{"id":3294,"date":"2014-11-01T23:40:58","date_gmt":"2014-11-01T22:40:58","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=3294"},"modified":"2014-11-09T20:59:24","modified_gmt":"2014-11-09T19:59:24","slug":"25-rocznica-upadku-muru-berlinskiego-obalic-dzisiejsze-mury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294","title":{"rendered":"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego – OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY"},"content":{"rendered":"
\"09.11.1989<\/a>

09.11.1989 Obalenie Muru Berli\u0144skiego.<\/p><\/div>\n

Kiedy w listopadzie 1989 roku wali\u0142 si\u0119 Mur Berli\u0144ski, Gabi Engelhardt nale\u017ca\u0142a do dzia\u0142aczek nielegalnej lewicy w Niemczech Wschodnich. O swoich do\u015bwiadczeniach opowiedzia\u0142a Yuriemu Prasadowi.<\/em><\/p>\n

Wydarzenia, kt\u00f3re rozegra\u0142y si\u0119 jesieni\u0105 1989 roku oraz koniec pa\u0144stwa wschodnioniemieckiego, zosta\u0142y zapocz\u0105tkowane wiosn\u0105 i latem przed obaleniem Muru, a nawet wcze\u015bniej. Rewolucje 1989 roku wywodz\u0105 si\u0119 z tradycji rewolt, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w Niemczech Wschodnich w 1953 roku, w Polsce w 1956 roku i w Czechos\u0142owacji w 1968 roku.<\/strong><\/p>\n

W Niemczech Wschodnich ludzie \u201eg\u0142osowali nogami\u201d, przenosz\u0105c si\u0119 do Niemiec Zachodnich. Gdy w 1989 roku pogorszy\u0142a si\u0119 sytuacja gospodarcza i polityczna na ca\u0142ym \u015bwiecie, a zw\u0142aszcza w bloku wschodnim, ma\u0142y strumyk emigracji przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w szerok\u0105 rzek\u0119. Nale\u017ca\u0142am do tych, kt\u00f3rzy uznali, \u017ce nie emigruj\u0105 i nie pozostawi\u0105 dom\u00f3w, rodzin ani dotychczasowego \u017cycia. Chcieli\u015bmy dokona\u0107 zmian u siebie.<\/p>\n

Kryzys mi\u0119dzynarodowy, niezdolno\u015b\u0107 klasy rz\u0105dz\u0105cej Niemcami Wschodnimi do zareagowania na coraz silniejsze pragnienie reform politycznych i spo\u0142ecznych oraz jej poparcie dla ataku chi\u0144skiego wojska na demonstrant\u00f3w na placu Tiananmen \u2013 wszystko to doprowadzi\u0142o do wybuchu.<\/p>\n

Dzia\u0142aczka<\/strong><\/p>\n

Nale\u017ca\u0142am do lewicowej grupy z Karl Marx Stadt (dzisiejsze Chemnitz), kt\u00f3ra przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017aniej w Zjednoczon\u0105 Lewic\u0119. W 1981 roku jako m\u0142oda dzia\u0142aczka ruchu pokojowego i na rzecz praw cz\u0142owieka, straci\u0142am prac\u0119 maszynistki w miejscowej gazecie. Innym powiod\u0142o si\u0119 o wiele gorzej, niekt\u00f3rzy trafili nawet do wi\u0119zienia. Musieli\u015bmy si\u0119 wtedy spotyka\u0107 w ko\u015bcio\u0142ach, cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas nie zalicza\u0142a si\u0119 do wierz\u0105cych chrze\u015bcijan. Tylko tam mogli\u015bmy wzgl\u0119dnie otwarcie m\u00f3wi\u0107, co my\u015blimy o naszym pa\u0144stwie albo innych tak zwanych krajach \u201esocjalistycznych\u201d.<\/p>\n

