{"id":10757,"date":"2025-02-01T23:40:00","date_gmt":"2025-02-01T22:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757"},"modified":"2025-02-06T19:22:43","modified_gmt":"2025-02-06T18:22:43","slug":"zrozumiec-kryzys-imperializmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757","title":{"rendered":"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu"},"content":{"rendered":"\n
\"Xi
Xi Jinping i Trump<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Czym jest imperializm i jak lewica powinna mu si\u0119 przeciwstawi\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bana\u0142em sta\u0142o si\u0119 ju\u017c stwierdzenie, \u017ce \u017cyjemy w coraz bardziej niebezpiecznym i niestabilnym \u015bwiecie. Rynki finansowe nerwowo kalkuluj\u0105 \u201eryzyko geopolityczne\u201d, na Ukrainie szaleje najwi\u0119ksza wojna w Europie od 1945 r., na naszych oczach Izrael prowadzi ludob\u00f3jstwo, a jakby tego by\u0142o ma\u0142o, w USA Donald Trump, kandyduj\u0105c pod has\u0142em \u201eAmerica First\u201d, zosta\u0142 ponownie wybrany prezydentem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wydarzenia te dowodz\u0105 ca\u0142kowitego upadku oczekiwa\u0144 klasy panuj\u0105cej, jakie by\u0142y wra\u017cane po zako\u0144czeniu zimnej wojny w latach 1989?1991. Twierdzono wtedy, \u017ce neoliberalna globalizacja przyniesie pok\u00f3j i dobrobyt \u015bwiatu, kt\u00f3ry b\u0119dzie si\u0119 stawa\u0142 coraz mocniej powi\u0105zany ponadnarodowo, co b\u0119dzie podwa\u017ca\u0142o zasadno\u015b\u0107 istnienia pa\u0144stw narodowych.<\/p>\n\n\n\n

Nawet niekt\u00f3rzy marksi\u015bci poszli tym tropem. W 2000 r. Michael Hardt i Toni Negri w ksi\u0105\u017cce \u201eImperium\u201d og\u0142osili koniec imperializmu. Rzeczywisto\u015b\u0107 niemal od razu zada\u0142a k\u0142am tej tezie, gdy w odpowiedzi na zamachy z 11 wrze\u015bnia 2001 r. Stany Zjednoczone pod rz\u0105dami George?a W. Busha rozpocz\u0119\u0142y \u201ewojn\u0119 z terroryzmem\u201d. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to pora\u017ck\u0105 zachodniego imperializmu w Iraku i Afganistanie. Obecnie obserwujemy rozprzestrzenianie si\u0119 skrajnie prawicowego nacjonalizmu i rosn\u0105ce geopolityczne napi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Stadium kapitalizmu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dlatego wa\u017cne jest, aby dobrze zrozumie\u0107, czym jest imperializm. W tradycji marksistowskiej poj\u0119cie imperializmu kapitalistycznego nie oznacza jedynie, \u017ce istnieje jedno pot\u0119\u017cne pa\u0144stwo dominuj\u0105ce nad s\u0105siadami. Jest to raczej etap rozwoju systemu \u2013 \u201enajwy\u017csze stadium kapitalizmu\u201d, jak uj\u0105\u0142 to rosyjski rewolucjonista W\u0142odzimierz Lenin. Tymczasem kapitalizm to system oparty na wyzysku pracy najemnej i nap\u0119dzany konkurencyjn\u0105 akumulacj\u0105 kapita\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Nowoczesny imperializm narodzi\u0142 si\u0119 pod koniec XIX wieku. Akumulacja kapita\u0142u zwi\u0119kszy\u0142a rozmiary i si\u0142\u0119 poszczeg\u00f3lnych jednostek systemu. W rezultacie zacz\u0119\u0142o dochodzi\u0107 do fuzji konkurencji gospodarczej mi\u0119dzy kapita\u0142ami z konkurencj\u0105 geopolityczn\u0105 mi\u0119dzy pa\u0144stwami. Coraz cz\u0119\u015bciej dzia\u0142aj\u0105ce globalnie du\u017ce przedsi\u0119biorstwa kapitalistyczne stawa\u0142y si\u0119 zale\u017cne od wsparcia swoich pa\u0144stw. Natomiast dzi\u0119ki industrializacji wojny pot\u0119ga militarna zacz\u0119\u0142a by\u0107 coraz \u015bci\u015blej powi\u0105zana z siln\u0105 kapitalistyczn\u0105 baz\u0105 ekonomiczn\u0105, kt\u00f3ra gwarantowa\u0142a dost\u0119p do uzbrojenia, linii dostaw i infrastruktury.<\/p>\n\n\n\n

Historycznie imperializm przechodzi\u0142 r\u00f3\u017cne fazy, ale jego podstawowa logika pozostaje niezmienna. Jest to system kapitalistycznej konkurencji, w kt\u00f3rym garstka rywalizuj\u0105cych ze sob\u0105 pa\u0144stw walczy o dominacj\u0119 oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyzyskiwania pracownik\u00f3w i biednych.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie z tego powodu tzw. kampizm, czyli pr\u00f3ba zidentyfikowania bardziej \u201epost\u0119powego\u201d mocarstwa, jest ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dnym podej\u015bciem. Imperializm zawsze istnieje w liczbie mnogiej \u2013 w postaci mocarstw d\u0105\u017c\u0105cych do regionalnej lub globalnej dominacji.<\/p>\n\n\n\n

Wojny \u015bwiatowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Era wojen \u015bwiatowych w latach 1914-1945 by\u0142a okresem zmaga\u0144 brytyjskiego imperializmu o utrzymanie hegemonii. Dwa m\u0142odsze mocarstwa \u2013 USA i Niemcy \u2013 przewy\u017csza\u0142y ten kraj gospodarczo. Dzi\u015b zwyci\u0119zca tamtej rywalizacji \u2013 USA \u2013 walczy o utrzymanie swojej globalnej hegemonii w obliczu wzrostu znaczenia Chin.<\/p>\n\n\n\n

