{"id":3662,"date":"2015-09-01T23:44:59","date_gmt":"2015-09-01T22:44:59","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=3662"},"modified":"2015-09-20T18:20:47","modified_gmt":"2015-09-20T17:20:47","slug":"keynes-wybawca-z-kryzysu-strefy-euro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662","title":{"rendered":"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro?"},"content":{"rendered":"
\"John<\/a>

John Maynard Keynes<\/p><\/div>\n

Wielu lewicowc\u00f3w pragnie polityki gospodarczej na podstawie pogl\u0105d\u00f3w brytyjskiego ekonomisty Johna Maynarda Keynesa. Przedstawiamy zatem jego idee.<\/em><\/strong><\/p>\n

W dyskusjach o przyczynach kryzysu strefy euro i mo\u017cliwych strategii wyj\u015bcia z niego ludzie lewicy wymieniaj\u0105 przede wszystkim jedno nazwisko \u2013 i nie chodzi o Karola Marksa. Raczej to idee ekonomisty, kt\u00f3ry sam nigdy nie okre\u015bla\u0142 si\u0119 mianem lewicowego, maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw w\u015br\u00f3d krytyk\u00f3w doktryny neoliberalnej.<\/p>\n

John Maynard Keynes by\u0142 jednym z najbardziej znacz\u0105cych ekonomist\u00f3w XX wieku i bra\u0142 osobisty udzia\u0142 w politycznej debacie. Dopiero po \u015bmierci Keynesa w 1946 przypad\u0142 pocz\u0105tek wp\u0142yw\u00f3w jego idei.<\/p>\n

Ma\u0142y renesans Keynesa<\/strong><\/p>\n

Wraz z nadej\u015bciem neoliberalizmu w latach 80-tych jego teorie i koncepcje zosta\u0142y z powrotem porzucone, jednak od pocz\u0105tku kryzysu gospodarczego w roku 2008 jego krytyka klasycznej liberalnej filozofii prze\u017cy\u0142a ma\u0142y renesans.<\/p>\n

Obj\u0119cie rz\u0105d\u00f3w przez Syriz\u0119 w Grecji stawia obecnie ca\u0142kiem konkretnie pytanie o alternatywn\u0105 polityk\u0119 gospodarcz\u0105 i finansow\u0105. Po raz pierwszy w obj\u0119tej kryzysem Europie rz\u0105dy prowadzi partia, kt\u00f3ra radykalnie odrzuca neoliberaln\u0105 polityk\u0119 oszcz\u0119dno\u015bci [cho\u0107 tylko w s\u0142owach – artyku\u0142 by\u0142 pisany jeszcze przed przyj\u0119ciem przez rz\u0105d Syrizy programu surowych oszcz\u0119dno\u015bci – przyp. t\u0142um]. I rzeczywi\u015bcie idee Keynesa stanowi\u0105 centralny punkt odniesienia dla kierownictwa Syrizy. Szczeg\u00f3lnie [by\u0142y \u2013 przyp. t\u0142um.] minister finans\u00f3w Yanis Varoufakis podkre\u015bla zawsze wp\u0142yw dzie\u0142 Keynesa na niego samego. Sk\u0105d si\u0119 bierze ten podziw, kt\u00f3ry \u017cywi wielu lewicowc\u00f3w dla tego bur\u017cuazyjnego ekonomisty i jakieby\u0142y jego idee?<\/p>\n

Idee Johna Maynarda Keynesa<\/strong><\/p>\n

John Maynard Keynes by\u0142 zdania, \u017ce samoreguluj\u0105cy si\u0119 rynek nie mo\u017ce funkcjonowa\u0107. Dlatego sprzeciwi\u0142 si\u0119 w swoim czasie obowi\u0105zuj\u0105cym pogl\u0105dom gospodarczym, kt\u00f3re pod now\u0105 nazw\u0105 neoliberalizmu do dzi\u015b kieruj\u0105 polityk\u0105 wszystkich partii establiszmentu.<\/p>\n

