{"id":11637,"date":"2026-04-01T23:40:00","date_gmt":"2026-04-01T21:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637"},"modified":"2026-04-12T00:55:02","modified_gmt":"2026-04-11T22:55:02","slug":"donald-trump-faszyzm-i-panstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637","title":{"rendered":"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"897\" height=\"598\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg\" alt=\"Trump widmo.\" class=\"wp-image-11638\" style=\"width:475px\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg 897w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_-300x200.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_-150x100.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 897px) 100vw, 897px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><em>Tom\u00e1\u0161 Tengely-Evans przygl\u0105da si\u0119 dynamice faszyzmu oraz zagro\u017ceniom z tym zwi\u0105zanym w kontek\u015bcie dzisiejszych Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uzbrojeni bandyci terroryzuj\u0105cy bezkarnie na ulicach mniejszo\u015bci i przeciwnik\u00f3w politycznych? Odhaczono. Nacjonalistyczna obietnica \u201eprzywr\u00f3cenia narodowej wielko\u015bci\u201d? Odhaczono. Jawna imperialistyczna agresja i grabie\u017c ziemi? Odhaczono.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Powy\u017cszy opis m\u00f3g\u0142by dotyczy\u0107 zar\u00f3wno Niemiec w latach 30. XX w., jak i dzisiejszych Stan\u00f3w Zjednoczonych. Czy to oznacza, \u017ce na pytanie, czy w USA panuje faszyzm, mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c odpowiedzie\u0107: \u201eodhaczono\u201d?<\/p>\n\n\n\n<p>Aby to ustali\u0107, musimy przyjrze\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym cechom faszyzmu. Faszy\u015bci wykorzystuj\u0105 rasizm, seksizm i inne uprzedzenia jako ideologiczne spoiwo poparcia.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak faszyzm jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko prawicowym autorytaryzmem, poniewa\u017c stanowi egzystencjalne zagro\u017cenie. To forma kontr\u00ad\u00ad- rewolucji, kt\u00f3rej celem jest zniszczenie samoorganizacji klasy pracowniczej, instytucji demokratycznych i spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Po obj\u0119ciu w\u0142adzy w 1933 r. nazi\u015bci zakazali dzia\u0142alno\u015bci partii politycznych, zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i instytucji spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Wdeptali w ziemi\u0119 wszelkie formy demokracji klasy pracowniczej.<\/p>\n\n\n\n<p>Faszyzm ur\u00f3s\u0142 w si\u0142\u0119 w okresie kryzysu kapitalizmu i gro\u017aby rewolucji po I wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>W obliczu kryzysu klasa panuj\u0105ca mo\u017ce si\u0119ga\u0107 po bardziej autorytarne rozwi\u0105zania. Je\u015bli jednak zwyk\u0142e sposoby utrzymania w\u0142adzy przestan\u0105 dzia\u0142a\u0107, mo\u017ce ca\u0142kowicie porzuci\u0107 demokracj\u0119 i zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 ku faszyzmowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak faszyzm nigdy nie by\u0142 jedynie narz\u0119dziem istniej\u0105cego pa\u0144stwa. Rozwija si\u0119 w ramach ruchu masowego, kt\u00f3rego rdze\u0144 stanowi\u0105 przedstawiciele klasy \u015bredniej, w\u0142a\u015bciciele ma\u0142ych firm, osoby samozatrudnione i mened\u017cerowie. Funkcjonuje zar\u00f3wno w zgodzie z klas\u0105 panuj\u0105c\u0105 i jej pa\u0144stwem, jak i w opozycji do nich.