Wzgl\u0119dne os\u0142abienie gospodarcze USA w por\u00f3wnaniu z innymi g\u0142\u00f3wnymi gospodarkami kapitalistycznymi post\u0119puje powoli od lat 60. XX wieku. Aby utrzyma\u0107 swoj\u0105 hegemoni\u0119, USA zespoli\u0142y ze sob\u0105 rozwini\u0119te kraje w liberalnym kapitalistycznym bloku. Uczyni\u0142y to za po-\u015b?rednictwem instytucji takich, jak Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), Bank \u015awiatowy, NATO i inne sojusze. Par\u0142y tak\u017ce do powstania Unii Europejskiej jako m\u0142odszego partnera. Mia\u0142 to by\u0107 tzw. \u201e\u0142ad mi\u0119dzynarodowy oparty na regu\u0142ach\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201eGlobalny porz\u0105dek\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

USA wykorzysta\u0142y swoje zwyci\u0119stwo nad Zwi\u0105zkiem Radzieckim w zimnej wojnie, aby umocni\u0107 swoj\u0105 dominacj\u0119, d\u0105\u017c\u0105c do wprowadzenia prawdziwie globalnego porz\u0105dku. By\u0142o tak zw\u0142aszcza za prezydentury Billa Clintona z partii Demokratycznej w latach 1993?2001.<\/p>\n\n\n\n

Neoliberalizm wyeksportowano do by\u0142ych pa\u0144stw stalinowskich i kraj\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia oraz ustanowiono \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Handlu. Celem tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142o umo\u017cliwienie ameryka\u0144skim korporacjom i bankom swo- bodnego przemieszczania si\u0119 po \u015bwiecie w poszukiwaniu zysk\u00f3w. Jednocze\u015bnie dosz\u0142o do rozszerzenia NATO i UE na Europ\u0119 Wschodni\u0105 i \u015arodkow\u0105 pomimo protest\u00f3w Rosji, kt\u00f3r\u0105 prezydent USA Barack Obama bagatelizowa\u0142 jako jedno z wielu \u201emocarstw regionalnych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jednak strategia ta obr\u00f3ci\u0142a si\u0119 przeciwko Amerykanom. Pr\u00f3by narzucenia neoliberalizmu rodzi\u0142y jeden bunt za drugim. Sprzeciw wyrazi\u0142 si\u0119 w tzw. ruchu antyglobalistycznym z ko\u0144ca lat 90., arabskich powstaniach w 2011 r. i zrywach w przededniu pandemii.<\/p>\n\n\n\n

Deregulacja sektora finans\u00f3w wywo\u0142a\u0142a w latach 2007?2009 najwi\u0119kszy kryzys gospodarczy od lat 30. XX wieku, a pora\u017cka USA w Iraku i Afganistanie obna\u017cy\u0142a granice ameryka\u0144skiej pot\u0119gi militarnej. Spowolnienie wzrostu gospodarczego od czasu globalnego kryzysu finansowego, podobnie jak w latach 30. XX wieku, nasili\u0142o geopolityczne napi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla hegemonii USA sta\u0142o si\u0119 uprzemys\u0142owienie Chin, kt\u00f3re szybko sta\u0142y si\u0119 \u201er\u00f3wnorz\u0119dnym konkurentem\u201d. W nast\u0119pstwie globalnego kryzysu finansowego Xi Jinping przej\u0105\u0142 kontrol\u0119 nad aktualnie najwi\u0119ksz\u0105 gospodark\u0105 produkcyjn\u0105 i eksportow\u0105 na \u015bwiecie. Jego plany modernizacji chi\u0144skiego przemys\u0142u pod wzgl\u0119dem technologicznym zagra\u017caj\u0105 najwa\u017cniejszym ekonomicznym podstawom hegemonii USA, tj. bran\u017cy \u201eBig Tech\u201d, do kt\u00f3rej nale\u017cy \u201ewspania\u0142a si\u00f3demka\u201d, czyli Alphabet, Amazon, Apple, Invidia, Meta, Microsoft i Tesla.<\/p>\n\n\n\n

Post\u0119py chi\u0144skie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szybkie post\u0119py chi\u0144skich producent\u00f3w stosunkowo tanich pojazd\u00f3w elektrycznych, takich jak BYD, stanowi\u0105 powa\u017cne zagro\u017cenie dla ameryka\u0144skiego i europejskiego przemys\u0142u motoryzacyjnego. Jednocze\u015bnie Chiny modernizuj\u0105 swoje uzbrojenie z zamiarem wyparcia USA z regionu zachodniego Pacyfiku. Gdyby im si\u0119 to uda\u0142o, by\u0142by to koniec globalnej hegemonii USA, poniewa\u017c Azja jest obecnie najbardziej dynamicznym regionem \u015bwiatowego kapitalizmu.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy okres prezydentury Trumpa w latach 2017?2021 by\u0142 pr\u00f3b\u0105 reakcji na te zmiany. Trump skierowa\u0142 gniew wywo\u0142any przez skutki globalnego kryzysu finansowego na rasistowskie i nacjonalistyczne tory oraz pot\u0119pi\u0142 \u201ewieczne wojny\u201d USA. Jednocze\u015bnie jednak wypowiedzia\u0142 wojn\u0119 gospodarcz\u0105 Chinom, gro\u017c\u0105c tym samym innym du\u017cym eksporterom \u2013 zw\u0142aszcza Niemcom.<\/p>\n\n\n\n

Joe Biden utrzyma\u0142 c\u0142a na\u0142o\u017cone przez Trumpa i zaostrzy\u0142 wojn\u0119 gospodarcz\u0105, pr\u00f3buj\u0105c zablokowa\u0107 Chinom dost\u0119p do zaawansowanych zachodnich technologii. Przyzna\u0142 r\u00f3wnie\u017c ogromne pa\u0144stwowe dotacje, aby zwi\u0119kszy\u0107 konkurencyjno\u015b\u0107 ameryka\u0144skich firm przemys\u0142owych rywalizuj\u0105cych z Chinami.<\/p>\n\n\n\n

NATO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksz\u0105 r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy obiema administracjami by\u0142o to, \u017ce Trump by\u0142 bardzo krytyczny wobec sojusznik\u00f3w z NATO i na Bliskim Wschodzie. Uwa\u017ca\u0142 ich za \u201edarmozjad\u00f3w\u201d korzystaj\u0105cych z ameryka\u0144skiej pot\u0119gi militarnej i drenuj\u0105cych USA gospodarczo.<\/p>\n\n\n\n

Biden natomiast d\u0105\u017cy\u0142 do odbudowania sojuszy, kt\u00f3re USA nawi\u0105za\u0142y po II wojnie \u015bwiatowej. Cz\u0119\u015bciowo wynika\u0142o to z faktu, \u017ce aparat bezpiecze\u0144stwa narodowego by\u0142 pe\u0142en entuzjast\u00f3w \u201e\u0142adu mi\u0119dzynarodowego opartego na regu\u0142ach\u201d z czas\u00f3w administracji Clintona i Obamy.<\/p>\n\n\n\n

