{"id":2036,"date":"2013-03-01T23:23:51","date_gmt":"2013-03-01T22:23:51","guid":{"rendered":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?p=2036"},"modified":"2013-03-15T23:35:15","modified_gmt":"2013-03-15T22:35:15","slug":"60-rocznica-smierci-krwawego-dyktatora-stalin-byl-obronca-kapitalizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036","title":{"rendered":"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora &#8211; Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu"},"content":{"rendered":"<p><a style=\"text-align: center;\" href=\"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/?attachment_id=2033\" rel=\"attachment wp-att-2033\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2033\" alt=\"23.10.1956. Budapeszt. Pomnik Stalina obalony \u2013 pocz\u0105tek prawdziwej rewolucji pracownik\u00f3w.\" src=\"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg\" width=\"300\" height=\"197\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-150x99.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<dl class=\"wp-caption alignnone\" id=\"attachment_2033\" style=\"width: 310px;\">\n<dd class=\"wp-caption-dd\">23.10.1956. Budapeszt. Pomnik Stalina obalony \u2013 pocz\u0105tek prawdziwej rewolucji pracownik\u00f3w.<\/dd>\n<\/dl>\n<p><b>5 marca 1953 r. zmar\u0142 J\u00f3zef Stalin. \u015amier\u0107 krwawego dyktatora 60 lat temu nie zas\u0142u\u017cy\u0142aby na uwag\u0119 gdyby nie to, \u017ce do dzi\u015b jest on u\u017cywany jako przestroga dla ludzi chc\u0105cych zmieni\u0107 \u015bwiat. Chcecie zast\u0105pi\u0107 kapitalizm racjonaln\u0105 i demokratyczn\u0105 gospodark\u0105 \u00a0&#8211; m\u00f3wi\u0105 dziennikarze i profesorowie \u2013 to nast\u0105pi epoka egzekucji, \u015bmierci g\u0142odowej i niewolniczej pracy w \u0142agrach.<\/b><\/p>\n<p>Stalin i jego nast\u0119pcy przeprowadzili intelektualne spustoszenie marksizmu. Krytycy cz\u0119sto krytykuj\u0105 nie Marksa i najtrafniejszych marksist\u00f3w, lecz Stalina i stalinizm. Jak\u017ce \u0142atwo wtedy pokaza\u0107, \u017ce taki &#8222;marksizm&#8221; zas\u0142uguje tylko na pogard\u0119 .<\/p>\n<p>Sp\u00f3jrzmy wi\u0119c na to, jak powsta\u0142 stalinizm i jakie znaczenie mia\u0142 w \u015bwiatowej polityce.<\/p>\n<p><b>Kontrrewolucja Stalina<\/b><\/p>\n<p>Stalin doszed\u0142 do w\u0142adzy absolutnej w ZSRR pod koniec lat 20-tych po ca\u0142ej serii wewn\u0119trznych walk. Wygra\u0142 poniewa\u017c by\u0142 uosobieniem rz\u0105dz\u0105cej biurokracji, kt\u00f3ra wzmacnia\u0142a si\u0119 wraz z izolacj\u0105 rewolucji po roku 1917. U w\u0142adzy Stalin przeprowadzi\u0142 krwaw\u0105 kontrrewolucj\u0119 przeciw robotnikom i ch\u0142opom.<\/p>\n<p>Od roku 1917 rewolucja rosyjska by\u0142a rozumiana przez miliony, kt\u00f3re j\u0105 przeprowadzi\u0142y i broni\u0142y, jako jedynie pierwszy krok. By przetrwa\u0107, rewolucje pracownicze musia\u0142y odnie\u015b\u0107 zwyci\u0119stwo w innych krajach. Do obalenia globalnego kapitalizmu potrzebny by\u0142 ruch mi\u0119dzynarodowy.<\/p>\n<p>I rzeczywi\u015bcie, po 1917 roku rewolucja rozszerzy\u0142a si\u0119 na Europ\u0119 i poza ni\u0105. Rewolucja w Niemczech zako\u0144czy\u0142a pierwsz\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i Cesarz uciek\u0142 z kraju. Rady \u017co\u0142nierskie i robotnicze stanowi\u0142y przez kr\u00f3tki okres faktyczn\u0105 w\u0142adz\u0119. Powsta\u0142y rady w Budapeszcie i Wiedniu. Upad\u0142y cztery imperia (carskie, niemieckie, austro-w\u0119gierskie i osma\u0144skie). Wybuch\u0142y masowe strajki m.in. w Hiszpanii, W\u0142oszech, Brytanii i na \u015al\u0105sku oraz ruchy antykolonialne m. in. w Chinach, Indiach, Egipcie i Irlandii. Rewolucyjne rz\u0105dy powsta\u0142y na W\u0119grzech, w Bawarii, \u0141otwie i Finlandii.