{"id":3009,"date":"2014-05-01T23:40:52","date_gmt":"2014-05-01T22:40:52","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=3009"},"modified":"2014-05-08T16:22:55","modified_gmt":"2014-05-08T15:22:55","slug":"40-rocznica-rewolucji-gozdzikow-w-portugalii-pracownicy-i-zolnierze-wstrzasneli-kapitalizmem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009","title":{"rendered":"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii – Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem"},"content":{"rendered":"
\"01.05.1974<\/a>

01.05.1974 Lizbona<\/p><\/div>\n

40 lat temu Portugalia wybuch\u0142a rewolucj\u0105. Setki tysi\u0119cy ludzi po raz pierwszy sta\u0142o si\u0119 uczestnikami i podmiotami \u017cycia politycznego.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pracownicy przej\u0119li przedsi\u0119biorstwa, w kt\u00f3rych pracowali. Obywatele przekszta\u0142cili pa\u0142ace w przedszkola i centra kultury. Przeprowadzili si\u0119 do pustych mieszka\u0144 w blokach porzucaj\u0105c slamsy miejskich przedmie\u015b\u0107, symboli wykluczenia i biedy.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Dzieci uczy\u0142y doros\u0142ych czyta\u0107. Plakaty ozdobi\u0142y ulice, a dyskusje polityczne by\u0142y powszechne.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Rewolucja star\u0142a w proch zgni\u0142y re\u017cim faszystowski i postawi\u0142a na plan pierwszy od wielu dekad w Europie spraw\u0119 socjalizmu. Jej dynamika jest ci\u0105gle warto\u015bciow\u0105 lekcj\u0105 dla rewolucjonist\u00f3w.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Faszystowska Portugalia – <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

najbiedniejszy kraj Europy <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Zachodniej<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

W 1974 r. Portugalia by\u0142a najbiedniejszym krajem Europy Zachodniej, a jej klasa panuj\u0105ca trwa\u0142a w u\u015bcisku g\u0142\u0119bokiego kryzysu. Powstania w jej afryka\u0144skich koloniach – Mozambiku, Gwinei Bissau i Angoli – stawa\u0142y si\u0119 zbyt du\u017cym obci\u0105\u017ceniem, nawet przy 200 tys. armii, kt\u00f3ra wysysa\u0142a po\u0142ow\u0119 bud\u017cetu pa\u0144stwowego Portugalii.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nawet wielu cz\u0142onk\u00f3w klasy panuj\u0105cej by\u0142o zdania, \u017ce kolonie te nie s\u0105 tego warte.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Re\u017cim faszystowski trwa\u0142 od 1932 r. pod rz\u0105dami Antonio Salazara i jego nast\u0119pcy Marcelo Caetano ze wspomaganiem zewn\u0119trznym \u2013 szczeg\u00f3lnie z Wlk. Brytanii. Otworzy\u0142o to drog\u0119 dla zagranicznych inwestor\u00f3w zach\u0142annych na tani\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105, dobrze zdyscyplinowan\u0105 przez policj\u0119.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Jednak Portugalia pozostawa\u0142a gospodark\u0105 zacofan\u0105, a jej produkcja liczona na g\u0142ow\u0119 obywatela by\u0142a ni\u017csza ni\u017c w innych krajach Europy.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bezkrwawy pucz<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Niezadowolenie ros\u0142o, szczeg\u00f3lnie w armii. Zgrupowanie 400 oficer\u00f3w, Ruch Si\u0142 Zbrojnych (MFA), obali\u0142o Caetano w dniu 25 kwietnia 1974 r. Pomimo apelu MFA do obywateli o pozostanie w domach, tysi\u0105ce ludzi wysz\u0142o na ulice. Na znak poparcia dla nich \u017co\u0142nierze wk\u0142adali czerwone go\u017adziki w lufy karabin\u00f3w.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Przewr\u00f3t by\u0142 bezkrwawy i trwa\u0142 kilka godzin. Wspar\u0142y go najwi\u0119ksze monopole gospodarcze, jak CUF i Champalimaud, maj\u0105ce nadzieje na restrukturyzacj\u0119 gospodarki. MFA nie chcia\u0142 kierowa\u0107 Portugali\u0105 i poprosi\u0142 genera\u0142a Spinol\u0119 o podj\u0119cie tego zadania. Spinola by\u0142 wielbicielem Hitlera znanym ze swych krwawych rz\u0105d\u00f3w w Gwinei Bissau jako gubernator i jednocze\u015bnie g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy wojsk.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nie bra\u0142 udzia\u0142u w przewrocie przeciwko Caetano.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Masowa walka <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