Sta\u0142a za tym jednak r\u00f3wnie\u017c konieczno\u015b\u0107 \u2013 konsekwencje (o ironio!) pr\u00f3b rozszerzenia sojuszy przez Clintona i Busha na Europ\u0119 \u015arodkow\u0105 i Wschodni\u0105. Tak zwana \u201erewolucja na Majdanie\u201d w latach 2013?2014 umocni\u0142a skrajn\u0105 prawic\u0119 i przechyli\u0142a poparcie wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci elit politycznych Ukrainy na stron\u0119 obozu zachodniego.<\/p>\n\n\n\n

USA i sojusznicy z NATO zacz\u0119li wspiera\u0107 si\u0142y zbrojne oraz reorganizowa\u0107 s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa i wywiadu Ukrainy. Zachodnia oboj\u0119tno\u015b\u0107 i nacjonalistyczna presja spowodowa\u0142y, \u017ce porozumienie Mi\u0144sk II z lutego 2015 r., kt\u00f3re mia\u0142o umo\u017cliwi\u0107 reintegracj\u0119 prorosyjskich obszar\u00f3w w po\u0142udniowo-wschodniej Ukrainie, okaza\u0142o si\u0119 martwe.<\/p>\n\n\n\n

Putin i rosyjski imperializm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0142adimir Putin, kt\u00f3ry zasiad\u0142 na Kremlu w 2000 r., d\u0105\u017cy\u0142 do odbudowy rosyjskiego imperializmu poprzez po\u0142\u0105czenie autorytarnego neoliberalizmu z ekspansj\u0105 militarn\u0105. Finansowa\u0142 to \u015brodkami uzyskanymi z eksportu rosyjskiej energii. Jednak dzi\u015b stoi na czele s\u0142abego imperializmu, kt\u00f3re wi\u0119ziony rosyjski marksista Boris Kagarlicki nazwa\u0142 \u201eimperium peryferii\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Tylko arsena\u0142 nuklearny utrzymuje Rosj\u0119 w lidze najwi\u0119kszych graczy obok USA i Chin. Odrzucony przez Zach\u00f3d Putin odnalaz\u0142 swoj\u0105 drog\u0119 w wielkoruskim nacjonalizmie ery carskiej. Uda\u0142o mu si\u0119 r\u00f3wnie\u017c umocni\u0107 rosyjskie wp\u0142ywy na Bliskim Wschodzie i w Afryce, wykorzystuj\u0105c niepowodzenia zw\u0142aszcza ameryka\u0144skiego i francuskiego imperializmu.<\/p>\n\n\n\n

Ryzykowna kalkulacja Putina, kt\u00f3ry liczy\u0142 w lutym 2022 r., \u017ce jego si\u0142y inwazyjne szybko przejm\u0105 kontrol\u0119 nad Ukrain\u0105, szybko okaza\u0142a si\u0119 b\u0142\u0119dna. Ukrai\u0144ski op\u00f3r wobec oci\u0119\u017ca\u0142ych rosyjskich kolumn pancernych by\u0142 bardzo skuteczny, a USA i inne pa\u0144stwa NATO pospieszy\u0142y z dostarczaniem system\u00f3w uzbrojenia, ekspert\u00f3w technicznych i si\u0142 specjalnych, aby wspom\u00f3c ukrai\u0144ski wysi\u0142ek wojenny.<\/p>\n\n\n\n

Biden i wojna zast\u0119pcza<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z kolei administracja Bidena kalkulowa\u0142a, \u017ce prowadz\u0105c wojn\u0119 zast\u0119pcz\u0105, uda jej si\u0119 wyczerpa\u0107 i odizolowa\u0107 Rosj\u0119. Oczekiwano, \u017ce sankcje finansowe, na\u0142o\u017cone b\u0142yskawicznie przez USA, UE, Wielk\u0105 Brytani\u0119, Szwajcari\u0119 i inne pa\u0144stwa zachodnie, zrujnuj\u0105 rosyjsk\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Efekty okaza\u0142y si\u0119 niejednoznaczne. Z jednej strony kontrofensywa Ukrainy w 2023 r. nie powiod\u0142a si\u0119. Walki w po\u0142udniowo-wschodniej Ukrainie utkn\u0119\u0142y w martwym punkcie. Gospodarka rosyjska nie za\u0142ama\u0142a si\u0119, co jest cz\u0119\u015bciowo zas\u0142ug\u0105 tamtejszych technokrat\u00f3w, kt\u00f3rzy umiej\u0119tnie ni\u0105 zarz\u0105dzaj\u0105. Jednak kluczowe by\u0142o wsparcie gospodarcze, jakiego Rosji udzieli\u0142y Chiny. Kraj ten, wraz z innymi du\u017cymi gospodarkami Globalnego Po\u0142udnia, w tym Indiami, zapewni\u0142 rynek zbytu dla rosyjskiej energii, gdy Zach\u00f3d przesta\u0142 j\u0105 kupowa\u0107. Ponadto chi\u0144skie firmy dostarczaj\u0105 Rosji zaawansowane technologie, kt\u00f3rych kraj ten potrzebuje, aby kontynuowa\u0107 wojn\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony jednak administracji Bidena uda\u0142o si\u0119 zjednoczy\u0107 czo\u0142owe pa\u0144stwa kapitalistyczne przeciwko Rosji i potencjalnie Chinom. Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 to jeszcze przed wojn\u0105 od porozumienia AUKUS z 2021 r. Przewidywa\u0142o ono, \u017ce Stany Zjednoczone i Wielka Brytania dostarcz\u0105 Australii okr\u0119ty podwodne z nap\u0119dem atomowym, kt\u00f3re zostan\u0105 wykorzystane do przeciwdzia\u0142ania rosn\u0105cej pot\u0119dze morskiej Chin na za- chodnim Pacyfiku. Wojna przypiecz\u0119towa\u0142a zale\u017cno\u015b\u0107 Europy od ameryka\u0144skiej ochrony wojskowej, a tak\u017ce od ameryka\u0144skiego gazu produkowanego metod\u0105 szczelinowania.<\/p>\n\n\n\n