<\/p>\n\n\n\n<p>Prze\u0142omem by\u0142 1930 r., w kt\u00f3rym nazi\u015bci zaj\u0119li w wyborach parlamentarnych drugie miejsce, zdobywaj\u0105c 18% g\u0142os\u00f3w. Ich paramilitarne \u201ebrunatne koszule\u201d \u2013 Sturmabteilung (SA), czyli \u201esekcja szturmowa\u201d \u2013 liczy\u0142y ju\u017c 100 tys. cz\u0142onk\u00f3w i sia\u0142y terror, morduj\u0105c ludzi na ulicach.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1932 r. w ich szeregach dzia\u0142a\u0142o 400 tys. boj\u00f3wkarzy, a w 1933 r. liczebno\u015b\u0107 brunatnych koszul wzros\u0142a do dw\u00f3ch milion\u00f3w \u2013 wielko\u015bci, kt\u00f3rej nie dor\u00f3wnywa\u0142y represyjne instytucje pa\u0144stwa, armia i policja.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak to si\u0119 ma do sytuacji w USA? Jeden z pogl\u0105d\u00f3w g\u0142osi, \u017ce Stany Zjednoczone s\u0105 ju\u017c krajem faszystowskim, a policja antyimigracyjna (ICE) to brunatne koszule Donalda Trumpa. W administracji faszy\u015bci piastuj\u0105 kierownicze stanowiska od pocz\u0105tku drugiej kadencji Trumpa.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z nich jest Stephen Miller, architekt terroru ICE w Minneapolis, Los Angeles i innych miastach. Jednak to nadal nie jest pa\u0144stwo faszystowskie, ukierunkowane na znisz\u00adczenie wszystkich demokratycznych i niezale\u017cnych instytucji.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eGdy pa\u0144stwo staje si\u0119 faszystowskie, nie oznacza to tylko zmiany form i metod rz\u0105dzenia\u201d \u2013 pisa\u0142 socjalista Lew Trocki. \u201ePrzede wszystkim oznacza to unicestwienie organizacji robotniczych i nadanie strukturze klasy robotniczej bezpostaciowego kszta\u0142tu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie oznacza to jednak, \u017ce nie istnieje zagro\u017cenie. Samozadowolenie mog\u0142oby wynika\u0107 z przyj\u0119cia za\u0142o\u017cenia, \u017ce rz\u0105dy Trumpa nie spe\u0142niaj\u0105 g\u0142\u00f3wnych przes\u0142anek faszyzmu z lat 20. i 30. XX w. Kto\u015b m\u00f3g\u0142by argumentowa\u0107, \u017ce represje ze strony ICE mia\u0142y miejsce jeszcze przed Trumpem i w przeciwie\u0144stwie do nazistowskich brunatnych koszul formacja ta nie jest uliczn\u0105 boj\u00f3wk\u0105 niezale\u017cn\u0105 od pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tym, co \u0142\u0105czy te stanowiska, jest podej\u015bcie polegaj\u0105ce zasadniczo na \u201eodhaczaniu\u201d powszechnie przyj\u0119tych przejaw\u00f3w faszyzmu. Zamiast tego musimy rozumie\u0107 faszyzm jako zjawisko dynamiczne oraz warunki spo\u0142eczne, kt\u00f3re go zrodzi\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Faszyzm to \u201eoddolna kontrrewolucja\u201d, kt\u00f3rej celem jest sterroryzowanie przeciwnik\u00f3w z wykorzystaniem ruchu masowego. Jednak rzeczywisto\u015b\u0107 jest zawsze mniej jednoznaczna w por\u00f3wnaniu z \u201eczyst\u0105\u201d form\u0105 faszyzmu, kt\u00f3r\u0105 znamy z Niemiec.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdarza si\u0119, \u017ce si\u0142y faszystowskie niezale\u017cne od pa\u0144stwa wzmacniaj\u0105 si\u0142y kontrrewolucji.<\/p>\n\n\n\n<p>W innych przypadkach skrajnie prawicowe formacje, kt\u00f3re nie maj\u0105 faszystowskiego rodowodu, mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 w tym kierunku lub by\u0107 siedliskiem si\u0142, kt\u00f3re maj\u0105 taki charakter.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W\u0119gry<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak by\u0142o w kilku krajach, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 marionetkami nazist\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy\u0142o to W\u0119gier.