{"id":10406,"date":"2024-09-01T23:25:00","date_gmt":"2024-09-01T21:25:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406"},"modified":"2024-09-09T17:35:50","modified_gmt":"2024-09-09T15:35:50","slug":"czym-jest-faszyzm-i-jak-z-nim-walczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406","title":{"rendered":"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg\" alt=\"07.07.24 Pary\u017c. Rado\u015b\u0107, gdy ludzie s\u0142ysz\u0105 wyniki sonda\u017cy exit poll we francuskich wyborach \nparlamentarnych. Partia Le Pen uzyska\u0142a wynik gorszy ni\u017c oczekiwano.\" class=\"wp-image-10407\" width=\"475\" height=\"316\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg 760w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024-300x200.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><figcaption>07.07.24 Pary\u017c. Rado\u015b\u0107, gdy ludzie s\u0142ysz\u0105 wyniki sonda\u017cy exit poll we francuskich wyborach parlamentarnych. Partia Le Pen uzyska\u0142a wynik gorszy ni\u017c oczekiwano.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em>Mark L. Thomas uwa\u017ca, \u017ce skuteczna walka z faszyzmem wymaga zrozumienia jego korzeni i wsp\u00f3\u0142czesnego kontekstu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jeste\u015bmy bli\u017cej lat trzydziestych XX w. ni\u017c w kt\u00f3rejkolwiek z poprzednich dekad. Jednak niniejszy artyku\u0142 nie jest g\u0142osem rozpaczy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lata trzydzieste same w sobie nie by\u0142y po prostu okresem nieuchronnego pochodu faszyzmu, wojny i ludob\u00f3jstwa. By\u0142a to tak\u017ce dekada naznaczona okresami masowego oporu klasy robotniczej.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b ponownie stajemy w obliczu polaryzacji, ale jeste\u015bmy r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadkami wsp\u00f3\u0142istnienia reakcji i oporu, rewolucji i kontrrewolucji.<\/p>\n\n\n\n<p>Innymi s\u0142owy: nie jeste\u015bmy po prostu skazani na powt\u00f3rk\u0119 katastrof historycznych. Pytanie o przysz\u0142o\u015b\u0107 pozostaje otwarte.<\/p>\n\n\n\n<p>Czym zatem jest faszyzm? W tym temacie panuje ogromne zamieszanie. Najbardziej rozwini\u0119t\u0105 i brutaln\u0105 form\u0105 faszyzmu by\u0142 niemiecki nazizm.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z najbardziej rozpowszechnionych b\u0142\u0119dnych przekona\u0144 jest pogl\u0105d, \u017ce partia nazistowska by\u0142a po prostu bezpo\u015brednio tworem niemieckiej klasy rz\u0105dz\u0105cej. Jednak by\u0142a ona o wiele bardziej niebezpieczna, poniewa\u017c ostatecznie przy- bra\u0142a form\u0119 ruchu masowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Jej doj\u015bcie do w\u0142adzy w 1933 r. nie mia\u0142o nic wsp\u00f3lnego z tradycyjnym wojskowym zamachem stanu ani pa\u0144stwem policyjnym. Sta\u0142 za tym ruch masowy, kt\u00f3ry Lew Trocki, rosyjski rewolucjonista, opisa\u0142 jako taran wymierzony we wrog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Faszyzm to oddolny kontrrewolucyjny ruch masowy, kt\u00f3rego celem jest zniszczenie organizacji klasy pracowniczej, zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i lewicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak zatem wygl\u0105da sprawa z faszyzmem w XXI w.? W czerwcowych wyborach do Europarlamentu partie faszystowskie odnotowa\u0142y prze\u0142om wyborczy, a w sierpniu w Wielkiej Brytanii na ulicach wybuch\u0142y faszystowskie zamieszki.