{"id":3203,"date":"2014-09-01T23:50:18","date_gmt":"2014-09-01T22:50:18","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=3203"},"modified":"2014-09-04T22:37:43","modified_gmt":"2014-09-04T21:37:43","slug":"czy-prawdziwa-demokracja-jest-mozliwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203","title":{"rendered":"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa?"},"content":{"rendered":"
\"31.08.1980.<\/a>

31.08.1980. MKS wymusi\u0142 na rz\u0105dzie podpisanie Porozumie\u0144 Sierpniowych.<\/p><\/div>\n

Obecnie prawie nie ma polityka, kt\u00f3ry nie m\u00f3wi\u0142by o sobie, \u017ce jest \u201edemokrat\u0105\u201d. Idee \u201edemokracji\u201d otwarcie odrzuca jedynie najskrajniejsza prawica w faszystowskim lub korwinowskim wydaniu. S\u0142owo \u201edemokracja\u201d trafi\u0142o do s\u0142ownika politycznych frazes\u00f3w i nie wydaje si\u0119, by mia\u0142o reprezentowa\u0107 jaki\u015b rewolucyjny, wyzwole\u0144czy potencja\u0142. <\/b><\/p>\n

Wr\u0119cz przeciwnie. S\u0142owo to oznacza z greckiego \u201ew\u0142adz\u0119 (lub \u201emoc\u201d) ludu\u201d. Je\u017celi jednak spytamy kogokolwiek nale\u017c\u0105cego do owego \u201eludu\u201d, czy uwa\u017ca, \u017ce posiada jak\u0105\u015b w\u0142adz\u0119, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ogarn\u0105 go uzasadnione w\u0105tpliwo\u015bci co do naszych w\u0142adz umys\u0142owych… Obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwyk\u0142ych ludzi ma do demokracji stosunek raczej cyniczny, uwa\u017caj\u0105c j\u0105 za wielkie oszustwo, pozory, za kt\u00f3rymi ukrywa si\u0119 najzwyklejsza opresja i samowola rz\u0105dz\u0105cych elit.<\/p>\n

Nie zawsze jednak tak by\u0142o. Dawniej uwa\u017cano demokracj\u0119 za niebezpieczn\u0105, wywrotow\u0105 ide\u0119, sprzeczn\u0105 z \u201enaturalnym\u201d czy \u201eboskim porz\u0105dkiem\u201d. Platon uwa\u017ca\u0142 j\u0105 za niezgodne z rozumem rz\u0105dy ciemnego, mamionego przez demagog\u00f3w mot\u0142ochu, prowadz\u0105ce wprost do tyranii. Arystoteles w swej typologii ustroj\u00f3w wyr\u00f3\u017cni\u0142 trzy tzw. \u201edobre\u201d ustroje: monarchi\u0119 – rz\u0105dy kieruj\u0105cej si\u0119 nakazami rozumu i dobrem wsp\u00f3lnoty sprawiedliwej jednostki, arystokracj\u0119 – rz\u0105dy \u201enajrozumniejszych\u201d, \u201enajszlachetniejszych\u201d cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnoty, oraz tzw. politej\u0119, w kt\u00f3rej w\u0142adza wi\u0119kszo\u015bci mia\u0142a by\u0107 r\u00f3wnowa\u017cona przez w\u0142adz\u0119 \u201erozumnej elity\u201d.<\/p>\n

Obok nich istnia\u0142y trzy \u201ezdegenerowane\u201d formy powy\u017cej przedstawionych ustroj\u00f3w: tyrania – w\u0142adza kieruj\u0105ca si\u0119 egoizmem d\u0105\u017c\u0105cego do zaspokojenia swych \u017c\u0105dz tyrana, oligarchia – w\u0142adza najbogatszych, oraz demokracja, czyli w\u0142adza wi\u0119kszo\u015bci. Przez ca\u0142e wieki demokracja nie cieszy\u0142a si\u0119 uznaniem my\u015blicieli. Sytuacja zacz\u0119\u0142a si\u0119 zmienia\u0107 w po\u0142owie XVII wieku, kiedy to najbardziej radykalne stronnictwa Rewolucji Angielskiej – lewelerzy (?zr\u00f3wnywacze?) i diggerzy (?kopacze?) zacz\u0119li g\u0142osi\u0107 postulat powszechnego prawa wyborczego.<\/p>\n