<\/p>\n\n\n\n<p>Przypadek ten pokazuje, \u017ce istnieje dynamiczna zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy odg\u00f3rnymi represjami pa\u0144stwa a oddoln\u0105 faszystowsk\u0105 przemoc\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Austro-W\u0119gry rozpad\u0142y si\u0119 w wyniku kl\u0119ski militarnej w I wojnie \u015bwiatowej, masowych strajk\u00f3w i bunt\u00f3w oraz podzia\u0142u dokonanego przez Wielk\u0105 Brytani\u0119 i Francj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W toku politycznego zam\u0119tu 21 marca 1919 r. powsta\u0142a W\u0119gierska Republika Rad Robotniczych. Zaledwie 133 dni p\u00f3\u017aniej nowa republika, na kt\u00f3rej czele stali komuni\u015bci i socjaldemokraci, zosta\u0142a utopiona we krwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0105pi\u0142 po tym dwuletni okres \u201ebia\u0142ego terroru\u201d maj\u0105cego na celu zniszczenie ruchu socjalistycznego i robotniczego na W\u0119grzech.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak si\u0119 to mog\u0142o uda\u0107? W nast\u0119pstwie rewolucji socjalistycznej stara klasa panuj\u0105ca uciek\u0142a z W\u0119gier do Wiednia. Tradycyjni konserwaty\u015bci zradykalizowali si\u0119 na prawo, a w obliczu kryzysu systemu zacz\u0119li poszukiwa\u0107 bardziej radykalnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Na po\u0142udniu W\u0119gier powr\u00f3cili w\u0142a\u015bciciele ziemscy, kapitali\u015bci i konserwaty\u015bci, tworz\u0105c kontrrewolucyjny rz\u0105d pod przyw\u00f3dztwem hrabiego Mih\u00e1ly\u2019ego K\u00e1rolyiego.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e1roly poprosi\u0142 admira\u0142a Mikl\u00f3sa Horthy\u2019ego o przej\u0119cie dow\u00f3dztwa nad Armi\u0105 Narodow\u0105, kt\u00f3ra mog\u0142aby odbi\u0107 W\u0119gry. Ten tradycyjny konserwatysta sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105 kontrrewolucji i mia\u0142 sprawowa\u0107 dyktatorskie rz\u0105dy. Brakowa\u0142o mu jednak silnego pa\u0144stwa, kt\u00f3re mog\u0142oby samodzielnie zaprowadzi\u0107 terror.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"664\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Miklos_Horthy_i_Adolf_Hitler_1938.jpg\" alt=\"Mikl\u00f3s Horthy z Hitlerem w 1938 r.\" class=\"wp-image-11639\" style=\"width:475px\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Miklos_Horthy_i_Adolf_Hitler_1938.jpg 900w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Miklos_Horthy_i_Adolf_Hitler_1938-300x221.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Miklos_Horthy_i_Adolf_Hitler_1938-150x111.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Miklos_Horthy_i_Adolf_Hitler_1938-768x567.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Mikl\u00f3s Horthy z Hitlerem w 1938 r.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Z pomoc\u0105 pospieszy\u0142 faszysta baron P\u00e1l Pr\u00f3nay, kt\u00f3ry zebra\u0142 jeden z wielu oddzia\u0142\u00f3w specjalnych z\u0142o\u017conych z oficer\u00f3w, w co najmniej jednej czwartej arystokratycznego pochodzenia, kt\u00f3rzy mieli sta\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym ostrzem terroru.<\/p>\n\n\n\n<p>Radyka\u0142owie organizowali si\u0119 w ramach W\u0119gierskiego Stowarzyszenia Obrony Narodowej (MOVE). Jego przyw\u00f3dca kapitan Gyula G\u00f6mb\u00f6s ju\u017c w 1919 r. okre\u015bla\u0142 si\u0119 mianem \u201enarodowego socjalisty\u201d i nawi\u0105za\u0142 kontakty z Benito Mussolinim oraz Adolfem Hitlerem.