Historycznie NATO by\u0142o koalicj\u0105 pa\u0144stw Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i Europy. Obecnie jednak jawi si\u0119 ono jako sojusz zachodni operuj\u0105cy globalnie przeciwko grupie pa\u0144stw, kt\u00f3re genera\u0142 Chris Cavoli, dow\u00f3dca si\u0142 USA w Europie, nazywa \u201eosi\u0105 adwersarzy\u201d. Nale\u017c\u0105 do nich Rosja, Chiny, Iran i Korea P\u00f3\u0142nocna. Kraje, kt\u00f3re NATO uznaje za \u201epartner\u00f3w\u201d, takie jak Australia, Izrael, Japonia, Nowa Zelandia i Korea Po\u0142udniowa, bior\u0105 obecnie udzia\u0142 w szczytach sojuszu. To globalne starcie jest przedstawiane ideologicznie jako konflikt mi\u0119dzy \u201edemokracj\u0105\u201d a \u201eautorytaryzmem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Polityk\u0119 administracji Bidena mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem \u201eliberalizmu wojennego\u201d. Liberalny imperializm reaguje globalnie na trwaj\u0105ce lub potencjalne konflikty zbrojne na trzech frontach. Pierwszym z nich jest Ukraina. Drugim Bliski Wsch\u00f3d. Polityka administracji Bidena od 7 pa\u017adziernika 2023 r. potwierdzi\u0142a centralne znaczenie Izraela z punktu widzenia interes\u00f3w zachodniego imperializmu.<\/p>\n\n\n\n

Wynika to cz\u0119\u015bciowo z historycznej roli Izraela jako wiernego sojusznika na Bliskim Wschodzie. Wojna na Ukrainie zwi\u0119kszy\u0142a ponownie znaczenie dostaw energii z Bliskiego Wschodu \u2013 zw\u0142aszcza dla Europy. Natomiast to, co Anne Alexander nazywa \u201emilitaryzmem cyfrowym\u201d \u2013 zale\u017cnym od ogromnej pomocy USA \u2013 czyni Izrael cennym partnerem dla zachodniego kapitalizmu w obszarach gospodarki i bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Atakowi Izraela na Liban jesieni\u0105 2024 r. towarzyszy\u0142a zmiana retoryki USA. Na dalszy plan zesz\u0142o pe\u0142ne hipokryzji ubolewanie z powodu rzezi cywil\u00f3w \u2013 prowadzonej przecie\u017c dzi\u0119ki dostawom ameryka\u0144skiego sprz\u0119tu. Pojawi\u0142o si\u0119 natomiast wi\u0119cej entuzjazmu wynikaj\u0105cego z fantazji, \u017ce izraelska pot\u0119ga militarna pomo\u017ce ustanowi\u0107 \u201enowy porz\u0105dek\u201d na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n\n\n\n

Azja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trzecim i potencjalnie najbardziej niebezpiecznym frontem jest Azja. To tutaj dwie najwi\u0119ksze gospodarki \u015bwiata intensywnie przygotowuj\u0105 si\u0119 do wojny. Istnieje kilka potencjalnych punkt\u00f3w zapalnych. Nie jest to tylko Tajwan, gdzie dominuj\u0105ce si\u0142y polityczne opowiadaj\u0105 si\u0119 za niepodleg\u0142o\u015bci\u0105, co grozi wojn\u0105 z Chinami. Istniej\u0105 spory terytorialne na Morzu Po\u0142udniowochi\u0144skim i Wschodniochi\u0144skim. John Mearsheimer, badacz stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i stanowczy krytyk polityki USA wobec Ukrainy i Izraela, ostrzega, \u017ce ??najwi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo wojny nuklearnej grozi tutaj, a nie w Europie.<\/p>\n\n\n\n

\"22.11.2024.
22.11.2024. Izraelskie bombardowanie Bejrutu, stolicy Libanu. W Waszyngtonie wierzono w fantazj\u0119, \u017ce izraelska pot\u0119ga militarna pomo\u017ce ustanowi\u0107 \u201enowy porz\u0105dek\u201d na Bliskim Wschodzie.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Niebezpiecze\u0144stwo to jest spot\u0119gowane faktem, \u017ce poszczeg\u00f3lne fronty wzajemnie si\u0119 przenikaj\u0105. Jak wskazuje Mearsheimer, Benjamin Netanjahu pr\u00f3buje wci\u0105gn\u0105\u0107 USA w wojn\u0119 z Iranem. Jednak kraj ten do\u0142\u0105czy\u0142 do grupy BRICS \u2013 porozumienia du\u017cych po\u0142udniowych gospodarek pod przewodnictwem Chin i Rosji. Zar\u00f3wno Iran, jak i Korea P\u00f3\u0142nocna dostarczaj\u0105 Rosji rakiety. Iran dostarcza tak\u017ce drony, a Korea P\u00f3\u0142nocna cenne pociski artyleryjskie.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug doniesie\u0144 p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie si\u0142y specjalne dzia\u0142aj\u0105 teraz w zaatakowanym przez Ukrain\u0119 w sierpniu ub. r. rosyjskim obwodzie kurskim. S\u0105 one ostrzeliwane dostarczonymi przez Brytyjczyk\u00f3w rakietami Storm Shadow. Udzia\u0142 Korei P\u00f3\u0142nocnej w wojnie sk\u0142oni\u0142 rz\u0105d Korei Po\u0142udniowej do zrewidowania swojej polityki niedostarczania broni Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym przyk\u0142adem zawirowa\u0144 jest zupe\u0142nie niespodziewany nag\u0142y upadek syryjskiego re\u017cimu Asada, os\u0142abionego izraelskim atakiem na dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych sojusznik\u00f3w \u2013 Iran i Hezbollah \u2013 a tak\u017ce z powodu zaabsorbowania Rosji wojn\u0105 na Ukrainie. Odsuni\u0119cie Asada od w\u0142adzy jest powa\u017cnym ciosem dla Putina, kt\u00f3ry uczyni\u0142 Syri\u0119 swoj\u0105 baz\u0105 wypadow\u0105 do operacji na Bliskim Wschodzie i w Afryce P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cne jest jednak, aby nie da\u0107 si\u0119 nabra\u0107 na retoryk\u0119 opisuj\u0105c\u0105 \u201eo\u015b adwersarzy\u201d jako w jakimkolwiek sensie sp\u00f3jny sojusz. Z niedawnego badania wynika, \u017ce \u201echocia\u017c Chiny, Rosja, Iran i Korea P\u00f3\u0142nocna s\u0105 obecnie cz\u0119sto postrzegane jako zwarta grupa pa\u0144stw, wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy nimi by\u0142a do tej pory niemal wy\u0142\u0105cznie dwustronna. Zdecydowanie najbardziej znacz\u0105ce przejawy wsp\u00f3\u0142pracy dotyczy\u0142y wojny Rosji z Ukrain\u0105, ale nie jest pewne, czy ta wsp\u00f3\u0142praca przetrwa wojn\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wojuj\u0105cy ze sob\u0105 bracia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wszystkie imperializmy s\u0105, jak pisa\u0142 Marks w kontek\u015bcie klasy kapitalistycznej w og\u00f3le, \u201egronem wojuj\u0105cych ze sob\u0105 braci\u201d, kt\u00f3rzy maj\u0105 zachodz\u0105ce na siebie i sprzeczne ze sob\u0105 interesy. Dlatego rz\u0105dz\u0105cy Chinami mog\u0105 by\u0107 bardzo zadowoleni z faktu, \u017ce zar\u00f3wno USA, jak i Rosja s\u0105 zaj\u0119te wojn\u0105 na Ukrainie. Jednak wed\u0142ug gazety \u201eFinancial Times\u201d bezpo\u015brednie zaanga\u017cowanie Korei P\u00f3\u0142nocnej w wojn\u0119 mog\u0142o by\u0107 krokiem za daleko.<\/p>\n\n\n\n

