{"id":11583,"date":"2026-03-01T23:15:00","date_gmt":"2026-03-01T22:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583"},"modified":"2026-03-14T10:50:39","modified_gmt":"2026-03-14T09:50:39","slug":"jak-pracownicy-staja-sie-rewolucyjni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583","title":{"rendered":"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0"},"content":{"rendered":"
\n
\"Pocz\u0105tek
Pocz\u0105tek rewolucji w Sudanie, w grudniu 2018 r.
Protestuj\u0105cy na poci\u0105gu jad\u0105cym z Atbary do Chartumu. (Zdj\u0119cie: Osama Elfaki)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Mo\u017ce by\u0107 nam trudno wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce ludzie, z kt\u00f3rymi pracujemy, zbuntuj\u0105 si\u0119 kiedy\u015b przeciwko systemowi. Jednak ruchy masowe zmieniaj\u0105 idee w zawrotnym tempie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Teoria socjalizmu oddolnego zak\u0142ada przej\u0119cie w\u0142adzy nad spo\u0142ecze\u0144stwem przez klas\u0119 pracownicz\u0105 i samodzielne zarz\u0105dzanie nim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A co, je\u015bli pracownicy nie s\u0105 zainteresowani odegraniem tej roli lub nawet nie dostrzegaj\u0105 w\u0142asnej przynale\u017cno\u015bci do klasy pracowniczej?<\/p>\n\n\n\n

W XIX w. nad tym problemem pochyli\u0142 si\u0119 Karol Marks.<\/p>\n\n\n\n

Wprowadzi\u0142 rozr\u00f3\u017cnienie na klas\u0119 \u201ew sobie\u201d i klas\u0119 \u201edla siebie\u201d. Ludzie nale\u017c\u0105 do klasy pracowniczej, je\u015bli s\u0105 zmuszeni potrzeb\u0105 przetrwania do sprzeda\u017cy swojej si\u0142y roboczej tak zwanemu pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n

Jest to kategoria obiektywna: ludzie pracuj\u0105cy zarobkowo nale\u017c\u0105 do klasy pracowniczej niezale\u017cnie od tego, czy sami t\u0119 przynale\u017cno\u015b\u0107 uznaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Klasa \u201edla siebie\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednak nie czyni ich to automatycznie cz\u0142onkami klasy \u201edla siebie\u201d. Klasa pracownicza staje si\u0119 klas\u0105 \u201edla siebie\u201d, gdy zaczyna si\u0119 organizowa\u0107 w szerokim ruchu wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego interesu.<\/p>\n\n\n\n

Prowadz\u0105c rozmowy jako osoby o przekonaniach socjalistycznych w miejscach pracy lub na ulicy, spotkamy ludzi, kt\u00f3rzy zgadzaj\u0105 si\u0119 z naszym przekazem. Jednak stanowi\u0105 one mniejszo\u015b\u0107. Trafi\u0105 si\u0119 te\u017c ludzie o przekonaniach skrajnie reakcyjnych i rasistowskich.<\/p>\n\n\n\n

Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re spotkamy, b\u0119dzie wyznawa\u0107 mieszanin\u0119 r\u00f3\u017cnych pogl\u0105d\u00f3w. Cz\u0119sto b\u0119d\u0105 to przekonania albo niesp\u00f3jne, albo ca\u0142kowicie ze sob\u0105 sprzeczne.<\/p>\n\n\n\n

Kto\u015b powie najpierw, \u017ce jego \u201eszef jest do niczego i nie ma poj\u0119cia, jak dana praca powinna by\u0107 wykonywana\u201d, aby nast\u0119pnie zaznaczy\u0107, \u017ce: \u201enie mo\u017cemy opodatkowywa\u0107 bogatych, bo mog\u0105 oni opu\u015bci\u0107 kraj, a my ich potrzebujemy jako tych, kt\u00f3rzy tworz\u0105 miejsca pracy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Osoby maszeruj\u0105ce rami\u0119 w rami\u0119 z rewolucyjnymi socjalist(k)ami w ruchach masowych nie zgodz\u0105 si\u0119 ze wszystkim, co g\u0142osimy. Mog\u0105 one sprzeciwia\u0107 si\u0119 rasizmowi, ale nie s\u0105 jeszcze przekonane, \u017ce mo\u017ce istnie\u0107 \u015bwiat bez granic, lub nie podzielaj\u0105 naszego pogl\u0105du na temat wyzwolenia os\u00f3b transp\u0142ciowych czy potrzeby walki z syjonizmem.<\/p>\n\n\n\n