Keynes urodzi\u0142 si\u0119 5 czerwca 1883 w angielskim Cambridge jako syn profesora ekonomii. Ucz\u0119szcza\u0142 do r\u00f3\u017cnych elitarnych szk\u00f3\u0142 i studiowa\u0142 filozofie, histori\u0119, matematyk\u0119 i ekonomi\u0119. Opr\u00f3cz pracy naukowej by\u0142 tak\u017ce zawsze mocno zaanga\u017cowany w polityk\u0119. Nie pracowa\u0142 wi\u0119c tylko jako nauczyciel akademicki, ale tak\u017ce dla brytyjskiego rz\u0105du.<\/p>\n

Po I wojnie \u015bwiatowej zacz\u0105\u0142 sprzeciwia\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych ksi\u0105\u017ckach i opracowaniach pojedynczym punktom panuj\u0105cej doktryny liberalnej. Ale w tym czasie wierzy\u0142 tak\u017ce, \u017ce zanosi si\u0119 na r\u00f3\u017cowe czasy kapitalizmu. Dopiero wielki kryzys lat 30-tych zwi\u0119kszy\u0142 zw\u0105tpienie ekonomist\u00f3w bur\u017cuazyjnych wobec g\u0142adkiego funkcjonowania gospodarki rynkowej.<\/p>\n

Krytyk nieograniczonych rynk\u00f3w<\/strong><\/p>\n

John Maynard Keynes sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej znacz\u0105cych krytyk\u00f3w nieograniczonych rynk\u00f3w. Jego najbardziej znane dzie\u0142o Og\u00f3lna teoria zatrudnienia, procentu i pieni\u0105dza<\/em> wydano w 1936 r. \u2013 zaledwie kilka lat po pocz\u0105tku \u015bwiatowego kryzysu gospodarczego. Rozwin\u0105\u0142 tam systematyczn\u0105 krytyk\u0119 doktryny liberalnej. Dla wielu socjaldemokrat\u00f3w i zwi\u0105zkowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie wierzyli ( ju\u017c) w rewolucyjne przekszta\u0142cenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, keynesizm w tym czasie zast\u0105pi\u0142 marksizm.<\/p>\n

Liberalni teoretycy wyszli z za\u0142o\u017cenia, \u017ce to \u201eniewidzialna r\u0119ka\u201d rynku harmonizuje poda\u017c i popyt, wi\u0119c ka\u017cdy wyprodukowany towar znajduje swojego kupca. Libera\u0142owie uzasadniali swoje twierdzenie tzw. prawem Saya: pieni\u0105dz, kt\u00f3ry reprezentowa\u0142by ka\u017cdy wyprodukowany towar, przep\u0142ywa\u0142by mi\u0119dzy dwiema kieszeniami \u2013 pracownika i przedsi\u0119biorcy.<\/p>\n

Robotnicy mogliby ze swojej pensji kupi\u0107 \u015brodki konieczne do \u017cycia, a przedsi\u0119biorca sw\u00f3j zysk inwestowa\u0142by w nowe \u015brodki produkcji. Tak ustali\u0142aby si\u0119 wieczna r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy poda\u017c\u0105 i popytem. Kryzysy by\u0142yby niemo\u017cliwe.<\/p>\n

Argumenty Keynesa przeciw\u00a0<\/strong>libera\u0142om<\/strong><\/span><\/p>\n

Keynes sprzeciwi\u0142 si\u0119. Po pierwsze w tak okre\u015blonych okoliczno\u015bciach cz\u0119\u015b\u0107 pieni\u0119dzy pracownik\u00f3w by\u0142aby oszcz\u0119dzana. Po drugie przedsi\u0119biorcy inwestowaliby tylko w te nowe \u015brodki produkcji, z kt\u00f3rych mogliby wyci\u0105gn\u0105\u0107 nowe zyski. Tak mog\u0142aby powsta\u0107 sytuacja, w kt\u00f3rej firmy nie mog\u0142yby sprzeda\u0107 ca\u0142kowicie swoich towar\u00f3w. Kryzys by\u0142by tego skutkiem.<\/p>\n