pracownicza<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Jednak przewr\u00f3t rozp\u0119ta\u0142 fal\u0119 walk klasy pracowniczej. Caetano polega\u0142 na znienawidzonej PIDE, policji politycznej i jej terrorze. Lecz strach sta\u0142 si\u0119 pod\u0142o\u017cem do jeszcze wi\u0119kszego oporu. Kiedy Spinola ograniczy\u0142 dzia\u0142ania PIDE, by zmniejszy\u0107 wp\u0142ywy zwolennik\u00f3w starego re\u017cimu, o\u015bmieli\u0142o to pracownik\u00f3w i da\u0142o przestrze\u0144 do organizowania si\u0119.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Jak wskazywa\u0142 jeden z robotnik\u00f3w Plessey; \u2013 [Za rz\u0105d\u00f3w faszyzmu] nie ma si\u0119 rzeczywistej informacji o tym, co si\u0119 dzieje w innych fabrykach czy \u015bwiecie wok\u00f3\u0142. Nie mo\u017cna wypowiada\u0107 si\u0119 swobodnie. Nie ma prawa do organizowania zgromadze\u0144. Zwi\u0105zki zawodowe nie istniej\u0105. Tajniacy s\u0105 wsz\u0119dzie.`?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Rz\u0105d zosta\u0142 zmuszony do rozwi\u0105zania PIDE pod oddoln\u0105 presj\u0105 mas. Pracownicy na tym jednak nie poprzestali. Rozpocz\u0119li proces \u201eoczyszczenia\u201d w\u0142adzy, w tym w zak\u0142adach pracy z faszyst\u00f3w i innych element\u00f3w starego re\u017cimu.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Komitety pracownicze<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Strajkowali r\u00f3wnie\u017c o wy\u017csz\u0105 p\u0142ac\u0119 i lepsze warunki pracy. W zak\u0142adach w ca\u0142ym kraju pracownicy wybierali komitety strajkowe dla lepszej organizacji procesu strajkowego. Niekt\u00f3rzy zacz\u0119li produkowa\u0107 gazetki i biuletyny dla szeregowych pracownik\u00f3w.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

W trakcie maja 1974 r. ponad 200 tys. pracownik\u00f3w strajkowa\u0142o w rozmaitych kluczowych ga\u0142\u0119ziach gospodarki, jak stocznie, przemys\u0142 tekstylny i elektroniczny, hotele oraz banki. Oko\u0142o 1600 g\u00f3rnik\u00f3w 13 maja rozpocz\u0119\u0142o strajk w miejscowo\u015bci Panasqueira. Domagali si\u0119 r\u00f3wnowarto\u015bci 500 z\u0142otych p\u0142acy minimalnej, rocznego dodatku w wysoko\u015bci p\u0142acy minimalnej, bezp\u0142atnej opieki zdrowotnej, zwolnienia wszystkich zwi\u0105zanych z poprzednim re\u017cimem oraz miesi\u0119cznego urlopu.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

W ci\u0105gu 7 dni osi\u0105gn\u0119li wszystkie swoje \u017c\u0105dania.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Skala aktywno\u015bci klasy pracowniczej przestraszy\u0142a klas\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105. Ci drudzy przeszli od \u015bwi\u0119towania \u201ewolno\u015bci\u201d do podnoszenia konieczno\u015bci obrony \u201edemokracji\u201d. Mieli przez to na my\u015bli kapitalizm.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u00a0\"Portugalia.Rewolucja.demonstracja.przy.pomniku\"<\/a><\/p>\n