W tym, \u017ce ludzie wyznaj\u0105 r\u00f3\u017cne sprzeczne ze sob\u0105 pogl\u0105dy, nie ma nic zaskakuj\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n

Jak pisa\u0142 Chris Harman, idee te \u201ewyp\u0142ywaj\u0105 z interakcji pomi\u0119dzy do\u015bwiadczeniami ludzi a uprzedzeniami spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy jeste\u015bmy nieustannie karmieni ideami przez polityk\u00f3w, system edukacji i media, kt\u00f3re wmawiaj\u0105 nam, \u017ce musimy ze sob\u0105 rywalizowa\u0107 i by\u0107 nastawieni egoistycznie.<\/p>\n\n\n\n

Zach\u0119caj\u0105 nas do podziwiania mo\u017cnych tego \u015bwiata i pogardzania uciskanymi w miejsce jednoczenia si\u0119 z nimi. Marks pisa\u0142, \u017ce \u201eideami panuj\u0105cymi danej epoki by\u0142y zawsze idee klasy panuj\u0105cej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cemy uwa\u017ca\u0107, \u017ce idee te nie le\u017c\u0105 w najlepszym interesie mas. Jednak nie znaczy to, \u017ce pracownicy s\u0105 po prostu oszukiwani przez panuj\u0105cych. Gdyby tak by\u0142o, wystarczy\u0142oby jedynie usun\u0105\u0107 zas\u0142on\u0119 sprzed ich oczu, aby ujawni\u0107 prawdziwy stan rzeczy.
<\/p>\n\n\n

\n
\"Antonio
Antonio Gramsci<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Mieszanka przekona\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lat dwudziestych XX w. do kwestii \u015bwiadomo\u015bci klasowej powr\u00f3ci\u0142 w\u0142oski marksista Antonio Gramsci.<\/p>\n\n\n\n

Wprowadzi\u0142 rozr\u00f3\u017cnienie na potoczny rozs\u0105dek i zdrowy rozum. Potoczny rozs\u0105dek to mieszanka r\u00f3\u017cnych przekona\u0144 wyst\u0119puj\u0105cych w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jest to rodzaj narzucaj\u0105cego si\u0119 zrozumienia tego, jak dzia\u0142a \u015bwiat, kt\u00f3re jest fragmentaryczne i niesp\u00f3jne.<\/p>\n\n\n\n

W mieszance tej kryje si\u0119 co\u015b, co Gramsci nazywa\u0142 \u201eracjonalnym j\u0105drem tkwi\u0105cym w potocznym rozs\u0105dku, to w\u0142a\u015bnie, co mo\u017cna by nazwa\u0107 \u201ezdrowym rozumem\u201d\u201d, czyli koncepcj\u0105 rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra \u201eprzezwyci\u0119\u017cy\u0142a potoczny rozs\u0105dek i sta\u0142a si\u0119 krytyczn\u0105, cho\u0107by w ograniczonym zakresie\u201d. Innymi s\u0142owy: ludzie s\u0105 w stanie wypracowa\u0107 bardziej sp\u00f3jny i krytyczny pogl\u0105d na funkcjonowanie otaczaj\u0105cego ich \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Jak sprawi\u0107, by zdobyli ten zdrowy rozum?<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy na lewicy twierdz\u0105, \u017ce sposobem na to jest lepsza edukacja.<\/p>\n\n\n\n

Aby wypleni\u0107 rasizm, chc\u0105 dociera\u0107 do os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 g\u0142osowa\u0107 na skrajnie prawicowe partie i cierpliwe wyja\u015bnia\u0107 im, dlaczego ich pogl\u0105dy s\u0105 b\u0142\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n

Liberalny idealizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ten spos\u00f3b my\u015blenia jest zakorzeniony w liberalnym przekonaniu, \u017ce wszyscy uczestniczymy w wojnie idei, a ludzie z najlepszymi ideami zwyci\u0119\u017c\u0105, je\u015bli tylko uda im si\u0119 dotrze\u0107 do wystarczaj\u0105co du\u017cej liczby odbiorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119sto polega to na organizowaniu szkole\u0144, podczas kt\u00f3rych antyrasi\u015bci poznaj\u0105 najlepsze argumenty, kt\u00f3re mog\u0105 potem wy- korzysta\u0107 do przekonywania innych.<\/p>\n\n\n\n