<\/p>\n<p>Rewolucje te zosta\u0142y niemal\u017ce wymazane z pami\u0119ci i wyobra\u017ani spo\u0142ecze\u0144stw. Dlatego nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce zast\u0105pienie dyktatury kapita\u0142u demokracj\u0105 pracownicz\u0105 by\u0142 realnym celem dla milion\u00f3w ludzi w wielu krajach. Sowiety \u2013 czyli rady, mi\u0119dzyzak\u0142adowe komitety pracownik\u00f3w, nie by\u0142y tylko &#8222;specjalno\u015bci\u0105&#8221; rosyjsk\u0105. Te rady stanowi\u0142y serce rewolucji, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego toczy\u0142y si\u0119 bunty wojskowe i ch\u0142opskie rebelie. Niestety, tam gdzie zwyci\u0119\u017cy\u0142, nowy, rewolucyjny ustr\u00f3j nie trwa\u0142 d\u0142u\u017cej ni\u017c kilka tygodni poza terytorium dawnej carskiej Rosji. W\u0142a\u015bnie <b>w tej izolacji rewolucji rosyjskiej tkwi przyczyna narodzenia stalinizmu.<\/b><\/p>\n<p>T\u0142umaczenia, \u017ce Marks doprowadzi\u0142 poprzez Lenina do Stalina s\u0105 wi\u0119c bezpodstawne. Marksizm powsta\u0142, poniewa\u017c na scenie historii narodzi\u0142a si\u0119 coraz bardziej liczebna i pot\u0119\u017cna klasa \u2013 klasa pracownik\u00f3w najemnych. Stalinizm narodzi\u0142 si\u0119 z kl\u0119ski rewolucji tych pracownik\u00f3w.<\/p>\n<p>To nie samo istnienie partii bolszewickiej doprowadzi\u0142o nieuchronnie do dyktatury Stalina, lecz politycy, kt\u00f3rzy t\u0142umili ruch rewolucyjny w innych krajach. &#8222;Ojcem stalinizmu nie by\u0142 Lenin, ale Noske, przyw\u00f3dca prawego skrzyd\u0142a partii socjaldemokratycznej, kt\u00f3ry by\u0142 bezpo\u015brednio zaanga\u017cowany w zamordowanie R\u00f3\u017cy Luksemburg i Karola Liebknechta i w zamordowanie Rewolucji Niemieckiej&#8221; &#8211; jak pisa\u0142 palesty\u0144sko-brytyjski marksista Tony Cliff w broszurze <i>Marksizm w nowe milenium<\/i> (reklamowanej na\u00a0 s.11).<\/p>\n<p><b>Stalinizm to nie marksizm<\/b><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p>W ZSRR powstanie pierwszej pi\u0119ciolatki w 1928 roku oznacza\u0142o pocz\u0105tek ustroju kapitalizmu pa\u0144stwowego. Wtedy Rosja wkroczy\u0142a na drog\u0119 bezwzgl\u0119dnej konkurencji z reszt\u0105 \u015bwiata, stosuj\u0105c kapitalistyczne metody. Stalinowski &#8222;marksizm&#8221; sta\u0142 si\u0119 teori\u0105 maj\u0105c\u0105 usprawiedliwi\u0107 czyny rz\u0105dz\u0105cych w ZSRR \u2013 w kraju i zagranic\u0105. Innymi s\u0142owy &#8222;marksizm&#8221; mia\u0142 teraz uwiarygodni\u0107 polityk\u0119 kapitalistyczn\u0105.<\/p>\n<p>ZSRR Stalina by\u0142 przeciwie\u0144stwem rewolucyjnej Rosji. Pa\u0144stwo to stanowi\u0142o kontynuacj\u0119 carskiego &#8222;wi\u0119zienia narod\u00f3w&#8221; \u2013 zamiast r\u00f3wnouprawnienia nast\u0105pi\u0142a wewn\u0119trzna kolonizacja i przymusowa &#8222;rusyfikacja&#8221;. Kobiety otrzymywa\u0142y order &#8222;matki-bohaterki&#8221;, je\u015bli urodzi\u0142y 10 dzieci lub wi\u0119cej, geje trafiali do wi\u0119zienia. To nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego z jak\u0105kolwiek lewic\u0105, a ju\u017c na pewno nie z marksizmem.<\/p>\n<p>Stalin nie wygra\u0142 \u017cadnych debat z autentycznymi marksistami \u2013 po prostu ich zabija\u0142. Co najmniej 65 procent delegat\u00f3w do ka\u017cdego z pierwszych, rewolucyjnych (czyli jeszcze nie stalinowskich) kongres\u00f3w Trzeciej Mi\u0119dzynarod\u00f3wki (Kominternu) zosta\u0142o zabitych przez aparat Stalina. Ostatni rewolucyjny kongres mia\u0142 miejsce w 1922 roku.