Tak\u017ce szko\u0142a liberalna nie mog\u0142a tego ignorowa\u0107. St\u0105d ich przedstawiciele postulowali spadek p\u0142ac w czasach kryzysu, aby przedsi\u0119biorstwa zn\u00f3w inwestowa\u0142y. Keynes stwierdzi\u0142, \u017ce to by\u0142oby b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Wtedy ni\u017csze p\u0142ace zmniejszaj\u0105 popyt, powoduj\u0105 wi\u0119cej bezrobocia, co ponownie powoduje spadek p\u0142ac. Aby przezwyci\u0119\u017cy\u0107 kryzys domaga\u0142 si\u0119 stworzenia \u201eefektywnego popytu\u201d. Pa\u0144stwo musia\u0142oby zwalczy\u0107 brakuj\u0105cy popyt przez zam\u00f3wienia publiczne. Wydatki na to musia\u0142yby by\u0107 pokrywane z d\u0142ug\u00f3w, a nie z redystrybucji istniej\u0105cych \u015brodk\u00f3w. Tylko tak powsta\u0142by rzeczywisty wzrost.<\/p>\n

Keynesowska analiza kryzysu<\/strong><\/p>\n

Idee Keynesa nie ograniczaj\u0105 si\u0119 jednak\u017ce do czystego zorientowania na popyt. Jego wyja\u015bnienie w\u0142a\u015bciwo\u015bci kryzys\u00f3w systemu si\u0119ga\u0142o g\u0142\u0119biej. Odkry\u0142, \u017ce kryzys kapitalizmu mo\u017ce by\u0107 tak powa\u017cny, \u017ce nie mo\u017ce sam si\u0119 z niego uwolni\u0107. W takim przypadku wierzy\u0142, \u201e\u017ce zadanie kierowania bie\u017c\u0105c\u0105 ilo\u015bci\u0105 inwestycji nie mo\u017ce by\u0107 pozostawione bez niebezpiecze\u0144stwa w prywatnych r\u0119kach\u201d.<\/p>\n

Doszed\u0142 to tego wniosku, poniewa\u017c zaobserwowa\u0142 \u201espadaj\u0105c\u0105 kra\u0144cow\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107 kapita\u0142u\u201d \u2013 rozwini\u0119cie tego, co ju\u017c wcze\u015bniej Karol Marks opisa\u0142 jako \u201etendencj\u0119 spadkow\u0105 stopy zysku\u201d. Przedsi\u0119biorstwa musia\u0142by inwestowa\u0107 coraz wi\u0119cej, aby wygenerowa\u0107 taki sam zysk. To prowadzi\u0142o do sytuacji, \u017ce nie inwestowa\u0142y w nowe \u015brodki produkcji, tylko spekulowa\u0142y nimi. Ten trend zaostrza\u0142 si\u0119, im d\u0142u\u017cej trwa\u0142 kapitalistyczny porz\u0105dek gospodarczy.<\/p>\n

W obliczu niepewnych dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnych Keynes postulowa\u0142 \u201euspo\u0142ecznienie inwestycji\u201d, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cel pe\u0142nego zatrudnienia. Dla niego by\u0142o to \u201ew\u0142a\u015bciwe lekarstwo na cykl koniunkturalny\u201d, \u201e\u017ce zniesiemy zastoje i utrzymamy si\u0119 tak w niby-wzro\u015bcie\u201d.<\/p>\n

Keynes dzi\u015b zn\u00f3w aktualny?<\/span><\/strong><\/p>\n

Keynes zmar\u0142 w 1946, lecz jego teorie po\u0142\u0105czone z pa\u0144stwowym planowaniem \u015bwi\u0119ci\u0142y wielkie sukcesy, gdy \u015bwiatowa gospodarka po II wojnie \u015bwiatowej wesz\u0142a w d\u0142ug\u0105 faz\u0119 wzrostow\u0105.<\/p>\n

Podstaw\u0105 dla tej \u201ez\u0142otej epoki\u201d by\u0142a zimna wojna. Wydatki zbrojeniowe USA i ZSRR wzros\u0142y z 10 do 15% produktu narodowego brutto. Pa\u0144stwo stworzy\u0142o gigantyczny popyt dla znacz\u0105cej cz\u0119\u015bci przemys\u0142u. R\u00f3wnie\u017c zahamowa\u0142o to tendencj\u0119 do marnowania nadprodukcji. Jednak powojenny wzrost by\u0142 niesp\u00f3jny.<\/p>\n