\u201eRozmieszczenie wojsk p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skich to desperacki krok, kt\u00f3ry Chinom si\u0119 nie spodoba\u201d \u2013 oceni\u0142 Andriej \u0141a\u0144kow, ekspert ds. Korei P\u00f3\u0142nocnej na uniwersytecie Kookmin w Seulu. Z punktu widzenia Chin grozi to zaburzeniem delikatnej r\u00f3wnowagi si\u0142 na P\u00f3\u0142wyspie Korea\u0144skim. Bli\u017csze stosunki rosyjsko-p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zach\u0119ci\u0107 USA, Japoni\u0119 i Kore\u0119 Po\u0142udniow\u0105 do zacie\u015bnienia sojuszu wojskowego w Azji Wschodniej, kt\u00f3ry Pekin ju\u017c wcze\u015bniej postrzega\u0142 jako pr\u00f3b\u0119 powstrzymania swojej rosn\u0105cej pot\u0119gi\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Niepowodzenia USA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bez wzgl\u0119du na t\u0119 skomplikowan\u0105 parti\u0119 szach\u00f3w rywalizacji mi\u0119dzyimperialistycznej USA i ich sojusznicy odnoto- wali powa\u017cne niepowodzenia dyplomatyczne i ideologiczne pod rz\u0105dami Bidena. Po pierwsze, liberalny blok imperialistyczny nie zdo\u0142a\u0142 odizolowa\u0107 Rosji gospodarczo i geopolitycznie po inwazji na Ukrain\u0119 w 2022 r. Jeden z najwa\u017cniejszych sojusznik\u00f3w USA na Bliskim Wschodzie \u2013 Arabia Saudyjska \u2013 kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Rosj\u0105 w ramach kartelu energetycznego OPEC+. Dw\u00f3ch innych sojusznik\u00f3w \u2013 Egipt i Zjednoczone Emiraty Arabskie \u2013 do\u0142\u0105czy\u0142y do ??bloku BRICS. Obok cz\u0142onk\u00f3w za\u0142o\u017cycieli, tj. Brazylii, Rosji, Indii, Chin i RPA, w grupie znalaz\u0142y si\u0119 dodatkowo Etiopia i Iran.<\/p>\n\n\n\n

Porozumienie BRICS nie jest sp\u00f3jnym blokiem geopolitycznym i ideologicznym por\u00f3wnywalnym do sojuszy kierowanych przez USA. Pa\u0144stwa uczestnicz\u0105ce maj\u0105 sprzeczne ze sob\u0105 interesy, a w niekt\u00f3rych przypadkach \u2013 szczeg\u00f3lnie Brazylii, Indii i RPA \u2013 bliskie zwi\u0105zki z zachodnim imperializmem. Pomys\u0142y zast\u0105pienia dolara ameryka\u0144skiego inn\u0105 walut\u0105 rezerwow\u0105 s\u0105 nadal w du\u017cej mierze mrzonk\u0105. Niemniej to wszystko oznacza istotne os\u0142abienie wp\u0142yw\u00f3w USA w porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowym.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142o to widoczne podczas niedawnego szczytu APEC w Peru. Ameryka \u0141aci\u0144ska jest historycznie uznawana za stref\u0119 wy\u0142\u0105cznych wp\u0142yw\u00f3w USA. Jednak Chiny s\u0105 coraz bardziej aktywne w regionie, oferuj\u0105c inwestycje i staraj\u0105c si\u0119 o dost\u0119p do kluczowych surowc\u00f3w. Chi\u0144ski przyw\u00f3dca Xi Jinping wykorzysta\u0142 szczyt do zainaugurowania budowy gigantycznego portu o warto\u015bci 3,5 miliarda dolar\u00f3w na wybrze\u017cu Pacyfiku. Biden podczas swojej po\u017cegnalnej wizyty prezydenckiej na kontynencie og\u0142osi\u0142 w\u0142\u0105czenie do programu walki z narkotykami o warto\u015bci 65 milion\u00f3w dolar\u00f3w dziewi\u0119ciu helikopter\u00f3w Black Hawk, a tak\u017ce przekazanie sieci metra w Limie darowizny w postaci wyeksploatowanych poci\u0105g\u00f3w z Kalifornii.<\/p>\n\n\n\n

Michael Shifter z Georgetown University m\u00f3wi o uderzaj\u0105cym kontra\u015bcie: \u201eZ jednej strony ogromny chi\u0144ski projekt budowy megaportu, kt\u00f3ry o\u017cywia pami\u0119\u0107 historii wielko\u015bci Peru w czasach Ink\u00f3w, a z drugiej Biden przekazuj\u0105cy kilka helikopter\u00f3w do walki z plantacjami koki. Jak\u017ce to wszystko przestarza\u0142e i nie\u015bwie\u017ce\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Proces ten powa\u017cnie przyspieszy\u0142 z powodu politycznego wp\u0142ywu wojny w Gazie. Wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 Zachodu w ludob\u00f3jstwie oraz wysi\u0142ki administracji Bidena i rz\u0105du niemieckiego zmierzaj\u0105ce do obrony Izraela przed pr\u00f3bami poci\u0105gni\u0119cia kraju do odpowiedzialno\u015bci na mocy prawa mi\u0119dzynarodowego powa\u017cnie podwa\u017cy\u0142y ??wiarygodno\u015b\u0107 tzw. mi\u0119dzynarodowego \u0142adu opartego na regu\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n