<\/p>\n<p>Marksizm oznacza jedno\u015b\u0107 teorii i praktyki. Pracownicy marksi\u015bci maj\u0105 przekonywa\u0107 kole\u017canki i koleg\u00f3w, \u017ce istnieje droga, by przekszta\u0142ci\u0107 strajki generalne i masowe protesty pracownicze w demokratyczny ustr\u00f3j, kt\u00f3ry zast\u0105pi zbiurokratyzowane hierarchie kapitalizmu. Oczywi\u015bcie nie oznacza to, \u017ce emeryci czy studenci i rolnicy nie s\u0105 wa\u017cni. Przeciwnie. Fala oporu jednej grupy spo\u0142ecznej cz\u0119sto przelewa si\u0119 na inne. Chodzi &#8222;tylko&#8221; o to, \u017ce bez obalenia dyktatury szef\u00f3w w miejscach pracy nie ma obalenia kapitalizmu.<\/p>\n<p><b>Wsp\u00f3lnym mianownikiem wszelkich form stalinowskiego &#8222;marksizmu&#8221;\u00a0 jest wykre\u015blenie kluczowej roli klasy pracowniczej. <\/b>Sp\u00f3jrzmy na kilka przyk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n<p><b>Stalin wprowadzi\u0142 teori\u0119 socjalizmu w jednym kraju<\/b>. Nieprzypadkowo sta\u0142o si\u0119 to w 1924 r., w rok po zaprzepaszczenia najlepszej szansy na rewolucj\u0119 w Niemczech. Niemiecka partia wtedy by\u0142a rewolucyjna. Jednak wkr\u00f3tce ona, wraz z innymi komunistycznymi partiami na ca\u0142ym \u015bwiecie, przesz\u0142a proces stalinizacji.<\/p>\n<p><b>Marksizm m\u00f3wi, \u017ce wszelkie pr\u00f3by tworzenia socjalizmu w jednym kraju musz\u0105 ponie\u015b\u0107 kl\u0119sk\u0119<\/b> albo poprzez interwencj\u0119 z zewn\u0105trz (wojna, bojkot ekonomiczny) albo z powodu konkurencyjnego wy\u015bcigu z otaczaj\u0105cym kapitalistycznym \u015bwiatem i co za tym idzie intensyfikacji wyzysku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Stalin i stalini\u015bci stworzyli w\u0142asn\u0105 teori\u0119 historii. <\/b>Technologiczny post\u0119p i wzrost gospodarczy mia\u0142y zapewni\u0107 przej\u015bcie od kapitalizmu do socjalizmu. Mia\u0142o wystarczy\u0107, aby odpowiedni ludzie stali na czele pa\u0144stwa, by tego dokona\u0107. Wida\u0107 tu podobie\u0144stwo z ekonomi\u0105 kapitalistyczn\u0105. Czy na tych samych czynnikach nie polega te\u017c wizja post\u0119pu wed\u0142ug Tuska i wszystkich partii sejmowych?<\/p>\n<p><b>Marks twierdzi\u0142, \u017ce rozw\u00f3j si\u0142 wytw\u00f3rczych nie ma miejsca bez sprzeczno\u015bci<\/b>. Najwa\u017cniejsze sprzeczno\u015bci to walka klas &#8211; walka pracownik\u00f3w przeciw szefom pa\u0144stwa i gospodarki oraz marnotrawcza konkurencja kapitalist\u00f3w. Kryzys jest wyrazem tych sprzeczno\u015bci. Upadek demolud\u00f3w i ZSRR w warunkach kryzysu gospodarczego by\u0142y kolejnym dowodem na to, \u017ce by\u0142y one krajami pa\u0144stwowego kapitalizmu.<\/p>\n<p>Co wi\u0119cej, rozw\u00f3j si\u0142 produkcyjnych to nie tylko post\u0119p technologiczny. <b>Klasa pracownicza stanowi dla marksist\u00f3w najwa\u017cniejsz\u0105 si\u0142\u0119 wytw\u00f3rcz\u0105.<\/b> Dlatego, gdy pracownicy wezm\u0105 gospodark\u0119 w swoje r\u0119ce, stanowi\u0107 b\u0119dzie to prawdziwy skok naprz\u00f3d w jako\u015bci bezpiecznej, ekologicznej i niemarnotrawczej produkcji.<\/p>\n<p><b>Stalin i stalini\u015bci stworzyli z marksizmu dogmat<\/b>, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 wpajany do g\u0142\u00f3w wdzi\u0119cznych i pos\u0142usznych pracownik\u00f3w.<\/p>\n<p><b>Marks i marksi\u015bci zadaj\u0105 pytanie: kto uczy nauczyciela?