Rozmawiali\u015bmy o r\u00f3\u017cnych sprawach \u2013 o pociskach manewruj\u0105cych, ochronie \u015brodowiska i prawach cz\u0142owieka. Dowiedziawszy si\u0119 o masakrze na placu Tiananmen, zorganizowali\u015bmy spotkanie po\u015bwi\u0119cone sytuacji w Chinach. My\u015bleli\u015bmy, \u017ce przyjdzie niewiele os\u00f3b, ale ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 przepe\u0142niony \u2013 podejrzewali\u015bmy, co prawda, \u017ce co najmniej po\u0142owa obecnych to agenci Stasi. Ludzie obawiali si\u0119, \u017ce Tiananmen mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107 w Niemczech Wschodnich, je\u015bli powstaniemy.<\/p>\n

Od 1987 roku Niemcy Wschodnie prze\u017cywa\u0142y powa\u017cny kryzys gospodarczy. W sklepach brakowa\u0142o podstawowych towar\u00f3w. W 1989 roku ludzie sarkali, \u017ce d\u0142u\u017cej ju\u017c tego nie wytrzymaj\u0105.<\/p>\n

7 pa\u017adziernika, podczas obchod\u00f3w 40. rocznicy powstania Niemieckiej Republiki Demokratycznej, wyszli\u015bmy z ko\u015bcio\u0142\u00f3w na ulice. W centrum miasta pod wielkim pomnikiem Karola Marksa dygnitarze \u015bwi\u0119towali urodziny pa\u0144stwa. Policjanci zagrodzili drog\u0119 naszemu pochodowi licz\u0105cemu oko\u0142o 800 uczestnik\u00f3w. Za nami pod\u0105\u017ca\u0142y si\u0142y specjalne. Zaatakowali nas armatkami wodnymi i aresztowali 26 os\u00f3b. W\u0142adze by\u0142y przekonane, \u017ce wystrasz\u0105 nas z ulic, ale si\u0119 przeliczy\u0142y. Tego dnia zaatakowano tak\u017ce zwyczajnych przechodni\u00f3w. Policja aresztowa\u0142a nawet gapi\u00f3w.<\/p>\n

Po prote\u015bcie u\u015bwiadomili\u015bmy sobie, \u017ce zasz\u0142a istotna zmiana. Wielu z nas mia\u0142o w\u015br\u00f3d rodziny lub przyjaci\u00f3\u0142 wojskowych, kt\u00f3rzy powiedzieli nam, \u017ce re\u017cim bliski by\u0142 podj\u0119cia decyzji o wprowadzeniu stanu wojennego i \u017ce w bocznych ulicach sta\u0142y transportery pe\u0142ne \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

Sama armia jednak prze\u017cywa\u0142a kryzys. Wojskowi wiedzieli, \u017ce nie mog\u0105 u\u017cy\u0107 przeciw nam si\u0142y, poniewa\u017c \u017co\u0142nierze sympatyzowali z protestami i zacz\u0119li przychodzi\u0107 na kolejne demon- stracje.<\/p>\n

Rewolucja<\/strong><\/p>\n

Podobno Erich Mielke, szef Stasi, zastanawia\u0142 si\u0119, czy jest to powt\u00f3rka 1953 roku, kiedy to Niemcy Wschodnie sta\u0142y si\u0119 widowni\u0105 masowych wyst\u0105pie\u0144, st\u0142umionych ostatecznie przez wojska rosyjskie stacjonuj\u0105ce w tym kraju. Z wypowiedzi rosyjskiego przyw\u00f3dcy Michai\u0142a Gorbaczowa wyra\u017anie jednak wynika\u0142o, \u017ce tamte wydarzenia si\u0119 nie powt\u00f3rz\u0105. Jego s\u0142owa da\u0142y nam pewno\u015b\u0107 siebie. Po miesi\u0105cu, jaki up\u0142yn\u0105\u0142 od pierwszej demonstracji, w naszych marszach bra\u0142o ju\u017c udzia\u0142 nie tysi\u0105c, ale 50 tysi\u0119cy os\u00f3b, i to w mie\u015bcie licz\u0105cym 350 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Nagle wsz\u0119dzie zacz\u0119\u0142y si\u0119 dyskusje polityczne. Otwarte spotkania musiano ju\u017c organizowa\u0107 w trzech ko\u015bcio\u0142ach na raz, bo jeden nie pomie\u015bci\u0142by wszystkich ch\u0119tnych. Gazety te\u017c zacz\u0119\u0142y si\u0119 wy\u0142amywa\u0107 z obowi\u0105zuj\u0105cej linii. Nawet cz\u0142onkowie partii rz\u0105dz\u0105cej otwarcie przyznawali, \u017ce potrzebne s\u0105 reformy, ale by\u0142o za p\u00f3\u017ano. Trwa\u0142a ju\u017c rewolucja.<\/p>\n