Hipokryzja Zachodu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Imperializm ameryka\u0144ski zawsze uznawa\u0142 w\u0142asne zasady tylko wtedy, gdy by\u0142o to zgodne z jego interesami, ale hipokryzja Zachodu jeszcze nigdy nie by\u0142a r\u00f3wnie jaskrawa. Up\u00f3r Niemiec twierdz\u0105cych, \u017ce bezwarunkowe poparcie dla Izraela jest ich \u201eracj\u0105 stanu\u201d, a tak\u017ce kneblowanie antysyjonistycznych intelektualist\u00f3w \u017cydowskich spotka\u0142y si\u0119 z drwinami na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

W wielu krajach zachodnich, jak r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci Globalnego Po\u0142udnia, gwa\u0142townie spad\u0142o poparcie dla samego Izraela. Represje ze strony w\u0142adz uniwersyteckich i policji wobec propalesty\u0144skich protest\u00f3w studenckich pokazuj\u0105 jednocze\u015bnie, jak silne s\u0105 powi\u0105zania Izraela z zachodnimi klasami rz\u0105dz\u0105cymi oraz jak du\u017c\u0105 niech\u0119ci\u0105 cieszy si\u0119 ten kraj \u2013 zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odych.<\/p>\n\n\n\n

Sprawy prowadzone przeciwko Izraelowi przez Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci i Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny stanowi\u0105 ogromny cios ideologiczny dla g\u0142\u00f3wnych poplecznik\u00f3w Izraela, kt\u00f3rzy paraduj\u0105 ze swoim zaanga\u017cowaniem w przestrzeganie praworz\u0105dno\u015bci. Dzia\u0142ania podj\u0119te w tej sprawie przez dwie najsilniejsze liberalne demokracje Globalnego Po\u0142udnia \u2013 RPA i Brazyli\u0119 \u2013 s\u0105 symptomem p\u0119kania hegemonii USA.<\/p>\n\n\n\n

Wydanie przez MTK nakaz\u00f3w aresztowania Netanjahu i by\u0142ego ministra obrony Jo?awa Galanta za pope\u0142nione przez nich zbrodnie wojenne grozi zaostrzeniem tego kryzysu. Felietonista \u201eFinancial Times\u201d Gideon Rachman ostrzega, \u017ce \u201eIzrael podzieli Zach\u00f3d. Izrael cieszy si\u0119 niezachwianym dwupartyjnym poparciem w USA, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 rz\u0105d\u00f3w w UE, a tak\u017ce w Wielkiej Brytanii, Australii i Kanadzie, prawdopodobnie uzna nakaz \u015bcigania\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Powr\u00f3t Trumpa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Powr\u00f3t Trumpa do Bia\u0142ego Domu jeszcze bardziej przyspieszy kryzys imperializmu. Pod wzgl\u0119dem ekonomicznym wielki kapita\u0142 mo\u017ce liczy\u0107 przede wszystkim na tradycyjny republika\u0144ski pakiet obni\u017cek podatk\u00f3w i deregulacji. Ale zapowiedziane przez Trumpa na\u0142o\u017cenie wy\u017cszych ce\u0142 na import z Kanady, Chin i Meksyku zak\u0142\u00f3ci globalne przep\u0142ywy kapita\u0142u, a tak\u017ce stosunki USA z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 innych czo\u0142owych gospodarek. Znacznie mniej wiadomo, jaki b\u0119dzie wk\u0142ad Trumpa w wojny liberalnego imperializmu na trzech frontach. Jak wskazuje Mearsheimer, Trump zwykle przegrywa\u0142 w konfrontacji z ameryka\u0144skim aparatem bezpiecze\u0144stwa narodowego (zwanym \u201eBlob\u201d) w trakcie swojej pierwszej kadencji. Tak czy inaczej na dw\u00f3ch frontach z trzech \u2013 na Bliskim Wschodzie i w Azji \u2013 jest raczej bardziej agresywny ni\u017c Biden.<\/p>\n\n\n\n

Mianowani przez Trumpa Marco Rubio (na stanowisko Sekretarza Stanu) i Michael Waltz (na stanowisko Doradcy ds. Bezpiecze\u0144stwa Narodowego) s\u0105 typowymi republika\u0144skimi jastrz\u0119biami w sprawie Chin. Trump nie mianowa\u0142 natomiast skrajnie prawicowych fanatyk\u00f3w. Po spotkaniu ze swoim poprzed- nikiem Waltz powiedzia\u0142: \u201eNaszych przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, \u017ce nadarzy\u0142a si\u0119 okazja do rozegrania jednej administracji przeciwko drugiej, mog\u0119 zapewni\u0107, \u017ce si\u0119 myl\u0105. M\u00f3wimy jednym g\u0142osem. Jeste\u015bmy w jednej dru\u017cynie ze Stanami Zjednoczonymi w toku tej zmiany\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Obszarem, w kt\u00f3rym Trump mo\u017ce wywrze\u0107 realny wp\u0142yw, jest Ukraina. Przechwala\u0142 si\u0119 wcze\u015bniej, \u017ce \u201emo\u017ce zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119 w jeden dzie\u0144\u201d. W ka\u017cdym razie sytuacja sprzyja zawieszeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych. Czysta waga liczb i materii przemawia na korzy\u015b\u0107 Rosji, ale jej si\u0142y posuwaj\u0105 si\u0119 bardzo powoli i kosztem ogromnych strat ludzkich. Decyzja Bidena \u2013 a nast\u0119pnie Wielkiej Brytanii i Francji \u2013 o zezwoleniu Ukrainie na wystrzeliwanie dostarczanych przez Zach\u00f3d dalekosi\u0119\u017cnych pocisk\u00f3w rakietowych w g\u0142\u0105b Rosji jest niebezpieczn\u0105 eskalacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Mog\u0142o to rzeczywi\u015bcie mie\u0107 na celu wymuszenie na Trumpie kontynuowanie wojny. W odpowiedzi Putin wystrzeli\u0142 w stron\u0119 Ukrainy pocisk balistyczny \u015bredniego zasi\u0119gu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 spa\u015b\u0107 na dowoln\u0105 europejsk\u0105 stolic\u0119, jednak by\u0142 to pocisk bez g\u0142owicy bojowej. To by\u0142o ostrze\u017cenie, a w interesie Putina jest zaczeka\u0107 i dowiedzie\u0107 si\u0119, co Trump ma do zaoferowania.<\/p>\n\n\n\n