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na walki wewn\u0119trzne mi\u0119dzy Pr\u00f3nayem a G\u00f6mb\u00f6sem organizacja ta nie sta\u0142a si\u0119 si\u0142\u0105 dominuj\u0105c\u0105. Niemniej funkcjonuj\u0105c jako si\u0142a paramilitarna, jednostka Pr\u00f3naya \u015bciera\u0142a si\u0119 z bardziej tradycyjnymi elementami konserwatywnymi. Jak pisze jeden z historyk\u00f3w, \u201ew Szegedzie, a p\u00f3\u017aniej w Si\u00f3foku i Budapeszcie kompania uzurpowa\u0142a sobie nawet funkcj\u0119 policji politycznej\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Pr\u00f3nay wspomina\u0142, \u017ce Horthy \u201ewytyka\u0142 mi liczne cia\u0142a \u017byd\u00f3w znajdowane w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach kraju\u201d. \u201eTo, jak podkre\u015bla\u0142, dawa\u0142o zagranicznej prasie dodatkow\u0105 amunicj\u0119 przeciwko nam\u201d \u2013 pisa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Horthy \u201em\u00f3wi\u0142, \u017ce powinni\u015bmy przesta\u0107 n\u0119ka\u0107 ma\u0142ych \u017byd\u00f3w, a zamiast tego zabi\u0107 kilku du\u017cych \u017byd\u00f3w\u201d zasiadaj\u0105cych w w\u0119gierskim rz\u0105dzie radzieckim.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1920 r. Horthy og\u0142osi\u0142 si\u0119 \u201eregentem\u201d Kr\u00f3lestwa W\u0119gier i zaprowadzi\u0142 autorytarn\u0105, konserwatywn\u0105 dyktatur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak w 1920 r. nie dosz\u0142o do przej\u0119cia w\u0142adzy przez faszyst\u00f3w skutkuj\u0105cej \u200b\u200bzniszczeniem wszystkich organizacji pozapa\u0144stwowych. Ludzie pokroju Pr\u00f3naya spe\u0142nili swoje zadanie i zostali odsuni\u0119ci na boczny tor na kolejne dwie dekady.<\/p>\n\n\n\n<p>To jednak nie koniec tej historii. Skrajnie prawicowi boj\u00f3wkarze z czas\u00f3w bia\u0142ego terroru stali si\u0119 trzonem faszystowskiej partii strza\u0142okrzy\u017cowc\u00f3w, kt\u00f3ra chcia\u0142a na\u015bladowa\u0107 re\u017cim nazistowski.<\/p>\n\n\n\n<p>Re\u017cim Horthy\u2019ego sprzymierzy\u0142 si\u0119 z nazistowskimi Niemcami, ale t\u0142umi\u0142 organizacje faszystowskie w kraju. Jednak w 1944 r., gdy Horthy i Hitler starli si\u0119 w obliczu przegranej wojny, nazi\u015bci zainstalowali strza\u0142okrzy\u017cowc\u00f3w u w\u0142adzy. Pr\u00f3nay powr\u00f3ci\u0142 i zacz\u0105\u0142 przeprowadza\u0107 rze\u017a w\u0119gierskich \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ad ten pokazuje, \u017ce mo\u017ce istnie\u0107 silny zwi\u0105zek mi\u0119dzy organizacj\u0105 paramilitarn\u0105 powo\u0142an\u0105 przez pa\u0144stwo a narodzinami organizacji faszy\u00adstowskiej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niemcy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnie\u017c w Niemczech brunatne koszule Hitlera nie wzi\u0119\u0142y si\u0119 znik\u0105d. Poprzedza\u0142y je Freikorps, kt\u00f3re wymordowa\u0142y tysi\u0105ce socjalist\u00f3w i zwi\u0105zkowc\u00f3w podczas rewolucji niemieckiej w latach 1918\u20131923.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0142a to organizacja paramilitarna z\u0142o\u017cona z weteran\u00f3w wojennych, kt\u00f3rych du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowili oficerowie \u015bredniego szczebla, reprezentuj\u0105cy klas\u0119 \u015bredni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Partia socjaldemokratyczna (SPD) wykorzysta\u0142a te skrajnie prawicowe boj\u00f3wki do zd\u0142awienia rewolucji socjalistycznej. To Freikorps pod dow\u00f3dztwem polityka SPD Gustava Noskego zamordowa\u0142y rewolucjonist\u00f3w R\u00f3\u017c\u0119 Luksemburg i Karla Liebknechta, aby \u201eprzywr\u00f3ci\u0107 porz\u0105dek\u201d w Berlinie.