Rewolucja Francuska<\/b><\/p>\n

Podobnie by\u0142o w czasie o wiek p\u00f3\u017aniejszej Rewolucji Francuskiej. Wtedy to rozpowszechni\u0142o si\u0119 wywodz\u0105ce si\u0119 z o\u015bwieceniowej filozofii przekonanie o przyrodzonej r\u00f3wno\u015bci ludzi. Drug\u0105 z o\u015bwieceniowych idei by\u0142o pochodzenie w\u0142adzy od ludu i jego suwerenno\u015bci (w przeciwie\u0144stwie do w\u0142adzy pochodz\u0105cej \u201eod boga\u201d). W po\u0142owie XX wieku demokracja sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 dominuj\u0105cego \u015bwiatopogl\u0105du.<\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce zasadniczym pytaniem, jakie nale\u017cy postawi\u0107, nie jest: ?czy demokracja<\/i> (prawdziwa) jest mo\u017cliwa<\/i>\u201d, ale dlaczego jest w tej chwili<\/i><\/b> niemo\u017cliwa, co uniemo\u017cliwia jej urzeczywistnienie w obecnej sytuacji?<\/p>\n

Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swej historii ludzko\u015b\u0107 \u017cy\u0142a w egalitarnych wsp\u00f3lnotach zbieracko-\u0142owieckich. Brak rozwini\u0119tych \u015brodk\u00f3w technicznych zmusza\u0142 wszystkich cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci do bezpo\u015bredniego zaanga\u017cowania si\u0119 w zdobywanie \u015brodk\u00f3w utrzymania. Ka\u017cdy i ka\u017cda by\u0142\/a bezpo\u015brednio zale\u017cny\/a od innych. \u017bycie i umiej\u0119tno\u015bci ka\u017cdego\/dej by\u0142y te\u017c niesamowicie cenne w niewielkich spo\u0142eczno\u015bciach. W tych warunkach nikt nie m\u00f3g\u0142 zdoby\u0107 nad innymi wi\u0119kszej i trwa\u0142ej kontroli. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 wraz z powstaniem rolnictwa.<\/p>\n

Pojawi\u0142y si\u0119 nadwy\u017cki \u017cywno\u015bci, kt\u00f3re opr\u00f3cz wzrostu demograficznego pozwala\u0142y na utrzymywanie jednostek nie zaanga\u017cowanych bezpo\u015brednio w zdobywanie \u015brodk\u00f3w do prze\u017cycia. Mo\u017cliwe sta\u0142o si\u0119 wyodr\u0119bnienie elity sprawuj\u0105cej kontrol\u0119 nad nadwy\u017ckami \u017cywno\u015bci, kieruj\u0105cej prac\u0105 innych i wykorzystuj\u0105cej j\u0105 do w\u0142asnych cel\u00f3w. Rodzi\u0142o si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo klasowe.<\/p>\n

Nie dzia\u0142o si\u0119 to jednak automatycznie. Rozw\u00f3j \u015brodk\u00f3w produkcji nie warunkowa\u0142 bezpo\u015brednio dominacji jednych i podporz\u0105dkowania drugich. Pozosta\u0142o\u015bci archeologiczne (np. w \u00c7atalh\u00f6y\u00fck na terenie obecnej Turcji) \u015bwiadcz\u0105 o naprzemiennym wyst\u0119powaniu okres\u00f3w egalitarnej i klasowej organizacji spo\u0142ecze\u0144stwa (r\u00f3\u017cnice w wielko\u015bci dom\u00f3w, istnienie pa\u0142ac\u00f3w, wi\u0119zie\u0144, miejsc ka\u017ani i innych o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy itd), rozdzielonych okresami nasilenia walk spo\u0142ecznych (\u015blady zniszcze\u0144, po\u017car\u00f3w, masakr).<\/p>\n

W spos\u00f3b naturalny nasuwa si\u0119 pytanie, czy mo\u017cliwa by\u0142a alternatywna historia ludzko\u015bci, w kt\u00f3rej rozw\u00f3j si\u0142 wytw\u00f3rczych przebiega\u0142by bez tego ca\u0142ego z\u0142a, kt\u00f3re przynios\u0142a klasowa organizacja spo\u0142ecze\u0144stwa…<\/p>\n