<\/b> Marks uczy\u0142 si\u0119 od pracownik\u00f3w Komuny Paryskiej w 1871 roku, kt\u00f3rzy pokazali w praktyce, jak biurokratyczna w\u0142adza pa\u0144stwowa mo\u017ce by\u0107 zast\u0105piona przez pe\u0142n\u0105 demokracj\u0119. Engels nawet stwierdzi\u0142, \u017ce obumieraj\u0105ce pa\u0144stwo organizowane przez pracownik\u00f3w tak si\u0119 r\u00f3\u017cni od dzisiejszego, \u017ce nie powinno si\u0119 go nazwa\u0107 pa\u0144stwem. Zaproponowa\u0142 nazw\u0119 &#8222;wsp\u00f3lnota&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Stalini\u015bci obficie cytowali Marksa i Engelsa. Jak wi\u0119c t\u0142umaczy\u0107 to, \u017ce stalinowski ustr\u00f3j nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z tym, co klasycy pisali na temat pa\u0144stwa?<\/p>\n<p>W 1934 roku Stalin og\u0142osi\u0142, \u017ce w ZSRR socjalizm ju\u017c zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty i \u017ce nie by\u0142o tam ju\u017c klas spo\u0142ecznych! Pa\u0144stwo nie obumiera\u0142o poniewa\u017c w przypadku socjalizmu w jednym kraju, pa\u0144stwo musi si\u0119 wzmocni\u0107. Sprytne t\u0142umaczenie gu\u0142ag\u00f3w i masowych egzekucji, ale z marksizmem nie ma to nic wsp\u00f3lnego.<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Stalinowska polityka<\/b><\/p>\n<p><b>Stalinowska polityka waha\u0142a si\u0119 od nienawistnego sekciarstwa do bezkrytycznego poparcia innych partii.<\/b> Dla Stalina socjaldemokraci byli wi\u0119c sojusznikami w latach 1925-27 i 1934-39\u00a0 &#8211; a najgorszymi wrogami, nawet &#8222;socjalfaszystami&#8221; od roku 1928 do 1933, kiedy ta narzucona z Moskwy polityka dzielenia pracownik\u00f3w u\u0142atwi\u0142a Hitlerowi doj\u015bcie do w\u0142adzy.<\/p>\n<p><b>Marksi\u015bci uwa\u017caj\u0105, \u017ce celem socjaldemokracji jest zarz\u0105dzanie kapitalizmem, ale zawsze byli i s\u0105 gotowi walczy\u0107 rami\u0119 w rami\u0119<\/b> z socjaldemokratami w strajkach, przeciw faszyzmowi i w innych kampaniach.<\/p>\n<p><b>Stalinowska strategia Front\u00f3w Ludowych od 1935 r. polega\u0142a na szukaniu &#8222;dobrych&#8221; kapitalist\u00f3w <\/b>w walce o zmian\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, zamiast liczy\u0107 na rewolucj\u0119 pracownik\u00f3w. Strategia ta przyczyni\u0142a si\u0119 do krwawego zwyci\u0119stwa gen. Franco w wojnie domowej i rewolucji w Hiszpanii, w latach 1936-39. By\u0142o wiele przypadk\u00f3w, \u017ce stalini\u015bci nawet zabijali rewolucyjnych robotnik\u00f3w. Tak wi\u0119c Stalin nie by\u0142 kontrrewolucjonist\u0105 jedynie w ZSRR, lecz aktywnie zwalcza\u0142 rewolucje tak\u017ce za granic\u0105.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, gdy nast\u0119puj\u0105 masowe bunty w jakim\u015b kraju, istnieje pokusa, by szuka\u0107 sojusznik\u00f3w w\u015br\u00f3d &#8222;dobrych&#8221; kapitalist\u00f3w przeciw &#8222;twardog\u0142owym&#8221;. Stalinizm tego nie wymy\u015bli\u0142. Dla jej uczestnik\u00f3w rewolucja pracownicza jest przecie\u017c skokiem w nieznane. Jednak stalinowskie partie nadawa\u0142y tej fatalnej strategii szukania dobrych kapitalist\u00f3w miano &#8222;rewolucyjnej&#8221; lub &#8222;marksistowskiej&#8221;.<\/p>\n<p>Dlaczego podj\u0119to t\u0119 strategi\u0119? Wszystkie polityczne zwroty Stalina mia\u0142y wzmocni\u0107 pozycj\u0119 ZSRR w stosunku do innych pa\u0144stw i rz\u0105dz\u0105c\u0105 klas\u0119 w ZSRR wobec innych klas spo\u0142ecznych. W latach trzydziestych rewolucja robotnicza w Hiszpanii by\u0142a zagro\u017ceniem dla zawarcia sojuszu z Brytani\u0105 i Francj\u0105. Nie jakikolwiek &#8222;marksizm&#8221;, lecz zwyk\u0142a gra dyplomatyczna, by\u0142a tu motywacj\u0105.