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy gro\u017aba rewolucji oddali\u0142a si\u0119, Freikorps sta\u0142o si\u0119 mniej przydatne klasie panuj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Freikorps same w sobie nie by\u0142o organizacj\u0105 faszystowsk\u0105, ale wielu jego cz\u0142onk\u00f3w wst\u0105pi\u0142o w szeregi partii nazistowskiej i brunatnych koszul. Ich za\u0142o\u017cyciel Ernst R\u00f6hm walczy\u0142 na przyk\u0142ad we Freikorps w Bawarii.<\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 istotne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy latami dwudziestymi XX w. a latami dwudziestymi XXI w. Obecna klasa panuj\u0105ca nie musi mierzy\u0107 si\u0119 z ruchem pracowniczym, kt\u00f3ry zagra\u017ca\u0142by pa\u0144stwu i samemu systemowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mamy za sob\u0105 wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ra pozostawi\u0142aby po sobie miliony zaprawionych w boju m\u0119\u017cczyzn z wielkich armii poborowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto pa\u0144stwo kapitalistyczne dysponuje o wiele silniejszym i wi\u0119kszym aparatem ni\u017c na pocz\u0105tku XX w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Faszyzm dzi\u015b \u2013 USA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny faszyzm b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 inaczej ni\u017c w latach dwudziestych XX w. Tam, gdzie uda mu si\u0119 przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119, mo\u017ce na przyk\u0142ad d\u0105\u017cy\u0107 do zniszczenia demokracji poprzez po\u0142\u0105czenie odg\u00f3rnych represji pa\u0144stwowych z przemoc\u0105 oddoln\u0105. Balans mi\u0119dzy si\u0142ami b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od r\u00f3\u017cnych kontekst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Wzrost faszyzmu w USA nap\u0119dzaj\u0105 pot\u0119\u017cne si\u0142y polityczne i okre\u015blona dynamika spo\u0142eczna.<\/p>\n\n\n\n<p>Niezdolno\u015b\u0107 Trumpa do realizacji obietnic mo\u017ce doprowadzi\u0107 do dalszej radykalizacji skrajnej prawicy. Istnieje r\u00f3wnie\u017c potencja\u0142 dla powstania si\u0142, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 d\u0105\u017cy\u0107 do mobilizacji niezale\u017cnej od pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ameryka\u0144skie pa\u0144stwo pogr\u0105\u017cone jest w kryzysie zar\u00f3wno wewn\u0119trznie, jak i w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowym, a osoby na szczytach w\u0142adzy nie maj\u0105 rozwi\u0105za\u0144 dla kryzysu, z kt\u00f3rym borykaj\u0105 si\u0119 miliony ludzi. Autorytarne posuni\u0119cia pa\u0144stwa s\u0105 obecnie g\u0142\u00f3wnym przejawem kryzysu legitymizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump stanowi zar\u00f3wno zerwanie z dotychczasowym porz\u0105dkiem, jak i jego kontynuacj\u0119. W ci\u0105gu ostatnich trzech dekad w ame\u00adryka\u0144skim zarz\u0105dzaniu pa\u0144st\u00adwem mo\u017cna by\u0142o dostrzec dwa wa\u017cne trendy \u2013 militaryzacj\u0119 i prywatyzacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Od pocz\u0105tku \u201ewojny z terrorem\u201d ameryka\u0144skie si\u0142y bezpiecze\u0144stwa w du\u017cej mierze polegaj\u0105 na prywatnych armiach.