Strategia ta zak\u0142ada, \u017ce warunkiem naszego zwyci\u0119stwa jest stopniowe przekonywanie ludzi jednego po drugim do przyj\u0119cia naszych pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Edukacja faktycznie jest wa\u017cnym aspektem dzia\u0142alno\u015bci socjalist\u00f3w i socjalistek. Cz\u0119sto staramy si\u0119 obala\u0107 k\u0142amstwa rasist\u00f3w za pomoc\u0105 broszur informacyjnych i ulotek.<\/p>\n\n\n\n

Jeste\u015bmy za informowaniem i przekonywaniem ludzi do przeciwstawiania si\u0119 rasizmowi i uprze- dzeniom. Chcemy te\u017c, aby ludzie lepiej rozumieli, jak dzia\u0142a \u015bwiat i ufali socjalistycznym ideom.<\/p>\n\n\n\n

Jednak strategia przekonywania ludzi indywidualnie za pomoc\u0105 argument\u00f3w pomija fakt, \u017ce rozpowszechnione w\u015br\u00f3d ludzi idee mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 na masow\u0105 skal\u0119.
<\/p>\n\n\n

\n
\"1974
1974 r. Lizbona. Pracownicy do\u0142\u0105czaj\u0105 do zbuntowanych \u017co\u0142nierzy podczas licz\u0105cej 100 000 os\u00f3b demonstracji pierwszomajowej.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Rewolucyjna zmiana<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W sytuacji rewolucyjnej mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 w zawrotnym tempie. Potoczny rozs\u0105dek ludzi zderza si\u0119 z ich materialnym do\u015bwiadczeniem.<\/p>\n\n\n\n

W 1913 r. w Rosji obchodzono 300-lecie panowania dynastii Romanow\u00f3w. Car Miko\u0142aj II wraz z rodzin\u0105 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w rejsie luksusowym parowcem po Wo\u0142dze.<\/p>\n\n\n\n

Gdziekolwiek si\u0119 pojawi\u0142, odbywa\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci. Najstarsza c\u00f3rka cara opowiada\u0142a, \u017ce widzia\u0142a t\u0142umy robotnik\u00f3w padaj\u0105cych na ziemi\u0119, aby uca\u0142owa\u0107 cie\u0144 jej ojca.<\/p>\n\n\n\n

Miasta udekorowano plakatami, flagami i du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 wst\u0105\u017cek w barwach Romanow\u00f3w: \u017c\u00f3\u0142tej i czarnej.<\/p>\n\n\n\n

Po raz pierwszy wydano znaczki pocztowe z wizerunkiem cara. Jednak pracownicy poczty odmawiali ich stemplowania, aby nie oszpeci\u0107 podobizny Miko\u0142aja.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej, w 1905 r. wybuch\u0142a fala rewolucyjnych walk. Dyktatur\u0105 w Rosji wstrz\u0105sn\u0119\u0142y masowe strajki, w kt\u00f3rych wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 setki tysi\u0119cy robotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Car musia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 na zwo\u0142anie Dumy, czyli parlamentu, cho\u0107 uprawnienia tego organu by\u0142y bardzo ograniczone. W 1913 r., po tym jak rewolucja zosta\u0142a st\u0142umiona brutalnymi represjami, car wraz z rodzin\u0105 mogli poczu\u0107 si\u0119 zn\u00f3w bezpiecznie i wr\u00f3ci\u0107 do organizowania wystawnych bankiet\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Napi\u0119cia klasowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednak pod powierzchni\u0105 pozornego spokoju zaczyna\u0142y narasta\u0107 napi\u0119cia klasowe.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu kilku lat dosz\u0142o do za\u0142amania starego porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza wojna \u015bwiatowa przynios\u0142a \u015bmier\u0107 oko\u0142o 1,7 miliona ludzi zamieszkuj\u0105cych Rosj\u0119. Na pocz\u0105tku 1917 r. pracownice przemys\u0142u tekstylnego zacz\u0119\u0142y organizowa\u0107 masowe strajki w odpowiedzi na niedobory chleba.<\/p>\n\n\n\n

Rosn\u0105cy w si\u0142\u0119 ruch obj\u0105\u0142 swoim zasi\u0119giem po\u0142ow\u0119 400-tysi\u0119cznej robotniczej populacji Petersburga. Zacz\u0119to domaga\u0107 si\u0119 zako\u0144czenia wojny i dyktatury.<\/p>\n\n\n\n

Car, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 dot\u0105d wszechmocny, zosta\u0142 zmuszony do abdykacji.<\/p>\n\n\n\n

