePublished":"2015-09-01T21:00:40+00:00","dateModified":"2015-09-22T11:48:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681"},"wordCount":545,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg","articleSection":["Gazeta - wrzesie\u0144 2015"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681","name":"Ksi\u0105\u017cka - Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg","datePublished":"2015-09-01T21:00:40+00:00","dateModified":"2015-09-22T11:48:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Jan-Sowa.jpg","width":484,"height":386,"caption":"Jan-Sowa"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3681#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ksi\u0105\u017cka – Inna Rzeczpospolita jest mo\u017cliwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3681"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3685,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3681\/revisions\/3685"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}