<\/p>\n\n\n\n<p>Prowadz\u0105c wojny za granic\u0105, Stany Zjednoczone powo\u0142a\u0142y Departament Bezpiecze\u0144stwa Krajowego w celu ograniczenia swob\u00f3d obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Odbywa\u0142o si\u0119 to wszystko w ramach szerszej militaryzacji policji i agencji bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego, co obejmowa\u0142o mi\u0119dzy innymi stosowanie taktyk \u201eantyterrorystycznych\u201d wobec przeciwnik\u00f3w wewn\u0119trznych. Departamentowi temu pod\u00ad- legaj\u0105 policja antyimigracyjna (ICE) i stra\u017c graniczna, a cz\u0119\u015bci\u0105 projektu jest d\u0142ugoterminowa strategia \u201emilitaryzacji granicy ameryka\u0144sko-meksyka\u0144skiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump zintensyfikowa\u0142 militaryzacj\u0119, si\u0119gaj\u0105c po armi\u0119. Wojna na granicy od dawna stanowi poligon do\u015bwiadczalny do testowania metod inwigilacji i represji, a tak\u017ce wspiera machin\u0119 deportacyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump wprowadza do centr\u00f3w zr\u00f3\u017cnicowanych etnicznie du\u017cych miast oddzia\u0142y zaprawione w walkach na granicy. Prowadzi to do terroru i morderstw, jak w przypadku Renee Good i Alexa Prettiego na ulicach Minneapolis.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak druga kadencja Trumpa stanowi tak\u017ce zmian\u0119 jako\u015bciow\u0105 \u2013 nie jest to pa\u0144stwo faszystowskie, ale nie jest to te\u017c pa\u0144stwo, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 po prostu bardziej autorytarne, tak jak dzieje si\u0119 to w ostatnim czasie w przypadku wielu innych pa\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie policja antyimigracyjna i stra\u017c graniczna funkcjonuj\u0105 jako si\u0142y paramilitarne, a w ich szeregi wst\u0119puj\u0105 cz\u0142onkowie skrajnej prawicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Stephen Miller \u015bciera\u0142 si\u0119 z urz\u0119dnikami s\u0142u\u017cb imigracyjnych podczas pierwszej kadencji Trumpa. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce \u201enie zarz\u0105dzaj\u0105 oni machin\u0105 wystarczaj\u0105co agresywnie, jak na to, co Trump chcia\u0142, aby by\u0142o robione na granicy\u201d, jak to uj\u0105\u0142 jeden z by\u0142ych urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Skrajna prawica by\u0142a zdeterminowana, by obsadzi\u0107 kluczowe stanowiska w aparacie pa\u0144stwowym swoimi lud\u017ami, przy czym nie by\u0142a obci\u0105\u017cona nazwiskami konserwatywnych polityk\u00f3w znanych z pierwszej kadencji Trumpa.<\/p>\n\n\n\n<p>Rekrutacja do szereg\u00f3w policji antyimigracyjnej odbywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie spo\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w skrajnej prawicy, ale ca\u0142y proces rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wcze\u015bniej i nie by\u0142 nadzorowany wy\u0142\u0105cznie z g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p>Autor Michael Macher opisuje, jak \u201eaktywne postacie w szeregach ICE\u201d walczy\u0142y \u201eo zasoby, autonomi\u0119 i wp\u0142ywy w Departamencie Bezpiecze\u0144stwa Krajowego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Odbywa\u0142o si\u0119 to za po\u015brednictwem stowarzysze\u0144 zawodowych funkcjonariuszy policji antyimigracyjnej i stra\u017cy granicznej, kt\u00f3re przed er\u0105 Trumpa \u201esta\u0142y si\u0119 inkubatorami skrajnie prawicowych projekt\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 liczne dowody na powi\u0105zania mi\u0119dzy policj\u0105 antyimigracyjn\u0105 a dzia\u0142aj\u0105cymi na ulicach ugrupowaniami faszystowskimi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Proud Boys<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W jednym z senackich raport\u00f3w zacytowano zatrzymanego przez ICE obywatela ameryka\u0144skiego, kt\u00f3ry relacjonuje, \u017ce \u201ekilku funkcjonariuszy mia\u0142o tatua\u017ce wyra\u017caj\u0105ce poparcie dla Proud Boys\u201d. Proud Boys to jedno z najwi\u0119kszych ugrupowa\u0144 faszystowskich w USA.