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak drog\u0119 do tych prze\u0142om\u00f3w wybrukowa\u0142y si\u0142y polityczne g\u0142\u00f3wnego nurtu, nie tylko liberalne i konserwatywne, ale, szczerze m\u00f3wi\u0105c, nierzadko te\u017c socjaldemokratyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142u\u017cy\u0142y temu na przyk\u0142ad nasilenie islamofobii i zaostrzenie dzia\u0142a\u0144 przeciwko uchod\u017acom. Wzrost autorytaryzmu, jaki obserwujemy, prze- jawia si\u0119 zwi\u0119kszaniem uprawnie\u0144 policji, ograniczaniem praw do protestu, wzrostem przemocy ze strony s\u0142u\u017cb itp. Wszystko to tworzy sprzyjaj\u0105c\u0105 atmosfer\u0119 dla wzrostu nazizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy wspomnie\u0107 o dw\u00f3ch \u201emaskach\u201d noszonych przez faszyst\u00f3w. Pierwsza to maska legitymacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Ugrupowania te staraj\u0105 si\u0119 \u2013 a ruch Hitlera robi\u0142 to kilkukrotnie \u2013 ukrywa\u0107 sw\u00f3j antydemokratyczny charakter, stroj\u0105c si\u0119 w pi\u00f3rka powa\u017cnych i praworz\u0105dnych organizacji. Zak\u0142adaj\u0105 t\u0119 mask\u0119 albo poprzez uczestnictwo w wyborach, albo ukrywaj\u0105c swoje cele.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak dzia\u0142a Marine Le Pen i jej Rassemblement National? Jest takie francuskie wyra\u017cenie: \u201ed\u00e9diabolisation\u201d (oddemonizowywanie) \u2013 ugrupo- wanie to pr\u00f3buje budowa\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 i stwarza\u0107 pozory powa\u017cnej organizacji. Polega to na maskowaniu cz\u0119\u015bci otwartego antysemityzmu i rasizmu \u2013 w tym przypadku oficjalna islamofobia pa\u0144stwa francuskiego okaza\u0142a si\u0119 dla nich darem z niebios.<\/p>\n\n\n\n<p>Le Pen twierdzi, \u017ce pa\u0144stwo francuskie nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za Holokaust. To k\u0142amstwo. Pa\u0144stwo francuskie by\u0142o wsp\u00f3\u0142winne deportacji francuskich \u017byd\u00f3w. Jest to zatem \u0142agodna forma negowania Holokaustu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak kluczowa jest druga maska ??\u201d ta, kt\u00f3ra skrywa kontrrewolucyjny charakter ruchu pod pozorem antysystemowo\u015bci. Program nazistowski i cz\u0119\u015b\u0107 jego retoryki b\u0119dzie odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do sprzeciwu wobec systemu, elit, wielkiego biznesu, finansjery itp.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0142o\u015b\u0107 na system i napi\u0119cia w spo\u0142ecze\u0144stwie kapitalistycznym analizowane s\u0105 w kontek\u015bcie mi\u0119dzy- narodowym. To nie zdrowi niemieccy kapitali\u015bci s\u0105 winni, lecz si\u0142y mi\u0119dzynarodowe (uto\u017csamiane nast\u0119pnie z \u017bydami).<\/p>\n\n\n\n<p>Ten pseudoantysystemowy, a czasem nawet pseudoantykapitalistyczny j\u0119zyk wykorzystywany jest szczeg\u00f3lnie do pot\u0119pienia \u201eglobalizmu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Lewica m\u00f3wi o sprzeciwie wobec globalizacji rozumianej jako globalizacja kapitalistyczna. Jednak dla faszyst\u00f3w linia podzia\u0142u, kt\u00f3r\u0105 chc\u0105 eksponowa\u0107, nie przebiega pomi\u0119dzy prac\u0105 a kapita\u0142em, pracownikiem a szefem \u2013 lecz pomi\u0119dzy tym, co narodowe, a tym, co mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Bior\u0105 oni na celownik kilka du\u017cych firm technologicznych lub sektor finansowy, co mo\u017ce \u0142atwo przerodzi\u0107 si\u0119 w antysemickie teorie spiskowe. Na przyk\u0142ad Le Pen nie atakuje otwarcie \u017byd\u00f3w, ale kiedy wymienia tych, kt\u00f3rym sprzeciwia si\u0119 jej partia, zawsze podaje \u017cydowskie nazwiska.