Panowa\u0142o poczucie, \u017ce mo\u017cemy zdzia\u0142a\u0107 wszystko. Ruch nie obj\u0105\u0142 jeszcze fabryk, gdzie skupia\u0142a si\u0119 si\u0142a ekonomiczna, ale wkr\u00f3tce mia\u0142 i do nich przenikn\u0105\u0107.<\/p>\n

Wielu z nas \u017cywi\u0142o wtedy nadziej\u0119, \u017ce kiedy pozb\u0119dziemy si\u0119 represyjnej biurokracji pa\u0144stwowej, zbudujemy na Wschodzie nowy socjalizm. Dopiero p\u00f3\u017aniej wi\u0119kszo\u015b\u0107 zda\u0142a sobie spraw\u0119, \u017ce na bazie tego, co w Niemczech Wschodnich nazywano socjalizmem, nie da\u0142o si\u0119 zbudowa\u0107 prawdziwego socjalizmu.<\/p>\n

Poniewa\u017c symbolem naszego \u017c\u0105dania demokratycznych praw sta\u0142a si\u0119 swoboda podr\u00f3\u017cowania, partia rz\u0105dz\u0105ca nie mog\u0142a ju\u017c d\u0142u\u017cej zamyka\u0107 granic. Kiedy si\u0119 jednak otworzy\u0142y, kryzys si\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142, poniewa\u017c ludzie mogli por\u00f3wna\u0107 swoje \u017cycie z poziomem \u017cycia w Niemczech Zachodnich. Tak zwany socjalizm w Niemczech Wschodnich oznacza\u0142 braki prawie wszystkich podstawowych produkt\u00f3w oraz brak demokratycznych praw. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce kapitalizm na Zachodzie ma o wiele wi\u0119cej do zaoferowania.<\/p>\n

Postulat reunifikacji<\/strong><\/p>\n

W styczniu w protestach bra\u0142o ju\u017c udzia\u0142 150 tysi\u0119cy os\u00f3b. Has\u0142a na demonstracjach si\u0119 zmieni\u0142y, z \u201eto my jeste\u015bmy narodem\u201d na \u201ejeste\u015bmy jednym narodem\u201d \u2013 wyra\u017anie domagano si\u0119 zjednoczenia Niemiec. Dla cz\u0119\u015bci z nas oznacza\u0142o to, \u017ce cho\u0107 wszcz\u0119li\u015bmy rewolucj\u0119, przegrali\u015bmy, a kapitalizm wygra\u0142.<\/p>\n

Dopiero po kilku tygodniach dostrzeg\u0142am, \u017ce charakter ruchu si\u0119 zmienia. Postulat reunifikacji by\u0142 tak naprawd\u0119 domaganiem si\u0119 lepszego poziomu \u017cycia.<\/p>\n