Gdy w 1974 pierwszy raz przysz\u0142a \u015bwiatowa zapa\u015b\u0107, polityka keynesizmu stan\u0119\u0142a przed pr\u00f3b\u0105 przetrwania. Jednak wtedy ukaza\u0142y si\u0119 jej granice. W RFN socjaldemokratyczny rz\u0105d u\u0142o\u017cy\u0142 program inwestycyjny na ponad 16 miliard\u00f3w marek niemieckich. Kr\u00f3tkoterminowo ta polityka odnios\u0142a skutek. Bezrobocie z powrotem zmala\u0142o. Ale odnowiony mi\u0119dzynarodowy kryzys 1980\/81 zniszczy\u0142 ten sukces. Tak\u017ce w innych europejskich krajach rz\u0105dy ponosi\u0142y pora\u017cki, aby przezwyci\u0119\u017cy\u0107 kryzys.<\/p>\n

Publiczne wydatki tylko pog\u0142\u0119bia\u0142y kryzys. Bezrobocie wzros\u0142o ponownie \u2013 po raz pierwszy po wojnie do ponad 2 milion\u00f3w. Rz\u0105d federalny wyrzuci\u0142 za burt\u0119 keynesistowsk\u0105 polityk\u0119 i poszed\u0142 w polityk\u0119 oszcz\u0119dzania. Tak\u017ce w innych krajach neoliberalizm rozpocz\u0105\u0142 swoje pasmo zwyci\u0119stw.<\/p>\n

Kwestia w\u0142adzy luk\u0105 Keynesa<\/strong><\/p>\n

Gdy dzisiaj w obliczu kryzysu strefy euro lewica \u017c\u0105da wielkiego, pa\u0144stwowego programu z tworzeniem nowych miejsc pracy i wy\u017cszymi p\u0142acami, jest to zapewne s\u0142uszne. Ale nie jest to \u017cadna gwarancja na pokonanie kryzysu.<\/p>\n

Do tego pozostaje pytanie, jak tak\u0105 polityk\u0119 przeforsowa\u0107? W przesz\u0142o\u015bci koncerny i instytucje gospodarcze wyra\u017anie zwalcza\u0142y ka\u017cdego, kto przedstawia\u0142 pomys\u0142y przeciw ich interesom: w Wielkiej Brytanii w 1976 r.\u00a0 Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy zmusi\u0142 rz\u0105d Partii Pracy do ci\u0119cia wydatk\u00f3w, we Francji na pocz\u0105tku lat 80-tych partia socjalistyczna zrezygnowa\u0142a ze swojego programu po bojkocie ze strony firm, w Niemczech [socjaldemokrata] Oskar Lafontaine zosta\u0142 w 1999 usuni\u0119ty z urz\u0119du przez kampani\u0119 ze strony wielkiego kapita\u0142u.<\/p>\n

Keynes nie odpowiedzia\u0142 na pytanie, w jaki spos\u00f3b dzia\u0142ania przeciwko w\u0142adzy kapita\u0142u mog\u0105 by\u0107 przeprowadzone? Nie odpowiedzia\u0142 \u2013 w przeciwie\u0144stwie do Marksa, kt\u00f3ry wskaza\u0142 na potencjaln\u0105 si\u0142\u0119 klasy pracuj\u0105cej.<\/p>\n

Teoria Keynesa wstrz\u0105sn\u0119\u0142a granicami kapitalizmu, chocia\u017c on sam nie by\u0142 \u017cadnym lewicowcem. Wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, i\u017c panuj\u0105cy podzielaliby jego program, i \u017ce by\u0142 utwierdzony w kapitalizmie. \u201eGdy dojdzie do w\u0142a\u015bciwej wojny klas, to b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o mi na miejscowym i osobistym patriotyzmie wobec w\u0142asnego \u015brodowiska. (?) Wojna klas postawi\u0142aby mnie po stronie wykszta\u0142conej bur\u017cuazji.?<\/p>\n