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta ambiwalencja zapewnia im wiarygodne zaprzeczenie, ale jest wyra\u017anym puszczeniem oka do zwolennik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Nazistowskie gangi uliczne istniej\u0105 nadal, cho\u0107 s\u0105 znacznie s\u0142absze ni\u017c ich niemiecki pierwowz\u00f3r z lat trzydziestych XX wieku. Ich cz\u0142onk\u00f3w o\u015bmiela skrajnie prawicowa retoryka stosowana przez ludzi pokroju Le Pen, wi\u0119c b\u0119d\u0105 rosn\u0105\u0107 w si\u0142\u0119. To wa\u017cna kwestia, poniewa\u017c niekt\u00f3rzy ludzie przyznaj\u0105, \u017ce dzisiejsza skrajna prawica to faszy\u015bci, zaprzeczaj\u0105c jednocze\u015bnie, jakoby potrzebowali oni ulicznych gang\u00f3w i boj\u00f3wek? Czy si\u0142y pa\u0144stwa, takie jak policja, nie wystarcz\u0105?<\/p>\n\n\n\n<p>Wizja Jordana Bardelli lub Le Pen na czele policji jest przera\u017caj\u0105ca \u2013 nie ma co do tego w\u0105tpliwo\u015bci. Jednak zak\u0142adam, \u017ce do zmia\u017cd\u017cenia zorganizowanej klasy pracowniczej, zlikwidowania jakiejkolwiek mo\u017cliwo\u015bci stawiania oporu, faszy\u015bci nadal potrzebuj\u0105 masowego ruchu zindoktrynowanych ulicznych boj\u00f3wkarzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wydaje mi si\u0119 mo\u017cliwe, aby aparat pa\u0144stwa m\u00f3g\u0142 ich zast\u0105pi\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce niebezpiecze\u0144stwo polega na tym, \u017ce faszy\u015bci mog\u0105 wykorzysta\u0107 pa\u0144stwo do dalszego poszerzania swojej bazy \u2013 nie tylko przez uwiarygodnienie dzi\u0119ki funkcji premiera, ale tak\u017ce przez pr\u00f3by przekszta\u0142cenia pa\u0144stwa w bardziej autorytarne.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce baza wyborcza faszyst\u00f3w ogranicza si\u0119 do stosunkowo ma\u0142ego twardego j\u0105dra. Jest ono wi\u0119ksze, ni\u017c by\u015bmy chcieli, ale wci\u0105\u017c stosunkowo s\u0142abe w por\u00f3wnaniu z latami trzydziestymi XX wieku. A to oznacza, \u017ce ??ich skuteczno\u015b\u0107 mo\u017ce hamowa\u0107 trwa\u0142a presja ze strony ruchu antyfaszystowskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego uwa\u017cam, \u017ce musimy si\u0119 skupi\u0107 na sze\u015bciu wa\u017cnych zadaniach strategicznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Po pierwsze konieczne jest demaskowanie faszyst\u00f3w. Pod koniec lat 70. XX w. w przypadku ludzi takich jak John Tyndall, by\u0142y przyw\u00f3dca Frontu Narodowego [w Wielkiej Brytanii], mo\u017cna by\u0142o wygrzeba\u0107 zdj\u0119cie przedstawiaj\u0105ce go w hitlerowskim mundurze, kt\u00f3ry nosi\u0142 w latach 60., i po prostu je wyeksponowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak dzisiaj s\u0105 oni m\u0105drzejsi. Nauczyli si\u0119 zaciera\u0107 \u015blady powi\u0105za\u0144 i trzeba odszyfrowywa\u0107 ich j\u0119zyk.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/giorgia.meloni.jpg\" alt=\"Giorgia Meloni\" class=\"wp-image-10408\" width=\"475\" height=\"277\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/giorgia.meloni.jpg 480w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/giorgia.meloni-300x175.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/giorgia.meloni-150x88.