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"735\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/proud.boys_-1024x735.jpg\" alt=\"Faszy\u015bci z Proud Boys s\u0105 werbowani do ICE.\" class=\"wp-image-11640\" style=\"width:475px\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/proud.boys_-1024x735.jpg 1024w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/proud.boys_-300x215.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/proud.boys_-150x108.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/proud.boys_-768x551.jpg 768w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/proud.boys_.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Faszy\u015bci z Proud Boys s\u0105 werbowani do ICE.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d 4500 ujawnionych nazwisk funkcjonariuszy policji antyimigracyjnej i stra\u017cy granicznej znalaz\u0142o si\u0119 nazwisko by\u0142ego lidera Proud Boys \u2013 Enrique Tarrio.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak ideolodzy wp\u0142ywaj\u0105cy na kszta\u0142t ICE nie zawsze s\u0105 w stanie postawi\u0107 na swoim i nie s\u0105 jedyn\u0105 si\u0142\u0105 w pa\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugie z morderstw, do kt\u00f3rych dosz\u0142o w Minneapolis, jak i masowy op\u00f3r zmusi\u0142y Trumpa do wykonania kroku wstecz. To po cz\u0119\u015bci oddaje nastawienie szerszego aparatu pa\u0144stwowego, kt\u00f3ry nie chce tak wysokiego poziomu przemocy w ameryka\u0144skich miastach i ponownie przejmuje kontrol\u0119 nad ICE.<\/p>\n\n\n\n<p>Nazi\u015bci nie byli pierwszym wyborem niemieckiej klasy kapitalistycznej, kt\u00f3ra ju\u017c wcze\u015bniej uruchomi\u0142a projekt zniszczenia demokracji liberalnej: od 1930 r. rz\u0105dzi\u0142 \u201egabinet baron\u00f3w\u201d z\u0142o\u017cony z prawicowych polityk\u00f3w i genera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy sprawowali w\u0142adz\u0119 przy pomocy dekret\u00f3w prezydenckich.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mieli oni jednak du\u017cego poparcia w parlamencie, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o poparciu spo\u0142ecznym, i musieli stawi\u0107 czo\u0142a masowemu ruchowi klasy pracowniczej.<\/p>\n\n\n\n<p>W miar\u0119 pog\u0142\u0119biania si\u0119 kryzysu cz\u0119\u015b\u0107 klasy kapitalistycznej zacz\u0119\u0142a patrze\u0107 przychylnym okiem na ide\u0119 faszyzmu i d\u0105\u017cy\u0107 do wprowadzenia Hitlera do rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n<p>Trocki okre\u015bla\u0142 w niekt\u00f3rych momentach ten re\u017cim mianem \u201ep\u00f3\u0142faszystowskiego\u201d. Jednak nawet wtedy przekonywa\u0142, \u017ce wci\u0105\u017c jest czas, by powstrzyma\u0107 faszyzm poprzez bojowy masowy op\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli op\u00f3r, kt\u00f3ry widzieli\u015bmy w Minneapolis, pog\u0142\u0119bi si\u0119 i rozleje po ca\u0142ym kraju, istnieje szansa na zd\u0142awienie si\u0142, kt\u00f3re popychaj\u0105 USA jeszcze bardziej w prawo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>T\u0142umaczy\u0142 \u0141ukasz Wiewi\u00f3r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tom\u00e1\u0161 Tengely-Evans przygl\u0105da si\u0119 dynamice faszyzmu oraz zagro\u017ceniom z tym zwi\u0105zanym w kontek\u015bcie dzisiejszych Stan\u00f3w Zjednoczonych Uzbrojeni bandyci terroryzuj\u0105cy bezkarnie na ulicach mniejszo\u015bci i przeciwnik\u00f3w politycznych? Odhaczono. Nacjonalistyczna obietnica \u201eprzywr\u00f3cenia narodowej wielko\u015bci\u201d? Odhaczono. Jawna imperialistyczna agresja i grabie\u017c ziemi? Odhaczono. Powy\u017cszy opis m\u00f3g\u0142by dotyczy\u0107 zar\u00f3wno Niemiec w latach 30. XX w., jak