Mimo to, m\u00f3wi\u0142 tak\u017ce o tym, \u017ce decyzje o inwestycjach musia\u0142yby by\u0107 uspo\u0142ecznione. Do tego marksi\u015bci mog\u0105 nawi\u0105za\u0107, poniewa\u017c w ten spos\u00f3b drzwi dla socjalistycznej perspektywy zostan\u0105 otwarte. Oznacza to jednak postawienie pod znakiem pytania panowania nielicznych nad bogactwem spo\u0142ecze\u0144stwa i przeciwstawianie si\u0119 w\u0142adzy panuj\u0105cych.<\/p>\n

Martin Haller<\/strong>\u00a0w niemieckim czasopi\u015bmie \u201eMARX21\u201d<\/p>\n

T\u0142umaczy\u0142 Piotr Trzpil<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielu lewicowc\u00f3w pragnie polityki gospodarczej na podstawie pogl\u0105d\u00f3w brytyjskiego ekonomisty Johna Maynarda Keynesa. Przedstawiamy zatem jego idee. W dyskusjach o przyczynach kryzysu strefy euro i mo\u017cliwych strategii wyj\u015bcia z niego ludzie lewicy wymieniaj\u0105 przede wszystkim jedno nazwisko \u2013 i nie chodzi o Karola Marksa. Raczej to idee ekonomisty, kt\u00f3ry sam nigdy nie okre\u015bla\u0142 si\u0119 mianem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-3662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-wrzesien-2015"],"yoast_head":"\nKeynes: wybawca z kryzysu strefy euro? - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro? - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wielu lewicowc\u00f3w pragnie polityki gospodarczej na podstawie pogl\u0105d\u00f3w brytyjskiego ekonomisty Johna Maynarda Keynesa. Przedstawiamy zatem jego idee. W dyskusjach o przyczynach kryzysu strefy euro i mo\u017cliwych strategii wyj\u015bcia z niego ludzie lewicy wymieniaj\u0105 przede wszystkim jedno nazwisko \u2013 i nie chodzi o Karola Marksa. Raczej to idee ekonomisty, kt\u00f3ry sam nigdy nie okre\u015bla\u0142 si\u0119 mianem […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-09-01T22:44:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-09-20T17:20:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2060\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1236\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro?\",\"datePublished\":\"2015-09-01T22:44:59+00:00\",\"dateModified\":\"2015-09-20T17:20:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662\"},\"wordCount\":1463,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg\",\"articleSection\":[\"Gazeta - wrzesie\u0144 2015\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662\",\"name\":\"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro? - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg\",\"datePublished\":\"2015-09-01T22:44:59+00:00\",\"dateModified\":\"2015-09-20T17:20:47+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg\",\"width\":2060,\"height\":1236,\"caption\":\"John Maynard Keynes\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro? - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro? - Pracownicza Demokracja","og_description":"Wielu lewicowc\u00f3w pragnie polityki gospodarczej na podstawie pogl\u0105d\u00f3w brytyjskiego ekonomisty Johna Maynarda Keynesa. Przedstawiamy zatem jego idee. W dyskusjach o przyczynach kryzysu strefy euro i mo\u017cliwych strategii wyj\u015bcia z niego ludzie lewicy wymieniaj\u0105 przede wszystkim jedno nazwisko \u2013 i nie chodzi o Karola Marksa. Raczej to idee ekonomisty, kt\u00f3ry sam nigdy nie okre\u015bla\u0142 si\u0119 mianem […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2015-09-01T22:44:59+00:00","article_modified_time":"2015-09-20T17:20:47+00:00","og_image":[{"width":2060,"height":1236,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro?","datePublished":"2015-09-01T22:44:59+00:00","dateModified":"2015-09-20T17:20:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662"},"wordCount":1463,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg","articleSection":["Gazeta - wrzesie\u0144 2015"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662","name":"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro? - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg","datePublished":"2015-09-01T22:44:59+00:00","dateModified":"2015-09-20T17:20:47+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/John-Maynard-Keynes.jpg","width":2060,"height":1236,"caption":"John Maynard Keynes"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3662#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Keynes: wybawca z kryzysu strefy euro?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3662"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3665,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3662\/revisions\/3665"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}