W pa\u017adzierniku tego samego roku w ca\u0142ej Rosji istnia\u0142y ju\u017c setki tzw. sowiet\u00f3w, czyli rad robotniczych. Uczestniczyli w nich delegaci wybierani w zak\u0142adach pracy, gdy ludzie zacz\u0119li organizowa\u0107 si\u0119 demokratycznie, by przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad swoim losem.<\/p>\n\n\n\n

Bolszewikom uda\u0142o si\u0119 obj\u0105\u0107 przyw\u00f3dztwo nad drugim etapem rewolucji, w kt\u00f3rym obalono utworzony w lutym rz\u0105d tymczasowy.<\/p>\n\n\n\n

Rewolucja rosyjska zmiot\u0142a stare idee, kt\u00f3re przyjmowano dot\u0105d bezkrytycznie.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie kobiet<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zmieni\u0142a na przyk\u0142ad \u017cycie kobiet, kt\u00f3rym zagwarantowa\u0142a edukacj\u0119, prawo do g\u0142osowania, prawo do aborcji oraz r\u00f3wne prawa w zakresie zatrudnienia i dziedziczenia.<\/p>\n\n\n

\n
\"8
8 marca 2017 r. Protestuj\u0105ce robotnice w Piotrogrodzie zapocz\u0105tkowa\u0142y rewolucj\u0119, kt\u00f3ra zmiot\u0142a stare idee.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przed kobietami i m\u0119\u017cczyznami otworzy\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przestrze\u0144 do eksperymentowania z nowymi sposobami \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

W swoich nowelach rewolucjonistka Aleksandra Ko\u0142\u0142ontaj opisywa\u0142a, jak szybko zmienia\u0142y si\u0119 oczekiwania. W \u201eTrzech pokoleniach\u201d m\u0142oda kobieta Zenia m\u00f3wi do matki: \u201eGdy tylko przestan\u0119 czu\u0107 co\u015b do mojego partnera, wsp\u00f3lnie podejmiemy decyzj\u0119 o rozstaniu. Ja p\u00f3jd\u0119 swoj\u0105 drog\u0105 i mo\u017ce znajd\u0119 kogo\u015b innego, a mo\u017ce nie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Podczas ka\u017cdej rewolucji, jaka wybuch\u0142a od tamtej pory, czy to w Portugalii w latach 1974\u201375, w Egipcie w 2011 r., czy w Sudanie w latach 2018\u201319, mogli\u015bmy obserwowa\u0107 podobne przyk\u0142ady dramatycznych zmian w pogl\u0105dach ludzi, kt\u00f3rzy na masow\u0105 skal\u0119 brali udzia\u0142 w walkach.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie nie mo\u017cemy jedynie czeka\u0107, a\u017c rewolucja sprawi, \u017ce pracownicy stan\u0105 si\u0119 klas\u0105 \u201edla siebie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jednak to, jak idee klasy panuj\u0105cej rozmijaj\u0105 si\u0119 z do\u015bwiadczeniem \u017cyciowym ludzi, stwarza socjalist(k)om okazj\u0119 do agitacji w obronie w\u0142asnych przekona\u0144.<\/p>\n\n\n\n

W chwili pisania tego artyku\u0142u na ulicach miast Minnesoty trwa niezwyk\u0142y masowy zryw.
<\/p>\n\n\n

\n
\"09.02.2011
09.02.2011 w pobli\u017cu placu Tahrir w Kairze. \u017bo\u0142nierze zacz\u0119li brata\u0107 si\u0119 z protestuj\u0105cymi. Idee ludzi szybko si\u0119 zmienia\u0142y. Niestety jednak rewolucja nie doprowadzi\u0142a do rozbrojenia genera\u0142\u00f3w i ostatecznie dosz\u0142o do kontrrewolucyjnego zamachu stanu.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Odrzucanie k\u0142amstw<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to sytuacja daleka od rewolucyjnej, jednak wiele os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0142ysz\u0105 od ameryka\u0144skiego prezydenta, \u017ce imigranci s\u0105 sprawcami przest\u0119pstw i oszustw, odrzuca te k\u0142amstwa.<\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenie \u017cycia i pracy w\u015br\u00f3d ludzi o r\u00f3\u017cnym pochodzeniu skutecznie impregnuje na szkodliwe idee, kt\u00f3rymi jeste\u015bmy karmieni.<\/p>\n\n\n\n