Tak jednak nie mog\u0142o by\u0107, historia ludzko\u015bci sta\u0142a si\u0119 histori\u0105 spo\u0142ecze\u0144stw i walk klasowych. Histori\u0105 na og\u00f3\u0142 ponur\u0105, w kt\u00f3rej niewiele by\u0142o ja\u015bniejszych moment\u00f3w. Jak cho\u0107by demokracja w staro\u017cytnych Atenach, gdzie w wyniku d\u0142ugotrwa\u0142ej walki zwykli ludzie \u2013 ch\u0142opi i drobni rzemie\u015blnicy \u2013 obalili monopol na w\u0142adz\u0119 oligarchii wielkich w\u0142a\u015bcicieli ziemskich i wielkich kupc\u00f3w, i zdobyli udzia\u0142 we w\u0142adzy. Mimo tego trudno, \u017ceby\u015bmy uznali ustr\u00f3j staro\u017cytnych Aten za przyk\u0142ad prawdziwie demokratycznego ustroju, w sytuacji istnienia niewolnictwa oraz braku praw publicznych kobiet i metojk\u00f3w (osiad\u0142ych cudzoziemc\u00f3w).<\/p>\n

Historia ruchu pracowniczego od samego pocz\u0105tku zwi\u0105zana jest z walk\u0105 o demokracj\u0119. Podstawowym d\u0105\u017ceniem ruchu czartyst\u00f3w by\u0142o powszechne prawo wyborcze (niestety jedynie dla m\u0119\u017cczyzn). Prawo to mia\u0142o by\u0107 r\u00f3wne (tzn. g\u0142os ka\u017cdego cz\u0142owieka ma tak\u0105 sam\u0105 wag\u0119, bez wzgl\u0119du na jego pochodzenie, pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 itd. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: jeden cz\u0142owiek, jeden g\u0142os)<\/i>.<\/p>\n

G\u0142osowanie mia\u0142o by\u0107 tajne, \u017ceby zapobiec zastraszaniu wyborc\u00f3w. Co istotne, domagano si\u0119 te\u017c wprowadzenia wynagrodze\u0144 dla deputowanych, po to, by wybierani mogli by\u0107 nie tylko bogaci. Z powszechnym prawem wyborczym wi\u0105zano wielkie nadzieje – uwa\u017cano, \u017ce jego zdobycie b\u0119dzie r\u00f3wnoznaczne z rewolucj\u0105, \u017ce pozbawiona dotychczas g\u0142osu wi\u0119kszo\u015b\u0107 po prostu przeg\u0142osuje b\u0119d\u0105c\u0105 dot\u0105d u w\u0142adzy mniejszo\u015b\u0107. W praktyce nie by\u0142o to takie proste, jak si\u0119 wydawa\u0142o. Wraz z upowszechnieniem prawa wyborczego zmieni\u0142a si\u0119 rola parlamentu \u2013 ze zgromadzenia reprezentuj\u0105cego rzeczywiste interesy klasy rz\u0105dz\u0105cej sta\u0142 si\u0119 instytucj\u0105 w du\u017cej mierze fasadow\u0105.<\/p>\n

System parlamentarny odgrywa\u0142 i odgrywa niechlubn\u0105 rol\u0119 w korumpowaniu przedstawicieli klasy pracowniczej. Z demokratycznego postulatu wynagradzania za sprawowanie funkcji publicznych klasa rz\u0105dz\u0105ca uczyni\u0142a w\u0142asn\u0105 bro\u0144: wynagrodzenie to sta\u0142o si\u0119 tak wysokie, \u017ce taki przedstawiciel mo\u017ce uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za uprzywilejowanego, z pracownikami, kt\u00f3rzy na niego g\u0142osowali, maj\u0105cego ju\u017c niewiele wsp\u00f3lnego.<\/p>\n

Nie oznacza to jednak, \u017ce zdobycie powszechnego prawa wyborczego by\u0142o pozbawione jakiegokolwiek znaczenia. Wykaza\u0142o si\u0142\u0119 klasy pracowniczej, kt\u00f3ra by\u0142a w stanie wymusi\u0107 na rz\u0105dz\u0105cych ust\u0119pstwa w kluczowej dla nich kwestii.<\/p>\n

\u017beby utrzyma\u0107 swoj\u0105 dominacj\u0119, rz\u0105dz\u0105cy zostali zmuszeni uciec si\u0119 do oszuka\u0144czych wybieg\u00f3w i zmieni\u0107 charakter swego parlamentaryzmu na w du\u017cej mierze fasadowy. Poza najbardziej reakcyjnymi kreaturami nikt ju\u017c otwarcie nie o\u015bmieli si\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce: \u201eho\u0142ota nie powinna mie\u0107 nic do powiedzenia\u201d, albo \u017ce g\u0142os jednego cz\u0142owieka ma mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 ni\u017c drugiego, gdy\u017c ma on wi\u0119cej pieni\u0119dzy b\u0105d\u017a jest rzekomo \u201elepiej urodzony\u201d.<\/p>\n