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><figcaption>Giorgia Meloni<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Skoro wiadomo, \u017ce m\u0142odzie\u017c\u00f3wk\u0119 kierowanego przez Meloni (Giorgia Meloni, premierka W\u0142och \u2013 przyp. t\u0142um.) ugrupowania Fratelli d?Italia tworz\u0105 jawni zwolennicy faszyzmu i mi\u0142o\u015bnicy nazizmu \u2013 nale\u017cy to wykorzysta\u0107 w przekazie, \u017ce nie jest to \u201ezwyk\u0142a\u201d partia.<\/p>\n\n\n\n<p>Na tym nie koniec: skoro nie jest to \u201ezwyk\u0142a\u201d partia, nie powinna mie\u0107 dost\u0119pu do \u015brodk\u00f3w masowego przekazu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tych ludzi nie powinno si\u0119 zaprasza\u0107 do telewizji. Teraz, gdy maj\u0105 33-procentowe poparcie, jest to do\u015b\u0107 trudne, ale zacznijmy od protest\u00f3w podczas ich wyst\u0105pie\u0144 w mediach. A gdy rezerwuj\u0105 sal\u0119 w lokalnym ratuszu na spotkanie wyborcze, musimy nie tylko zorganizowa\u0107 protest, ale podj\u0105\u0107 tak\u017ce pr\u00f3b\u0119 odwo\u0142ania spotkania.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pn\u0105 strategiczn\u0105 zasad\u0105 jest niesprzymierzanie si\u0119 z liberalnym centrum.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wolno nam wchodzi\u0107 w wyborcze koalicje z liberalnym centrum, kieruj\u0105c si\u0119 przekonaniem, \u017ce jest ono mniejszym z\u0142em. To w\u0142a\u015bnie ono bywa cz\u0119sto si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 wzrostu faszyzmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatecznie klasa panuj\u0105ca i jej polityczni przedstawiciele r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 teori\u0119 mniejszego z\u0142a \u2013 dla nich s\u0105 nim faszy\u015bci, a prawdziwym wrogiem \u2013 lewica. Ostatecznie libera\u0142wie b\u0119d\u0105 uk\u0142ada\u0107 si\u0119 z faszystami.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1932 r. niemiecka partia socjaldemokratyczna wycofa\u0142a swojego kandydata na prezydenta, zach\u0119caj\u0105c do g\u0142osowania na dotychczasowego prezydenta Hindenburga. Tego samego, kt\u00f3ry by\u0142 wsp\u00f3\u0142dyktatorem Niemiec podczas I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Partia argumentowa\u0142a, \u017ce ??g\u0142osowanie na Hindenburga zatrzyma doj\u015bcie Hitlera do w\u0142adzy. Hindenburg wygra\u0142, a siedem miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej mianowa\u0142 Hitlera kanclerzem.<\/p>\n\n\n\n<p>To pokazuje, \u017ce ??musimy budowa\u0107 masowy ruch przeciwko faszystom, zamiast polega\u0107 na pa\u0144stwie czy liberalnym centrum.<\/p>\n\n\n\n<p>Musimy zrozumie\u0107, \u017ce pomimo ich milion\u00f3w g\u0142os\u00f3w, to my jeste\u015bmy wi\u0119kszo\u015bci\u0105 na ulicach. Pomy\u015blmy o ostatnich antyrasistowskich protestach, demonstracjach w sprawie Palestyny, strajkach klimatycznych, ruchu Black Lives Matter i strajkach w sprawie emerytur we Francji. Raz za razem w r\u00f3\u017cnych krajach lewica by\u0142a w stanie zmobilizowa\u0107 znacznie wi\u0119ksze t\u0142umy ni\u017c prawica.<\/p>\n\n\n\n<p>Strategicznym wyzwaniem jest przekonanie ludzi nale\u017c\u0105cych do tych ruch\u00f3w do konieczno\u015bci budowania bezpo\u015bredniego oporu wobec faszyzmu bez ograniczania si\u0119 jedynie do protest\u00f3w przeciwko rasizmowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Walka z rasizmem jest oczywi\u015bcie wa\u017cna, ale kluczowe jest przekonanie ludzi, \u017ce musimy uderzy\u0107 bezpo\u015brednio w organizacje faszy- stowskie i odizolowa\u0107 ich twarde j\u0105dro od mniej radykalnych szerokich mas. Tylko to pozwoli nam zd\u0142awi\u0107 ich rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasadnicza odpowiedzialno\u015b\u0107 spoczywa na radykalnej lewicy, kt\u00f3ra nie powinna skupia\u0107 si\u0119 na wyborach i parlamencie. Naszym towarem jest budowanie ruch\u00f3w spo\u0142ecznych i prowadzenie oddolnej walki.