<\/p>\n<p>Zamiast Frontu Ludowego<b> marksi\u015bci prowadzili strategi\u0119 jedno\u015bci pracownik\u00f3w w dzia\u0142aniu i ich niezale\u017cno\u015bci od wszelkich kapitalist\u00f3w (nazwano to strategi\u0105 frontu jednolitego<\/b>). Pracownicy sami czasami organizowali tak\u0105 jedno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad we Francji, w lutym 1934 r., przera\u017ceni zwyci\u0119stwem Hitlera i pr\u00f3bami zdobycia w\u0142adzy przez francuskich faszyst\u00f3w, uczestnicy dw\u00f3ch wielkich demonstracji socjalist\u00f3w i komunist\u00f3w spontanicznie po\u0142\u0105czyli si\u0119 w jedn\u0105 wielk\u0105 manifestacj\u0119 przy okrzykach rado\u015bci i ha\u015ble &#8222;jedno\u015b\u0107&#8221;. Nast\u0105pi\u0142 wielki ruch strajkowy. Niestety francuscy marksi\u015bci byli zbyt s\u0142abi, by t\u0119 jedno\u015b\u0107 w dzia\u0142aniu utrwali\u0107.<\/p>\n<p>Z archiw\u00f3w otwartych po upadku ZSRR wiemy, \u017ce podczas &#8222;wielkiej czystki&#8221; Stalina w roku 1937 stracono 353 tys. ludzi, a w 1938 roku 239 tys. Zabijano tak\u017ce cudzoziemc\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich zagranicznych komunist\u00f3w (z czego setki albo nawet tysi\u0105ce polskich komunist\u00f3w). W 1938 Stalin rozwi\u0105za\u0142 Komunistyczn\u0105 Parti\u0119 Polski.<\/p>\n<p>Symbolem i najlepszym wyrazicielem polityki autentycznego marksizmu w tamtych czasach by\u0142 Lew Trocki, najwybitniejszy przeciwnik Stalina od 1923 roku. Niestety, atakowany przez rz\u0105dowe si\u0142y represji, faszyst\u00f3w i stalinist\u00f3w jego ruch mia\u0142 tylko kilka tysi\u0119cy zwolennik\u00f3w na \u015bwiecie. W ko\u0144cu agent Stalina zabi\u0142 Trockiego na wygnaniu w Meksyku w 1940 r.<\/p>\n<p><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p><b>Polityka mocarstwowa<\/b><\/p>\n<p><b>\u00a0<\/b>W roku 1943, podczas drugiej wojny \u015bwiatowej, Stalin rozwi\u0105za\u0142 Komintern, by uwiarygodni\u0107 si\u0119 w oczach aliant\u00f3w.<\/p>\n<p>Pod koniec wojny i po jej zako\u0144czeniu partie komunistyczne pracowa\u0142y na rzecz podwa\u017cania potencjalnie rewolucyjnych ruch\u00f3w pracowniczych. Na przyk\u0142ad we W\u0142oszech i Francji, zgodnie z uk\u0142adem Stalina z prezydentami USA Rooseveltem i Trumanem oraz premierem Brytanii Churchillem, stalini\u015bci rozbroili i demobilizowali zrewolucjonizowanych pracownik\u00f3w. Stalin w nagrod\u0119 dosta\u0142 sw\u00f3j kawa\u0142ek tortu \u2013 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Tu czo\u0142gi Stalina wprowadzi\u0142y &#8222;socjalizm&#8221; do takich kraj\u00f3w, jak Polska \u2013 pracownicy nie mieli nic do powiedzenia.<\/p>\n<p>Inaczej ni\u017c po pierwszej wojnie \u015bwiatowej, po drugiej marksi\u015bci w Europie byli malutk\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 w ruchu pracowniczym. Nie mogli stanowi\u0107 przeciwwagi dla antyrewolucyjnej polityki partii komunistycznych.<\/p>\n<p>Dlaczego cz\u0142onkowie masowych partii komunistycznych poza Rosj\u0105 poszli za Stalinem? Oczywi\u015bcie pieni\u0105dze pa\u0144stwa rosyjskiego pozwoli\u0142y na finansowanie &#8222;odpowiednich&#8221; cz\u0142onk\u00f3w partii przeciw innym. Wa\u017cniejsze jednak by\u0142y inne powody. Przypomnijmy, \u017ce Stalin by\u0142 otoczony aur\u0105 Pa\u017adziernika 1917 roku, czyli prawdziwej oddolnej rewolucji.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie wa\u017cne by\u0142o to, \u017ce z ka\u017cd\u0105 kl\u0119sk\u0105 rewolucji w innych krajach wzmacnia\u0142a si\u0119 pozycja Stalina. Szczeg\u00f3lnie w latach 1930-tych, kiedy Hitler doszed\u0142 do w\u0142adzy a wielki krach kapitalizmu spowodowa\u0142 masowe bezrobocie na ca\u0142ym \u015bwiecie, Rosja Stalina mog\u0142a z zewn\u0105trz wygl\u0105da\u0107 jak oaza wzrostu gospodarczego i najpot\u0119\u017cniejsza obrona przed nazizmem. Dla Stalina mi\u0119dzynarodowa rewolucja by\u0142a jednak nie tylko niepotrzebna, ale szkodliwa &#8211; mog\u0142a zainspirowa\u0107 pracownik\u00f3w w ZSRR do przeprowadzenia kolejnej rewolucji przeciw rz\u0105dz\u0105cej biurokracji.