Odpowied\u017a na pr\u00f3by puczu prawicy \u2013 pracownicza samoorganizacja<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Prawica dwa razy pr\u00f3bowa\u0142a zamachu stanu. Pierwszy raz we wrze\u015bniu 1974 r. a nast\u0119pnie w marcu 1975 r. Oba zako\u0144czy\u0142y si\u0119 \u017ca\u0142osna kl\u0119sk\u0105. We wrze\u015bniu 1974 r. Spinola wezwa\u0142 \u201emilcz\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107\u201d do zwarcia szereg\u00f3w w opozycji do lewicy. Zapla- nowano to na 28 wrze\u015bnia.Jednak robotnicy zorganizowali si\u0119 przeciw tej akcji i nie dosz\u0142a ona do skutku.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Zamiast tego lewicowy protest oko\u0142o 40 tys. ludzi zgromadzonych w centrum Lizbony i \u017co\u0142nierze odrzucaj\u0105cy rozkaz usuni\u0119cia barykad z\u0142\u0105czyli si\u0119 w jeden zwyci\u0119ski manifest jedno\u015bci obywateli.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bciciele firm r\u00f3wnie\u017c stosowali ekonomiczny szanta\u017c przenosz\u0105c kapita\u0142 i produkcj\u0119 poza Portugali\u0119.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

R\u00f3wnolegle r\u00f3s\u0142 sprzeciw wobec zwolnieniom. Pracownicy przejmowali fabryki, a ich przedstawiciele zarz\u0105dzali produkcj\u0105. Jeden z pracownik\u00f3w fabryki mebli powiedzia\u0142 : \u201eNie mamy z\u0142udze\u0144, co do pracowniczego zarz\u0105du w kapitalizmie. Stosujemy taki zarz\u0105d jako rozwi\u0105zanie wyj\u0105tkowe\u201d. \u201eMy\u015blimy o przedstawieniu rz\u0105dowi postulatu o nacjonalizacji firm pod kontrol\u0105 pracownik\u00f3w. Nie chcemy sztucznej nacjo- nalizacji, kt\u00f3ra pomo\u017ce jedynie szefom.?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Lewica<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Partia Komunistyczna (PC) wzrasta\u0142a bardzo szybko. Jej popularno\u015b\u0107 wzros\u0142a na tyle, \u017ce w pierwszym rz\u0105dzie Spinoli zasiada\u0142o dw\u00f3ch jej cz\u0142onk\u00f3w. Jednak PC poprowadzi\u0142a pracownik\u00f3w w stron\u0119 \u201einteresu narodowego\u201d. Oznacza\u0142o to kapitulacj\u0119 przed wymaganiami w\u0142a\u015bcicieli gospodarki. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sekretarz generalny PC i zarazem minister Alvaro Cunhal twierdzi\u0142, \u017ce pracownicy nie s\u0105 gotowi na socjalizm, a niekt\u00f3re strajki nazwa\u0142 \u201ekontrrewolucyjnymi\u201d. Nowe rozwi\u0105zania prawne ograniczy\u0142y pracownikom mo\u017cliwo\u015bci strajkowe. PC wycofa\u0142a si\u0119 z popierania minimalnej p\u0142acy w wysoko\u015bci 500 z\u0142otych, okre\u015blaj\u0105c t\u0119 propozycj\u0119 jako nierealistyczn\u0105.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Wielu pracownik\u00f3w zignorowa\u0142o stanowisko PC w sprawie zakazu protest\u00f3w i dalej kontynuowa\u0142o protesty mimo ich pot\u0119piania ze strony PC.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pracownicy krajowych linii lotniczych TAP wydali ulotk\u0119 w sierpniu 1974 r. gdzie oznajmiali m.in.: \u201eTen rz\u0105d nie jest po naszej stronie. Jest rz\u0105dem, kt\u00f3ry zaj\u0105\u0142 miejsce po stronie szef\u00f3w. Dla nas pracownik\u00f3w s\u0105 zwolnienia, wy\u017csze koszty utrzymania, represje. Dla szef\u00f3w \u2013 wolna r\u0119ka dla wi\u0119kszego nas wyzyskiwania.?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Partia Socjalistyczna, zawi\u0105zana w 1973 r. uzyskiwa\u0142a poparcie w miar\u0119, jak PC je traci\u0142a, a czasem wydawa\u0142a si\u0119 by\u0107 bardziej lewicowa. Jednak by\u0142a to tylko inna partia reformistyczna, kt\u00f3ra nie doprowadzi\u0142a pracownik\u00f3w do nik\u0105d.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