Klasy panuj\u0105ce wschodniej i zachodniej cz\u0119\u015bci Niemiec w obawie przed ruchem spo\u0142ecznym szybko si\u0119 porozumia\u0142y co do ponownego zjednoczenia kraju. Odby\u0142o si\u0119 ono odg\u00f3rnie. Odzwierciedla to problem w przyw\u00f3dztwie lewicy. Na samym pocz\u0105tku rewolty nie by\u0142o w\u015br\u00f3d nas wyra\u017anie zdefiniowanej grupy, kiedy wi\u0119c ruch wystartowa\u0142, niewiele mieli\u015bmy do zaoferowania w sferze ideologii.<\/p>\n

Recesja<\/strong><\/p>\n

Nadzieje 1989 roku zacz\u0119\u0142y wkr\u00f3tce bledn\u0105\u0107, gdy zjednoczone pa\u0144stwo pogr\u0105\u017cy\u0142o si\u0119 w recesji gospodarczej. Masowo zamykano fabryki, wska\u017aniki bezrobocia poszybowa\u0142y w g\u00f3r\u0119. Nowa, po\u0142\u0105czona klasa panuj\u0105ca wmawia\u0142a nam, \u017ce nie wolno domaga\u0107 si\u0119 wy\u017cszych p\u0142ac, poniewa\u017c doprowadzi to do wzrostu liczby bezrobotnych i dalszego zamykania zak\u0142ad\u00f3w pracy.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d bezrobotnych i nisko op\u0142acanych mieszka\u0144c\u00f3w wschodniej cz\u0119\u015bci Niemiec wyst\u0119puje dzi\u015b swojego rodzaju nostalgia za przesz\u0142o\u015bci\u0105. Ludzie t\u0119skni\u0105 za gwarancj\u0105 zatrudnienia, mieszkania oraz podstawowym zabezpieczeniem spo\u0142ecznym, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci kryzys gospodarczy, kt\u00f3ry ogarn\u0105\u0142 Niemcy Wschodnie sprawi\u0142, \u017ce by\u0142o to nie do utrzymania.<\/p>\n

W warunkach dzisiejszej recesji nawet za Zachodzie wielu pracownik\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce stary system mia\u0142 pewne cechy lepsze od powszechnego dzi\u015b l\u0119ku przed przysz\u0142o\u015bci\u0105. Panuje jednak tak\u017ce realistyczne przekonanie, \u017ce nie da si\u0119 do tego wr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n

Po dw\u00f3ch latach, jakie up\u0142yn\u0119\u0142y od rewolucji 1989 roku, zn\u00f3w wylegli\u015bmy na ulice. Tym razem sprzeciwiali\u015bmy si\u0119 zamykaniu fabryk. W 2004 roku zn\u00f3w odby\u0142y si\u0119 podobne demonstracje na znak protestu przeciw pr\u00f3bom ci\u0119cia \u015bwiadcze\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n

Wszystkie trzy fale protest\u00f3w zaczyna\u0142y si\u0119 w poniedzia\u0142kowe wieczory, znane s\u0105 pod nazw\u0105 \u201eponiedzia\u0142kowych demonstracji\u201d.<\/p>\n

Klasa panuj\u0105ca nadal ma si\u0119 czego obawia\u0107 w zwi\u0105zku z wydarzeniami 1989 roku. Teraz, gdy klasa pracuj\u0105ca na wschodzie i zachodzie Niemiec nie jest ju\u017c podzielona, mamy wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 podj\u0119cia zjednoczonej walki, jaka jest nam potrzebna.<\/p>\n

Do\u015bwiadczenie 1989 roku uczy nas przede wszystkim tego, \u017ce socjalizmu nie mo\u017cna narzuci\u0107 z g\u00f3ry. Musi on wyrosn\u0105\u0107 oddolnie.<\/p>\n

Duch rewolucji nadal \u017cyje. Je\u015bli zapytaj\u0105 mnie, dlaczego nie doprowadzi\u0142 do po\u017c\u0105danych zmian, odpowiem, \u017ce rewolucja jeszcze si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142a.<\/p>\n