Reelekcja Trumpa wywo\u0142a\u0142a panik\u0119 w UE, kt\u00f3ra obawia si\u0119, \u017ce pozostawi on nie tylko Ukrain\u0119, ale tak\u017ce Europ\u0119 na pastw\u0119 Putina. Ameryka\u0144ski aparat bezpiecze\u0144stwa narodowego niemal na pewno na to nie pozwoli. W interesie imperializmu ameryka\u0144skiego nadal pozostaje \u2013 podobnie jak przez ca\u0142y XX w. \u2013 niedopuszczenie do sytuacji, w kt\u00f3rej wrogie mocarstwo zdominuje kontynent europejski.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem Bruksela szuka spos-ob\u00f3w na obej\u015bcie swojego wysoce dysfunkcyjnego systemu finansowego, aby umo\u017cliwi\u0107 pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim przekierowanie pieni\u0119dzy na wydatki zbrojeniowe. Wielka Brytania, jeden z najbardziej agresywnych sojusznik\u00f3w USA na Ukrainie, r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie chcia\u0142a poluzowa\u0107 mocno \u015bci\u015bni\u0119ty bud\u017cet obronny. Perspektywa eskalacji wy\u015bcigu zbroje\u0144 dotyczy obu kra\u0144c\u00f3w Eurazji.<\/p>\n\n\n\n

Jest to przera\u017caj\u0105ca perspektywa, kt\u00f3ra wyja\u015bnia, dlaczego niekt\u00f3re nurty mi\u0119dzynarodowej lewicy radykalnej uwa\u017caj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy ju\u017c w trakcie wojny \u015bwiatowej. Nale\u017c\u0105 do nich Partito Obrero w Argentynie i Tendenza Internazionalista Rivoluzionaria we W\u0142oszech. Jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 i opisane sprzeczno\u015bci, nale\u017cy to uzna\u0107 za przesad\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce dominuj\u0105ce mocarstwo imperialistyczne reaguje na przejawy utraty swojej hegemonii coraz cz\u0119\u015bciej uciekaj\u0105c si\u0119 do si\u0142y. W najlepszym razie stanowi to straszliwe marnotrawstwo zasob\u00f3w pilnie potrzebnych do rozwi\u0105zania rosn\u0105cej presji klimatycznej, a w najgorszym grozi zniszczeniem ludzkiej cywilizacji.<\/p>\n\n\n\n

Niestabilno\u015b\u0107 systemu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119ksza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 nag\u0142ych wstrz\u0105s\u00f3w \u2013 na przyk\u0142ad upadek Asada w Syrii i pr\u00f3ba wprowadzenia stanu wojennego w Korei Po\u0142udniowej \u2013 ujawnia szybko rosn\u0105c\u0105 niestabilno\u015b\u0107 systemu. Istnieje pilne zapotrzebowanie na globalny ruch antyimperialistyczny.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z przeszk\u00f3d jest uwik\u0142anie znacznej cz\u0119\u015bci radykalnej i rewolucyjnej lewicy w jedn\u0105 z dw\u00f3ch wersji kampizmu. Bardziej tradycyjna posta\u0107 dominuje w du\u017cej cz\u0119\u015bci Globalnego Po\u0142udnia, na przyk\u0142ad w Indiach i RPA. Sprowadza ona imperializm do hegemonii USA oraz identyfikuje Chiny i Rosj\u0119 jako \u201epost\u0119pow\u0105\u201d przeciwwag\u0119. Jest to szczeg\u00f3lnie zaskakuj\u0105ce z uwagi na konsekwentne budowanie przez Putina neoliberalnej formy imperializmu oraz rosn\u0105c\u0105 presj\u0119, aby pa\u0144stwa Globalnego Po\u0142udnia zawiera\u0142y dyplomatyczne i gospodarcze uk\u0142ady z Chinami.<\/p>\n\n\n\n

Nowsza forma kampizmu w praktyce uznaje zachodni imperializm za si\u0142\u0119 d\u0105\u017c\u0105c\u0105 do obrony demokracji przed autorytarnym zagro\u017ceniem ze strony \u201eosi adwersarzy\u201d. W tym popularnym w Europie i Ameryce \u0141aci\u0144skiej sposobie my\u015blenia wojna na Ukrainie postrzegana jest jako walka o wyzwolenie narodowe por\u00f3wnywalna z walk\u0105 Wietnamu przeciwko USA.<\/p>\n\n\n\n

Ten spos\u00f3b my\u015blenia pomija jednak istotn\u0105 rol\u0119, jak\u0105 odegra\u0142o NATO w szkoleniu, zbrojeniu i finansowaniu Ukrainy. W miar\u0119 trwania wojny przekonanie to straci\u0142o wszelk\u0105 wiarygodno\u015b\u0107, jak\u0105 mog\u0142o mie\u0107 na pocz\u0105tku. Nawet [by\u0142y brytyjski premier] Boris Johnson przyznaje teraz, \u017ce \u201eprowadzimy wojn\u0119 zast\u0119pcz\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z ca\u0142ym Nurtem Mi\u0119dzynarodowego Socjalizmu (IST) brytyjska Socialist Workers Party [siostrzana organizacja Pracowniczej Demokracji \u2013 przyp. t\u0142um.] sprzeciwia si\u0119 imperialistycznemu systemowi. Jak wyja\u015bniono w artykule, dzisiejsza polityka \u015bwiatowa jest zdominowana, tak jak w latach 1914?1945, przez rywalizacj\u0119 mi\u0119dzyimperia- listyczn\u0105.