<\/p>\n\n\n\n<p>Po pi\u0105te uwa\u017cam, \u017ce nie da si\u0119 walczy\u0107 z faszyzmem tylko samymi odwo\u0142aniami do ekonomii. Ten spos\u00f3b walki polega na atakowaniu faszyst\u00f3w jedynie ze wzgl\u0119du na ich prawicow\u0105 polityk\u0119, za bycie neolibera\u0142ami w przebraniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza tym nie wyeliminujemy faszyzmu, rozwi\u0105zuj\u0105c jedynie problemy ekonomiczne i materialne.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy zrozumie\u0107 rol\u0119, jak\u0105 w tym wszystkim odgrywa rasizm \u2013 jedno z g\u0142\u00f3wnych spoiw faszyzmu. Je\u015bli b\u0119dziemy ca\u0142kowicie niedwuznaczni \u2013 nie tylko w s\u0142owach, ale i w dzia\u0142aniu \u2013 w walce z rasizmem, jeste\u015bmy w stanie zdoby\u0107 zaufanie spo\u0142eczne i zbudowa\u0107 silniejszy op\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak radykalna lewica nie zbuduje takiego ruchu sama. Nie mo\u017cemy stawia\u0107 barier dla zaanga\u017cowania ludzi, kt\u00f3rzy nie podzielaj\u0105 w pe\u0142ni naszego antykapitalistycznego programu. Musimy podejmowa\u0107 stale pr\u00f3by budowania sojuszy z szerszymi kr\u0119gami lewicy i ruchem zwi\u0105zkowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Innymi s\u0142owy: musi to by\u0107 zjednoczony front. Nie chodzi tylko o jedno\u015b\u0107 \u2013 ale o jedno\u015b\u0107 w dzia\u0142aniu. Chodzi wreszcie o mobilizacj\u0119 mas wok\u00f3\u0142 przekonania, \u017ce ludzie, z kt\u00f3rymi walczymy, s\u0105 faszystami, dlatego musimy ich usun\u0105\u0107 ze sfery publicznej i podda\u0107 takiej presji, kt\u00f3ra spowoduje rozpad ich organizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielka Brytania ma bogate do\u015bwiadczenia w walce z faszystami. Uda\u0142o si\u0119 tam pokona\u0107 wiele organizacji, w tym Front Narodowy, Angielsk\u0105 Lig\u0119 Obrony (English Defence League) czy Brytyjsk\u0105 Parti\u0119 Narodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego si\u0119 to uda\u0142o? Poniewa\u017c skrajna lewica, a mam tu na my\u015bli przede wszystkim Socjalistyczn\u0105 Parti\u0119 Pracownicz\u0105 [Socialist Workers Party, siostrzan\u0105 organizacj\u0119 Pracowniczej Demokracji \u2013 przyp. t\u0142um.], dzia\u0142a\u0142a zgodnie z t\u0105 tradycj\u0105. Wielokrotnie udawa\u0142o nam si\u0119 skutecznie przekona\u0107 lewic\u0119 i szerszy ruch zwi\u0105zkowy do tego rodzaju strategii.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki temu \u201ewielokrotnie zdo\u0142ali\u015bmy rozbi\u0107 faszyst\u00f3w, poniewa\u017c nigdy nie byli w stanie si\u0119 skonsolidowa\u0107. To jest ten rodzaj zada\u0144, o kt\u00f3rych musimy my\u015ble\u0107 strategicznie.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cemy \u015bmia\u0142o czerpa\u0107 z tej tradycji, uznaj\u0105c, \u017ce skoro udawa\u0142o si\u0119 wcze\u015bniej, uda si\u0119 ponownie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>T\u0142umaczy\u0142 \u0141ukasz Wiewi\u00f3r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Powy\u017cszy artyku\u0142 to zredagowana transkrypcja wyst\u0105pienia Marka podczas wydarzenia Marxism Festival w 2024 r. w Londynie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ca\u0142o\u015b\u0107 wyst\u0105pienia