By\u0142y pr\u00f3by budowy partii rewolucyjnej klasy pracowniczej jak np. Rewolucyjnej Partii Proletariatu i jej Brygad Rewolucyjnych. Ta by\u0142a jednak zbyt ma\u0142a i skupia\u0142a si\u0119 na walce zbrojnej w przeciwie\u0144stwie do codziennej walki strajkowej.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Zamieszanie polityczne<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pracownicy uzyskali wiele zdobyczy z ich w\u0142asnej inicjatywy i nauczyli si\u0119 wiele w wyniku w\u0142asnej walki. Nie by\u0142o jednak skutecznego przyw\u00f3dztwa, kt\u00f3re mog\u0142oby skutecznie pchn\u0105\u0107 rewolucj\u0119 do pe\u0142nego zwyci\u0119stwa. Skutkowa\u0142o to politycznym zamieszaniem. Wielu pracownik\u00f3w postrzega\u0142o armi\u0119 jako swoich sprzymierze\u0144c\u00f3w. W lipcu 1974 r. rz\u0105d powo\u0142a\u0142 COPCON, now\u0105 si\u0142\u0119 zbrojn\u0105 maj\u0105ca na celu uporanie si\u0119 z protestami pracowniczymi. Jednak si\u0142a ta odmawia\u0142a przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu dzia\u0142ania przeciw pracownikom.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Dlatego m. in. wielu pracownik\u00f3w nie widzia\u0142o potrzeby ustanawiania ich w\u0142asnych organizacji, jak rady pracownicze. Ich niedo\u015bwiadczenie przyczynia\u0142o si\u0119 do sk\u0142adania w\u0142asnych spraw w r\u0119ce innych.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Przez d\u0142ugie miesi\u0105ce klasa panuj\u0105ca nie by\u0142a w stanie ograniczy\u0107 oporu pracownik\u00f3w. Lecz pracownicy nie poczynili ruchu, by przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 – umo\u017cliwiaj\u0105c szefom podj\u0119cie walki. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

24 listopada 1975 r. Rada Si\u0142 Zbrojnych odsun\u0119\u0142a ze stanowiska szefa okr\u0119gu si\u0142 zbrojnych w Lizbonie czo\u0142owego dzia\u0142acza MFA Otelo de Carvalho. Chciano powo\u0142a\u0107 osob\u0119 zdoln\u0105 do pokonania pracownik\u00f3w. Carvalho nie wierzy\u0142, \u017ce mo\u017ce sprzeciwi\u0107 si\u0119 odwo\u0142aniu. Jednak grupa oficer\u00f3w nie podda\u0142a si\u0119. Do rana spadochroniarze zaj\u0119li pi\u0119\u0107 baz. Rz\u0105d wys\u0142a\u0142 w te miejsca si\u0142y zbrojne. Izolowani spadochroniarze, poddali si\u0119 bez walki.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Brygady Rewolucyjne wzywa\u0142y do opozycji przeciw takiemu obrotowi spraw. Lecz jak powiedzia\u0142 jeden z portugalskich opozycjonist\u00f3w: \u201enie by\u0142o koordynacji na lewicy\u201d.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Rewolucyjny socjalista Chris Harman m\u00f3wi\u0142, \u017ce lewica zosta\u0142a rozbrojona, \u201ebo pracownicy ogl\u0105dali si\u0119 na si\u0142y zbrojne, by dzia\u0142a\u0142y za nich, a w armii szeregowcy ogl\u0105dali si\u0119 na post\u0119powych oficer\u00f3w, by ci przewodzili\u201d..<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nie by\u0142o ju\u017c powrotu do re\u017cimu Caetano. Kolonie wywalczy\u0142y niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a klasa panuj\u0105ca z\u0142o\u017cy\u0142a swoje nadzieje w demokracji parlamentarnej, by mog\u0142a rozwin\u0105\u0107 gospodark\u0119 i zintegrowa\u0107 kraj z Europ\u0105.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Jednak d\u0142ugo po ponownym przej\u0119ciu przez w\u0142a\u015bcicieli kontroli nad gospodark\u0105, pami\u0119\u0107 wydarze\u0144 1974 -75 ci\u0105gle ich prze\u015bladuje i inspiruje pracownik\u00f3w. Na chwil\u0119 otworzy\u0142y one mo\u017cliwo\u015bci, by p\u00f3j\u015b\u0107 du\u017co dalej.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sadie Robinson<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