i dzisiejszych Stan\u00f3w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11638,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[357,358],"tags":[97],"class_list":["post-11637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-kwiecien-2026","category-gazeta-kwiecien-2026-cd","tag-featured"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tom\u00e1\u0161 Tengely-Evans przygl\u0105da si\u0119 dynamice faszyzmu oraz zagro\u017ceniom z tym zwi\u0105zanym w kontek\u015bcie dzisiejszych Stan\u00f3w Zjednoczonych Uzbrojeni bandyci terroryzuj\u0105cy bezkarnie na ulicach mniejszo\u015bci i przeciwnik\u00f3w politycznych? Odhaczono. Nacjonalistyczna obietnica \u201eprzywr\u00f3cenia narodowej wielko\u015bci\u201d? Odhaczono. Jawna imperialistyczna agresja i grabie\u017c ziemi? Odhaczono. Powy\u017cszy opis m\u00f3g\u0142by dotyczy\u0107 zar\u00f3wno Niemiec w latach 30. XX w., jak i dzisiejszych Stan\u00f3w [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-01T21:40:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-11T22:55:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"897\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"598\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo\",\"datePublished\":\"2026-04-01T21:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-11T22:55:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637\"},\"wordCount\":2470,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - kwiecie\u0144 2026\",\"Gazeta - kwiecie\u0144 2026 - cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637\",\"name\":\"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-01T21:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-11T22:55:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg\",\"width\":897,\"height\":598},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo - Pracownicza Demokracja","og_description":"Tom\u00e1\u0161 Tengely-Evans przygl\u0105da si\u0119 dynamice faszyzmu oraz zagro\u017ceniom z tym zwi\u0105zanym w kontek\u015bcie dzisiejszych Stan\u00f3w Zjednoczonych Uzbrojeni bandyci terroryzuj\u0105cy bezkarnie na ulicach mniejszo\u015bci i przeciwnik\u00f3w politycznych? Odhaczono. Nacjonalistyczna obietnica \u201eprzywr\u00f3cenia narodowej wielko\u015bci\u201d? Odhaczono. Jawna imperialistyczna agresja i grabie\u017c ziemi? Odhaczono. Powy\u017cszy opis m\u00f3g\u0142by dotyczy\u0107 zar\u00f3wno Niemiec w latach 30. XX w., jak i dzisiejszych Stan\u00f3w [&hellip;]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2026-04-01T21:40:00+00:00","article_modified_time":"2026-04-11T22:55:02+00:00","og_image":[{"width":897,"height":598,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo","datePublished":"2026-04-01T21:40:00+00:00","dateModified":"2026-04-11T22:55:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637"},"wordCount":2470,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - kwiecie\u0144 2026","Gazeta - kwiecie\u0144 2026 - cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637","name":"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg","datePublished":"2026-04-01T21:40:00+00:00","dateModified":"2026-04-11T22:55:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Trump.widmo_.jpg","width":897,"height":598},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11637#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Donald Trump, faszyzm i pa\u0144stwo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11637"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11651,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11637\/revisions\/11651"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}