<\/p>\n<p>Prawdziw\u0105 tragedi\u0105 by\u0142o to, \u017ce zwykli cz\u0142onkowie partii komunistycznych cz\u0119sto uto\u017csamiali si\u0119 z prawdziwym, a nie pozornym, rewolucyjnym socjalizmem &#8211; byli wspania\u0142ymi bojownikami w walkach strajkowych i antyfaszystowskich, przeciwko eksmisjom, bezrobociu, rasizmowi i antysemityzmowi. Dzisiejsze ruchy mog\u0105 si\u0119 wiele nauczy\u0107 od niekt\u00f3rych z tych dzia\u0142a\u0144. Niestety odej\u015bcie od pracowniczej rewolucji (opr\u00f3cz w retoryce) jako sposobu na obalenie kapitalizmu oznacza\u0142o, \u017ce partie te przyczyni\u0142y si\u0119 do z\u0142amania kr\u0119gos\u0142upa ruchom antykapitalistycznym.<\/p>\n<p>W Bloku Wschodnim pacyfikowano rewolucyjne i masowe wyst\u0105pienia pracownik\u00f3w (np. W\u0119gry 1956 r., Polska 1981 r.) u\u017cywaj\u0105c &#8222;marksistowskich&#8221; frazes\u00f3w, kt\u00f3re zniech\u0119ca\u0142y wielu buntownik\u00f3w od czytania Marska. Znamienne jest, \u017ce najlepszy tekst marksistowski w Bloku zosta\u0142 napisany przez opozycjonist\u00f3w (<i>List otwarty<\/i> Kuronia i Modzelewskiego \u2013 1965 r.).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Skutki socjalizmu w jednym kraju<\/b><\/p>\n<p>Skoro m\u00f3g\u0142 istnie\u0107 socjalizm w jednym kraju, w Rosji, to dlaczego nie w innych krajach?<\/p>\n<p>A skoro rewolucja pracownicza nie by\u0142a strategicznym celem, dlaczego nie p\u00f3j\u015b\u0107 drog\u0105 parlamentarn\u0105? Zamiast mi\u0119dzyzak\u0142adowych rad pracowniczych kilkuset pos\u0142\u00f3w mog\u0142o wprowadzi\u0107 socjalizm. A ten &#8222;socjalizm&#8221; dzi\u0119ki stalinistom nie oznacza\u0142 ju\u017c jak najszerszej demokracji, tylko g\u0142\u00f3wnie upa\u0144stwowienie.<\/p>\n<p>St\u0105d przekszta\u0142cenie zachodnich partii komunistycznych w kserokopie partii socjaldemokratycznych \u2013 co zosta\u0142o usankcjonowane &#8222;teoretycznie&#8221; zjawiskiem eurokomunizmu w latach 70-tych. Dzi\u015b jest mn\u00f3stwo by\u0142ych partii komunistycznych, kt\u00f3re startuj\u0105 w wyborach jako centrolewica \u2013 przyk\u0142adowo w ostatnich wyborach we W\u0142oszech.<\/p>\n<p>W krajach, jak Polska, gdzie partie komunistyczne rz\u0105dzi\u0142y w pa\u0144stwie bez parlamentarnych wybor\u00f3w i niezale\u017cnych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, zmiany po 1989 roku pozwoli\u0142y ich spadkobiercom r\u00f3wnie\u017c przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w centrolewic\u0119. Nie powinno to nas dziwi\u0107 &#8211; partie te nie mia\u0142y nic wsp\u00f3lnego z alternatyw\u0105 wobec kapitalizmu zar\u00f3wno przed, jak i po 1989 r..<\/p>\n<p>Stalinizm i socjaldemokracja r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119, oczywi\u015bcie. Jednak maj\u0105 wsp\u00f3lny cel: kierowanie machin\u0105 pa\u0144stwow\u0105, by przeprowadzi\u0107 zmiany spo\u0142eczne.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Antyimperializm<\/b><\/p>\n<p>W 1920 r. imperializm zosta\u0142 zdefiniowany przez Komintern jako &#8222;kolonialne i finansowe zniewolenie wi\u0119kszo\u015bci ludno\u015bci \u015bwiata przez znikom\u0105 mniejszo\u015b\u0107 najbogatszych i rozwini\u0119tych kraj\u00f3w kapitalistycznych&#8221; (Lenin).