T\u0142umaczy\u0142 Marek Uchan<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

40 lat temu Portugalia wybuch\u0142a rewolucj\u0105. Setki tysi\u0119cy ludzi po raz pierwszy sta\u0142o si\u0119 uczestnikami i podmiotami \u017cycia politycznego. Pracownicy przej\u0119li przedsi\u0119biorstwa, w kt\u00f3rych pracowali. Obywatele przekszta\u0142cili pa\u0142ace w przedszkola i centra kultury. Przeprowadzili si\u0119 do pustych mieszka\u0144 w blokach porzucaj\u0105c slamsy miejskich przedmie\u015b\u0107, symboli wykluczenia i biedy. Dzieci uczy\u0142y doros\u0142ych czyta\u0107. Plakaty ozdobi\u0142y ulice, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3010,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[97],"class_list":["post-3009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-maj-2014","tag-featured"],"yoast_head":"\n40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii - Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii - Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"40 lat temu Portugalia wybuch\u0142a rewolucj\u0105. Setki tysi\u0119cy ludzi po raz pierwszy sta\u0142o si\u0119 uczestnikami i podmiotami \u017cycia politycznego. Pracownicy przej\u0119li przedsi\u0119biorstwa, w kt\u00f3rych pracowali. Obywatele przekszta\u0142cili pa\u0142ace w przedszkola i centra kultury. Przeprowadzili si\u0119 do pustych mieszka\u0144 w blokach porzucaj\u0105c slamsy miejskich przedmie\u015b\u0107, symboli wykluczenia i biedy. Dzieci uczy\u0142y doros\u0142ych czyta\u0107. Plakaty ozdobi\u0142y ulice, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-05-01T22:40:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-05-08T15:22:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"743\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii – Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem\",\"datePublished\":\"2014-05-01T22:40:52+00:00\",\"dateModified\":\"2014-05-08T15:22:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009\"},\"wordCount\":1544,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - maj 2014\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009\",\"name\":\"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii - Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg\",\"datePublished\":\"2014-05-01T22:40:52+00:00\",\"dateModified\":\"2014-05-08T15:22:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg\",\"width\":1024,\"height\":743,\"caption\":\"01.05.1974 Lizbona\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii – Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii - Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii - Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem - Pracownicza Demokracja","og_description":"40 lat temu Portugalia wybuch\u0142a rewolucj\u0105. Setki tysi\u0119cy ludzi po raz pierwszy sta\u0142o si\u0119 uczestnikami i podmiotami \u017cycia politycznego. Pracownicy przej\u0119li przedsi\u0119biorstwa, w kt\u00f3rych pracowali. Obywatele przekszta\u0142cili pa\u0142ace w przedszkola i centra kultury. Przeprowadzili si\u0119 do pustych mieszka\u0144 w blokach porzucaj\u0105c slamsy miejskich przedmie\u015b\u0107, symboli wykluczenia i biedy. Dzieci uczy\u0142y doros\u0142ych czyta\u0107. Plakaty ozdobi\u0142y ulice, […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2014-05-01T22:40:52+00:00","article_modified_time":"2014-05-08T15:22:55+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":743,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii – Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem","datePublished":"2014-05-01T22:40:52+00:00","dateModified":"2014-05-08T15:22:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009"},"wordCount":1544,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - maj 2014"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009","name":"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii - Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg","datePublished":"2014-05-01T22:40:52+00:00","dateModified":"2014-05-08T15:22:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1.maja_.1974.lizbona.portugalia.pracownicy.na-czolgach.jpg","width":1024,"height":743,"caption":"01.05.1974 Lizbona"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=3009#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"40. rocznica \u201erewolucji go\u017adzik\u00f3w\u201d w Portugalii – Pracownicy i \u017co\u0142nierze wstrz\u0105sn\u0119li kapitalizmem"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3009"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3050,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3009\/revisions\/3050"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}