Pracownicy i pracownice, kt\u00f3rym jeszcze kilka miesi\u0119cy temu wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce trudno\u015bci w organizowaniu si\u0119 w miejscach pracy s\u0105 nie do przezwyci\u0119\u017cenia, teraz bior\u0105 udzia\u0142 w strajkach razem ze swoimi kole\u017cankami i kolegami z pracy.<\/p>\n\n\n\n

Albo wraz z s\u0105siadami ustawiaj\u0105 blokady drogowe, aby uniemo\u017cliwi\u0107 agentom federalnym wjazd na dany teren \u2013 czego wielu z nich nigdy by si\u0119 nie po sobie nie spodziewa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Uczestnictwo w tych walkach mo\u017ce prowadzi\u0107 do kwestionowania wyznawanych dot\u0105d idei.<\/p>\n\n\n\n

Zadaniem rewolucyjnej organizacji jest uchwycenie tych szans i zorganizowanie najbardziej \u015bwiadomych klasowo pracownik\u00f3w i pracownicy.<\/p>\n\n\n\n

Camilla Royle<\/strong>
T\u0142umaczy\u0142 \u0141ukasz Wiewi\u00f3r<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mo\u017ce by\u0107 nam trudno wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce ludzie, z kt\u00f3rymi pracujemy, zbuntuj\u0105 si\u0119 kiedy\u015b przeciwko systemowi. Jednak ruchy masowe zmieniaj\u0105 idee w zawrotnym tempie. Teoria socjalizmu oddolnego zak\u0142ada przej\u0119cie w\u0142adzy nad spo\u0142ecze\u0144stwem przez klas\u0119 pracownicz\u0105 i samodzielne zarz\u0105dzanie nim. A co, je\u015bli pracownicy nie s\u0105 zainteresowani odegraniem tej roli lub nawet nie dostrzegaj\u0105 w\u0142asnej przynale\u017cno\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11584,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[354,356],"tags":[97],"class_list":["post-11583","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-marzec-2026","category-gazeta-marzec-2026-2cd","tag-featured"],"yoast_head":"\nJak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0 - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0 - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mo\u017ce by\u0107 nam trudno wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce ludzie, z kt\u00f3rymi pracujemy, zbuntuj\u0105 si\u0119 kiedy\u015b przeciwko systemowi. Jednak ruchy masowe zmieniaj\u0105 idee w zawrotnym tempie. Teoria socjalizmu oddolnego zak\u0142ada przej\u0119cie w\u0142adzy nad spo\u0142ecze\u0144stwem przez klas\u0119 pracownicz\u0105 i samodzielne zarz\u0105dzanie nim. A co, je\u015bli pracownicy nie s\u0105 zainteresowani odegraniem tej roli lub nawet nie dostrzegaj\u0105 w\u0142asnej przynale\u017cno\u015bci […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-01T22:15:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-14T09:50:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"654\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0\",\"datePublished\":\"2026-03-01T22:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-14T09:50:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583\"},\"wordCount\":1671,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - marzec 2026\",\"Gazeta - marzec 2026 - 2cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583\",\"name\":\"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0 - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-01T22:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-14T09:50:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg\",\"width\":1024,\"height\":654},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0 - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0 - Pracownicza Demokracja","og_description":"Mo\u017ce by\u0107 nam trudno wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce ludzie, z kt\u00f3rymi pracujemy, zbuntuj\u0105 si\u0119 kiedy\u015b przeciwko systemowi. Jednak ruchy masowe zmieniaj\u0105 idee w zawrotnym tempie. Teoria socjalizmu oddolnego zak\u0142ada przej\u0119cie w\u0142adzy nad spo\u0142ecze\u0144stwem przez klas\u0119 pracownicz\u0105 i samodzielne zarz\u0105dzanie nim. A co, je\u015bli pracownicy nie s\u0105 zainteresowani odegraniem tej roli lub nawet nie dostrzegaj\u0105 w\u0142asnej przynale\u017cno\u015bci […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2026-03-01T22:15:00+00:00","article_modified_time":"2026-03-14T09:50:39+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":654,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0","datePublished":"2026-03-01T22:15:00+00:00","dateModified":"2026-03-14T09:50:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583"},"wordCount":1671,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - marzec 2026","Gazeta - marzec 2026 - 2cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583","name":"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0 - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg","datePublished":"2026-03-01T22:15:00+00:00","dateModified":"2026-03-14T09:50:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/rewolucja.Sudan_.pociag.grudzien.2018.jpg","width":1024,"height":654},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=11583#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak pracownicy staj\u0105 si\u0119 rewolucyjni?\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11583","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11583"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11590,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11583\/revisions\/11590"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}