<\/p>\n<p>Dla marksist\u00f3w rewolucje narodowowyzwole\u0144cze \u2013 poniewa\u017c walczy\u0142y przeciw panuj\u0105cym w &#8222;najbogatszych i rozwini\u0119tych krajach&#8221; &#8211; sta\u0142y si\u0119 wa\u017cnym sojusznikiem dla rewolucji pracowniczych. Jednocze\u015bnie przestrzegano, by nie udawa\u0107, \u017ce by\u0142y one rewolucjami socjalistycznymi. Podkre\u015blano te\u017c, \u017ce trzeba zachowa\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107 ruchu pracowniczego w krajach, gdzie toczy\u0142a si\u0119 walka antyimperialistyczna oraz przeciwstawi\u0107 si\u0119 ideologii wsp\u00f3lnego narodowego interesu z miejscowymi kapitalistami.<\/p>\n<p>Stalini\u015bci odrzucili t\u0119 strategi\u0119 cz\u0119sto uto\u017csamiaj\u0105c ruchy narodowowyzwole\u0144cze z socjalizmem. Podczas zimniej wojny ZSRR popar\u0142 niekt\u00f3re z tych ruch\u00f3w. Nie by\u0142o to dowodem na socjalistyczn\u0105 natur\u0119 Zwi\u0105zku Radzieckiego, gdy\u017c zachodni imperiali\u015bci r\u00f3wnie\u017c popierali ruchy wymierzone przeciw swoim kolonialnym konkurentom.<\/p>\n<p>Postkolonialne kraje cz\u0119sto nazywa\u0142y si\u0119 pa\u0144stwami socjalistycznymi lub nawet marksistowskimi. Powsta\u0142 socjalizm afryka\u0144ski, azjatycki i arabski \u2013 &#8222;socjalizm&#8221; wyra\u017ca\u0142 tu nastroje antyimperialistyczne i upa\u0144stwowienie, bynajmniej nie demokracj\u0119 pracownicz\u0105. Rz\u0105dz\u0105cy tymi pa\u0144stwami traktowali ZSRR jako wz\u00f3r do na\u015bladowania.<\/p>\n<p>Komunistyczne partie w tych krajach mia\u0142y podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 rz\u0105dz\u0105cym \u2013 kt\u00f3rzy cz\u0119sto stosowali represje przeciwko nim, np. re\u017cim Nasera w Egipcie. Idea niezale\u017cno\u015bci ruchu pracowniczego by\u0142a tym partiom obca z takim skutkiem, \u017ce rewolucyjna lewica musi w dzisiejszych arabskich rewolucjach odrodzi\u0107 si\u0119 na nowo.<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p>W Polsce i w innych krajach sta\u0142o si\u0119 modne w\u015br\u00f3d prawicowych i skrajnie prawicowych publicyst\u00f3w i polityk\u00f3w traktowanie Stalina jako wi\u0119kszego zbrodniarza ni\u017c Hitler. Prawica mo\u017ce wtedy usprawiedliwia\u0107 lub lekcewa\u017cy\u0107 dzisiejszy wzrost faszyzmu. Ma to tak\u017ce t\u0119 zalet\u0119 dla prawicy, \u017ce nazywaj\u0105c Stalina socjalist\u0105 mo\u017cna pot\u0119pia\u0107 autentyczn\u0105 radykaln\u0105 lewic\u0119. Ten artyku\u0142 pokazuje, \u017ce u w\u0142adzy Stalin nie by\u0142 \u017cadnym cz\u0142owiekiem lewicy.<\/p>\n<p>Nawet je\u015bli kto\u015b uwa\u017ca, \u017ce Stalin by\u0142 zbrodniarzem na r\u00f3wni z Hitlerem, faktem jest, \u017ce dzisiaj nie ma zagro\u017cenia stalinizmem. Jednak wraz z rozpacz\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z kryzysu, widzimy jak na naszych oczach ma miejsce wzrost poparcia dla faszystowskiej polityki w Europie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"right\"><b>Andrzej \u017bebrowski<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>23.10.1956. Budapeszt. Pomnik Stalina obalony \u2013 pocz\u0105tek prawdziwej rewolucji pracownik\u00f3w. 5 marca 1953 r. zmar\u0142 J\u00f3zef Stalin. \u015amier\u0107 krwawego dyktatora 60 lat temu nie zas\u0142u\u017cy\u0142aby na uwag\u0119 gdyby nie to, \u017ce do dzi\u015b jest on u\u017cywany jako przestroga dla ludzi chc\u0105cych zmieni\u0107 \u015bwiat. Chcecie zast\u0105pi\u0107 kapitalizm racjonaln\u0105 i demokratyczn\u0105 gospodark\u0105 \u00a0&#8211; m\u00f3wi\u0105 dziennikarze i profesorowie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-2036","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gazeta-marzec-2013"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora - Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora - Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"23.10.1956. Budapeszt. Pomnik