\u00a0T\u0142umaczy\u0142a Hanna Jankowska<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy w listopadzie 1989 roku wali\u0142 si\u0119 Mur Berli\u0144ski, Gabi Engelhardt nale\u017ca\u0142a do dzia\u0142aczek nielegalnej lewicy w Niemczech Wschodnich. O swoich do\u015bwiadczeniach opowiedzia\u0142a Yuriemu Prasadowi. Wydarzenia, kt\u00f3re rozegra\u0142y si\u0119 jesieni\u0105 1989 roku oraz koniec pa\u0144stwa wschodnioniemieckiego, zosta\u0142y zapocz\u0105tkowane wiosn\u0105 i latem przed obaleniem Muru, a nawet wcze\u015bniej. Rewolucje 1989 roku wywodz\u0105 si\u0119 z tradycji rewolt, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3296,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-3294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-listopad-2014"],"yoast_head":"\n25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego - OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego - OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kiedy w listopadzie 1989 roku wali\u0142 si\u0119 Mur Berli\u0144ski, Gabi Engelhardt nale\u017ca\u0142a do dzia\u0142aczek nielegalnej lewicy w Niemczech Wschodnich. O swoich do\u015bwiadczeniach opowiedzia\u0142a Yuriemu Prasadowi. Wydarzenia, kt\u00f3re rozegra\u0142y si\u0119 jesieni\u0105 1989 roku oraz koniec pa\u0144stwa wschodnioniemieckiego, zosta\u0142y zapocz\u0105tkowane wiosn\u0105 i latem przed obaleniem Muru, a nawet wcze\u015bniej. Rewolucje 1989 roku wywodz\u0105 si\u0119 z tradycji rewolt, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-11-01T22:40:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-11-09T19:59:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"471\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego – OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY\",\"datePublished\":\"2014-11-01T22:40:58+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-09T19:59:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294\"},\"wordCount\":1371,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg\",\"articleSection\":[\"Gazeta - listopad 2014\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294\",\"name\":\"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego - OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg\",\"datePublished\":\"2014-11-01T22:40:58+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-09T19:59:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg\",\"width\":620,\"height\":471,\"caption\":\"09.11.1989 Obalenie Muru Berli\u0144skiego.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego – OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego - OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego - OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY - Pracownicza Demokracja","og_description":"Kiedy w listopadzie 1989 roku wali\u0142 si\u0119 Mur Berli\u0144ski, Gabi Engelhardt nale\u017ca\u0142a do dzia\u0142aczek nielegalnej lewicy w Niemczech Wschodnich. O swoich do\u015bwiadczeniach opowiedzia\u0142a Yuriemu Prasadowi. Wydarzenia, kt\u00f3re rozegra\u0142y si\u0119 jesieni\u0105 1989 roku oraz koniec pa\u0144stwa wschodnioniemieckiego, zosta\u0142y zapocz\u0105tkowane wiosn\u0105 i latem przed obaleniem Muru, a nawet wcze\u015bniej. Rewolucje 1989 roku wywodz\u0105 si\u0119 z tradycji rewolt, […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2014-11-01T22:40:58+00:00","article_modified_time":"2014-11-09T19:59:24+00:00","og_image":[{"width":620,"height":471,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego – OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY","datePublished":"2014-11-01T22:40:58+00:00","dateModified":"2014-11-09T19:59:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294"},"wordCount":1371,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg","articleSection":["Gazeta - listopad 2014"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294","name":"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego - OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg","datePublished":"2014-11-01T22:40:58+00:00","dateModified":"2014-11-09T19:59:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/upadek.muru_.berli\u0144skiego.jpg","width":620,"height":471,"caption":"09.11.1989 Obalenie Muru Berli\u0144skiego."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3294#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"25. rocznica upadku Muru Berli\u0144skiego – OBALI\u0106 DZISIEJSZE MURY"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3294"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3298,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3294\/revisions\/3298"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}