Odpowiedzi na pytanie, jak mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 rzeczywist\u0105 demokracj\u0119, udziela marksizm, kt\u00f3ry czerpie sw\u0105 wiedz\u0119 z do\u015bwiadcze\u0144 ruchu pracowniczego. Demokratyczne spo\u0142ecze\u0144stwo nie jest mo\u017cliwe, je\u017celi demokratyczne stosunki nie b\u0119d\u0105 panowa\u0142y w kluczowych miejscach pracy, gdzie powstaj\u0105 wszelkie niezb\u0119dne dla tego spo\u0142ecze\u0144stwa rzeczy i gdzie kapitali\u015bci zagarniaj\u0105 swe zyski – b\u0119d\u0105ce podstaw\u0105 ich w\u0142adzy.<\/p>\n

Istota kapitalizmu<\/b><\/p>\n

Istota kapitalizmu – kontrola \u201epracodawc\u00f3w\u201d nad pracownikami i zagarnianie owoc\u00f3w ich pracy \u2013 jest ze swej istoty zaprzeczeniem demokracji. Zdobycie przez pracownik\u00f3w kontroli nad ich miejscami pracy, odzyskanie kontroli nad w\u0142asnym \u017cyciem, b\u0119dzie r\u00f3wnoznaczne z obaleniem kapitalizmu, b\u0119dzie aktem rewolucyjnym.<\/p>\n

W historii mieli\u015bmy ju\u017c do czynienia z przyk\u0142adami rewolucyjnej w\u0142adzy pracowniczej. Pocz\u0105wszy od Komuny Paryskiej 1871 roku, poprzez Sowiety (Rady Delegat\u00f3w) podczas rewolucji rosyjskich w latach 1905 i 1917, analogiczne rady powsta\u0142y podczas Rewolucji Listopadowej w Niemczech w 1918 roku, na W\u0119grzech w 1956 roku, we Francji w 1968 roku, w Chile w 1973 roku. Mo\u017cna te\u017c zaliczy\u0107 do nich Mi\u0119dzyzak\u0142adowe Komitety Strajkowe w Polsce 1980\/81 roku i inne przyk\u0142ady demokracji pracowniczej, a\u017c po Egipt czas\u00f3w tera\u017aniejszej rewolucji.<\/p>\n

Wszystkie te organy by\u0142y\/s\u0105 oddolnie wybierane przez pracownik\u00f3w w ich miejscach pracy. S\u0105 o wiele bardziej demokratyczne ni\u017c jakiekolwiek parlamenty. Ich si\u0142a wynika bezpo\u015brednio z ekonomicznej si\u0142y pracownik\u00f3w zdolnych kontrolowa\u0107 gospodark\u0119. Jest to demokracja ci\u0105g\u0142a – pracownicy w ka\u017cdej chwili mog\u0105 odwo\u0142a\u0107 reprezentuj\u0105cego ich delegata. Nie sprowadza si\u0119 do mo\u017cliwo\u015bci wyboru nowego paso\u017cyta raz na 4 lata.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy ca\u0142\u0105 kwesti\u0119 parlamentaryzmu chc\u0105 zamkn\u0105\u0107 sloganem: \u201eGdyby wybory mog\u0142y co\u015b zmieni\u0107, ju\u017c dawno by ich zakazano.\u201d To prawda, \u017ce wybory nie za\u0142atwi\u0105 najwa\u017cniejszej rzeczy – nie obal\u0105 kapitalizmu. Nawet nie poprawi\u0105 w istotny spos\u00f3b losu zwyk\u0142ych ludzi.<\/p>\n

Niemniej jednak nie mo\u017cna opu\u015bci\u0107 tego pola walki, oddawa\u0107 go socjaldemokracji czy pseudo-socjaldemokracji (patrz SLD czy Palikot), prawicy lub nawet faszystom, W obecnych czasach o polityce m\u00f3wi si\u0119 najwi\u0119cej przy okazji wybor\u00f3w.<\/p>\n

Rewolucyjna lewica, je\u017celi nie b\u0119dzie chcia\u0142a tego wykorzysta\u0107, ska\u017ce si\u0119 na izolacj\u0119 i marginalizacj\u0119. Jak mawia\u0142 brytyjski marksista Tony Cliff, parlament nie jest \u017cadnym tam \u201ekryszta\u0142owym pa\u0142acem\u201d – jest kup\u0105 gnoju! Ale, je\u017celi na ni\u0105 wejdziesz, ludzie b\u0119d\u0105 ci\u0119 mogli lepiej us\u0142ysze\u0107.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie w tym celu Pracownicza Demokracja wsp\u00f3\u0142tworzy Ruch Sprawiedliwo\u015bci Spo\u0142ecznej – poniewa\u017c daje to mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaprezentowania na szerszym forum – przy okazji wybor\u00f3w – antykapitalistycznych pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n