Stalina obalony \u2013 pocz\u0105tek prawdziwej rewolucji pracownik\u00f3w. 5 marca 1953 r. zmar\u0142 J\u00f3zef Stalin. \u015amier\u0107 krwawego dyktatora 60 lat temu nie zas\u0142u\u017cy\u0142aby na uwag\u0119 gdyby nie to, \u017ce do dzi\u015b jest on u\u017cywany jako przestroga dla ludzi chc\u0105cych zmieni\u0107 \u015bwiat. Chcecie zast\u0105pi\u0107 kapitalizm racjonaln\u0105 i demokratyczn\u0105 gospodark\u0105 \u00a0&#8211; m\u00f3wi\u0105 dziennikarze i profesorowie [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-03-01T22:23:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-03-15T22:35:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"394\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora &#8211; Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu\",\"datePublished\":\"2013-03-01T22:23:51+00:00\",\"dateModified\":\"2013-03-15T22:35:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036\"},\"wordCount\":2758,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg\",\"articleSection\":[\"Gazeta - marzec 2013\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036\",\"name\":\"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora - Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg\",\"datePublished\":\"2013-03-01T22:23:51+00:00\",\"dateModified\":\"2013-03-15T22:35:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora &#8211; Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora - Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora - Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu - Pracownicza Demokracja","og_description":"23.10.1956. Budapeszt. Pomnik Stalina obalony \u2013 pocz\u0105tek prawdziwej rewolucji pracownik\u00f3w. 5 marca 1953 r. zmar\u0142 J\u00f3zef Stalin. \u015amier\u0107 krwawego dyktatora 60 lat temu nie zas\u0142u\u017cy\u0142aby na uwag\u0119 gdyby nie to, \u017ce do dzi\u015b jest on u\u017cywany jako przestroga dla ludzi chc\u0105cych zmieni\u0107 \u015bwiat. Chcecie zast\u0105pi\u0107 kapitalizm racjonaln\u0105 i demokratyczn\u0105 gospodark\u0105 \u00a0&#8211; m\u00f3wi\u0105 dziennikarze i profesorowie [&hellip;]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2013-03-01T22:23:51+00:00","article_modified_time":"2013-03-15T22:35:15+00:00","og_image":[{"width":600,"height":394,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora &#8211; Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu","datePublished":"2013-03-01T22:23:51+00:00","dateModified":"2013-03-15T22:35:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036"},"wordCount":2758,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg","articleSection":["Gazeta - marzec 2013"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036","name":"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora - Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg","datePublished":"2013-03-01T22:23:51+00:00","dateModified":"2013-03-15T22:35:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#primaryimage","url":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg","contentUrl":"http:\/\/pracowniczademokracja.home.pl\/autoinstalator\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/35-300x197.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=2036#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"60. rocznica \u015bmierci krwawego dyktatora &#8211; Stalin by\u0142 obro\u0144c\u0105 kapitalizmu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2036"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2039,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2036\/revisions\/2039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}