Rewolucyjny internacjonalizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"13.01.24
13.01.24 Marsz na Waszyngton dla Gazy.
Og\u00f3lno\u015bwiatowy ruch solidarno\u015bci z Palestyn\u0105 pozostawi po sobie trwa\u0142e skutki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zgodnie z tradycj\u0105 rewolucyjnego internacjonalizmu odmawiamy poparcia kt\u00f3rejkolwiek ze stron i z rado\u015bci\u0105 powitamy pora\u017ck\u0119 \u201ew\u0142asnego\u201d rz\u0105du. Stanowi to powr\u00f3t do klasowego podej\u015bcia przyj\u0119tego przez pionier\u00f3w tej tradycji, takich jak Lenin i R\u00f3\u017ca Luksemburg. Podobnie jak oni dostrzegamy istnienie podzia\u0142u na kapitalistyczne klasy panuj\u0105ce, pragn\u0105ce utrzyma\u0107 imperialistyczny porz\u0105dek, i zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Droga do pokoju le\u017cy w mi\u0119dzynarodowej rewolucji socjalistycznej, kt\u00f3ra zmiecie szef\u00f3w wraz ze zbudowanym przez nich systemem.<\/p>\n\n\n\n

Jak mo\u017cemy rozwija\u0107 taki antyimperialistyczny ruch? W Wielkiej Brytanii dzia\u0142amy w ramach Stop the War Coalition i Palestine Solidarity Campaign. Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z organizacjami poza IST, kt\u00f3re stoj\u0105 na podobnym stanowisku. Jednak fundamentalne znaczenie ma powstanie oddolnych ruch\u00f3w masowych obejmuj\u0105cych \u2013 w perspektywie d\u0142ugoterminowej \u2013 prac-ownik\u00f3w buntuj\u0105cych si\u0119 przeciwko namacalnym skutkom imperializmu.<\/p>\n\n\n\n

Z powodu zmian klimatu, dalszych geopolitycznych zak\u0142\u00f3ce\u0144 rynk\u00f3w energii, gospodarki wojennej i rosn\u0105cego protekcjonizmu prawdopodobnie powt\u00f3rzy si\u0119 wzrost inflacji z lat 2021?2023. Spowoduje to cz\u0119stsze wybuchy walk p\u0142acowych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym pracownicy mog\u0105 zyska\u0107 pewno\u015b\u0107 siebie i nowe sposoby organizacji pozwalaj\u0105ce rzuci\u0107 wyzwanie systemowi.<\/p>\n\n\n\n

Du\u017ce znaczenie maj\u0105 tak\u017ce masowe ruchy polityczne. Wojna w Gazie i og\u00f3lno\u015bwiatowy ruch solidarno\u015bci z Palestyn\u0105 zadzia\u0142a\u0142y niczym roczny kurs wiedzy na temat natury imperializmu i sposob\u00f3w walki z nim. Nawet je\u015bli ruch os\u0142abnie, pozostawi po sobie trwa\u0142e skutki, a potencjalnie dalsz\u0105 gotowo\u015b\u0107 do sprzeciwu wobec imperializmu. Naszym zadaniem jest organizowanie tych antyimperialistycznych walk, ale tak\u017ce rozszerzanie sieci zorganizowanych rewolucjonist\u00f3w, kt\u00f3rzy rozumiej\u0105, \u017ce musz\u0105 wzi\u0105\u0107 na cel system.<\/p>\n\n\n\n

Alex Callinicos<\/strong>
T\u0142umaczy\u0142 \u0141ukasz Wiewi\u00f3r<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czym jest imperializm i jak lewica powinna mu si\u0119 przeciwstawi\u0107? Bana\u0142em sta\u0142o si\u0119 ju\u017c stwierdzenie, \u017ce \u017cyjemy w coraz bardziej niebezpiecznym i niestabilnym \u015bwiecie. Rynki finansowe nerwowo kalkuluj\u0105 \u201eryzyko geopolityczne\u201d, na Ukrainie szaleje najwi\u0119ksza wojna w Europie od 1945 r., na naszych oczach Izrael prowadzi ludob\u00f3jstwo, a jakby tego by\u0142o ma\u0142o, w USA Donald Trump, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10760,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[319,320],"tags":[97],"class_list":["post-10757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-luty-2025","category-gazeta-luty-2025-cd","tag-featured"],"yoast_head":"\nZrozumie\u0107 kryzys imperializmu - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest imperializm i jak lewica powinna mu si\u0119 przeciwstawi\u0107? Bana\u0142em sta\u0142o si\u0119 ju\u017c stwierdzenie, \u017ce \u017cyjemy w coraz bardziej niebezpiecznym i niestabilnym \u015bwiecie. Rynki finansowe nerwowo kalkuluj\u0105 \u201eryzyko geopolityczne\u201d, na Ukrainie szaleje najwi\u0119ksza wojna w Europie od 1945 r., na naszych oczach Izrael prowadzi ludob\u00f3jstwo, a jakby tego by\u0142o ma\u0142o, w USA Donald Trump, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-01T22:40:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-06T18:22:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"865\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"489\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu\",\"datePublished\":\"2025-02-01T22:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-06T18:22:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757\"},\"wordCount\":4336,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - luty 2025\",\"Gazeta - luty 2025 - cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757\",\"name\":\"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg\",\"datePublished\":\"2025-02-01T22:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-06T18:22:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg\",\"width\":865,\"height\":489},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu - Pracownicza Demokracja","og_description":"Czym jest imperializm i jak lewica powinna mu si\u0119 przeciwstawi\u0107? Bana\u0142em sta\u0142o si\u0119 ju\u017c stwierdzenie, \u017ce \u017cyjemy w coraz bardziej niebezpiecznym i niestabilnym \u015bwiecie. Rynki finansowe nerwowo kalkuluj\u0105 \u201eryzyko geopolityczne\u201d, na Ukrainie szaleje najwi\u0119ksza wojna w Europie od 1945 r., na naszych oczach Izrael prowadzi ludob\u00f3jstwo, a jakby tego by\u0142o ma\u0142o, w USA Donald Trump, […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2025-02-01T22:40:00+00:00","article_modified_time":"2025-02-06T18:22:43+00:00","og_image":[{"width":865,"height":489,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"22 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu","datePublished":"2025-02-01T22:40:00+00:00","dateModified":"2025-02-06T18:22:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757"},"wordCount":4336,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - luty 2025","Gazeta - luty 2025 - cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757","name":"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg","datePublished":"2025-02-01T22:40:00+00:00","dateModified":"2025-02-06T18:22:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Xi-Jinping-i-Trump.jpg","width":865,"height":489},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10757#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zrozumie\u0107 kryzys imperializmu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10757"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10766,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10757\/revisions\/10766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}