Micha\u0142 Wysocki<\/b><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obecnie prawie nie ma polityka, kt\u00f3ry nie m\u00f3wi\u0142by o sobie, \u017ce jest \u201edemokrat\u0105\u201d. Idee \u201edemokracji\u201d otwarcie odrzuca jedynie najskrajniejsza prawica w faszystowskim lub korwinowskim wydaniu. S\u0142owo \u201edemokracja\u201d trafi\u0142o do s\u0142ownika politycznych frazes\u00f3w i nie wydaje si\u0119, by mia\u0142o reprezentowa\u0107 jaki\u015b rewolucyjny, wyzwole\u0144czy potencja\u0142. Wr\u0119cz przeciwnie. S\u0142owo to oznacza z greckiego \u201ew\u0142adz\u0119 (lub \u201emoc\u201d) ludu\u201d. Je\u017celi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3204,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[],"class_list":["post-3203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-wrzesien-2014"],"yoast_head":"\nCzy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa? - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa? - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Obecnie prawie nie ma polityka, kt\u00f3ry nie m\u00f3wi\u0142by o sobie, \u017ce jest \u201edemokrat\u0105\u201d. Idee \u201edemokracji\u201d otwarcie odrzuca jedynie najskrajniejsza prawica w faszystowskim lub korwinowskim wydaniu. S\u0142owo \u201edemokracja\u201d trafi\u0142o do s\u0142ownika politycznych frazes\u00f3w i nie wydaje si\u0119, by mia\u0142o reprezentowa\u0107 jaki\u015b rewolucyjny, wyzwole\u0144czy potencja\u0142. Wr\u0119cz przeciwnie. S\u0142owo to oznacza z greckiego \u201ew\u0142adz\u0119 (lub \u201emoc\u201d) ludu\u201d. Je\u017celi […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-09-01T22:50:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-09-04T21:37:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"490\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa?\",\"datePublished\":\"2014-09-01T22:50:18+00:00\",\"dateModified\":\"2014-09-04T21:37:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203\"},\"wordCount\":1636,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg\",\"articleSection\":[\"Gazeta - wrzesie\u0144 2014\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203\",\"name\":\"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa? - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg\",\"datePublished\":\"2014-09-01T22:50:18+00:00\",\"dateModified\":\"2014-09-04T21:37:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg\",\"width\":490,\"height\":280,\"caption\":\"31.08.1980. MKS wymusi\u0142 na rz\u0105dzie podpisanie Porozumie\u0144 Sierpniowych.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa? - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa? - Pracownicza Demokracja","og_description":"Obecnie prawie nie ma polityka, kt\u00f3ry nie m\u00f3wi\u0142by o sobie, \u017ce jest \u201edemokrat\u0105\u201d. Idee \u201edemokracji\u201d otwarcie odrzuca jedynie najskrajniejsza prawica w faszystowskim lub korwinowskim wydaniu. S\u0142owo \u201edemokracja\u201d trafi\u0142o do s\u0142ownika politycznych frazes\u00f3w i nie wydaje si\u0119, by mia\u0142o reprezentowa\u0107 jaki\u015b rewolucyjny, wyzwole\u0144czy potencja\u0142. Wr\u0119cz przeciwnie. S\u0142owo to oznacza z greckiego \u201ew\u0142adz\u0119 (lub \u201emoc\u201d) ludu\u201d. Je\u017celi […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2014-09-01T22:50:18+00:00","article_modified_time":"2014-09-04T21:37:43+00:00","og_image":[{"width":490,"height":280,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa?","datePublished":"2014-09-01T22:50:18+00:00","dateModified":"2014-09-04T21:37:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203"},"wordCount":1636,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg","articleSection":["Gazeta - wrzesie\u0144 2014"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203","name":"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa? - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg","datePublished":"2014-09-01T22:50:18+00:00","dateModified":"2014-09-04T21:37:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/podpisanie-porozumien.sieerpniowych.31.sierpnia.1980.jpg","width":490,"height":280,"caption":"31.08.1980. MKS wymusi\u0142 na rz\u0105dzie podpisanie Porozumie\u0144 Sierpniowych."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3203#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy prawdziwa demokracja jest mo\u017cliwa?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3205,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3203\/revisions\/3205"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}