dost\u0119pna pod adresem <a href=\"http:\/\/tinyurl.com\/M24Fascism\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">tinyurl.com\/M24Fascism<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mark L. Thomas uwa\u017ca, \u017ce skuteczna walka z faszyzmem wymaga zrozumienia jego korzeni i wsp\u00f3\u0142czesnego kontekstu Jeste\u015bmy bli\u017cej lat trzydziestych XX w. ni\u017c w kt\u00f3rejkolwiek z poprzednich dekad. Jednak niniejszy artyku\u0142 nie jest g\u0142osem rozpaczy. Lata trzydzieste same w sobie nie by\u0142y po prostu okresem nieuchronnego pochodu faszyzmu, wojny i ludob\u00f3jstwa. By\u0142a to tak\u017ce dekada [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[303,304],"tags":[97],"class_list":["post-10406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-wrzesien-2024","category-gazeta-wrzesien-2024-cd","tag-featured"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107? - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107? - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mark L. Thomas uwa\u017ca, \u017ce skuteczna walka z faszyzmem wymaga zrozumienia jego korzeni i wsp\u00f3\u0142czesnego kontekstu Jeste\u015bmy bli\u017cej lat trzydziestych XX w. ni\u017c w kt\u00f3rejkolwiek z poprzednich dekad. Jednak niniejszy artyku\u0142 nie jest g\u0142osem rozpaczy. Lata trzydzieste same w sobie nie by\u0142y po prostu okresem nieuchronnego pochodu faszyzmu, wojny i ludob\u00f3jstwa. By\u0142a to tak\u017ce dekada [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-09-01T21:25:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-09-09T15:35:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"760\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"507\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107?\",\"datePublished\":\"2024-09-01T21:25:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-09T15:35:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406\"},\"wordCount\":1843,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - wrzesie\u0144 2024\",\"Gazeta - wrzesie\u0144 2024 - cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406\",\"name\":\"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107? - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg\",\"datePublished\":\"2024-09-01T21:25:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-09T15:35:50+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg\",\"width\":760,\"height\":507},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107? - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107? - Pracownicza Demokracja","og_description":"Mark L. Thomas uwa\u017ca, \u017ce skuteczna walka z faszyzmem wymaga zrozumienia jego korzeni i wsp\u00f3\u0142czesnego kontekstu Jeste\u015bmy bli\u017cej lat trzydziestych XX w. ni\u017c w kt\u00f3rejkolwiek z poprzednich dekad. Jednak niniejszy artyku\u0142 nie jest g\u0142osem rozpaczy. Lata trzydzieste same w sobie nie by\u0142y po prostu okresem nieuchronnego pochodu faszyzmu, wojny i ludob\u00f3jstwa. By\u0142a to tak\u017ce dekada [&hellip;]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2024-09-01T21:25:00+00:00","article_modified_time":"2024-09-09T15:35:50+00:00","og_image":[{"width":760,"height":507,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107?","datePublished":"2024-09-01T21:25:00+00:00","dateModified":"2024-09-09T15:35:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406"},"wordCount":1843,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - wrzesie\u0144 2024","Gazeta - wrzesie\u0144 2024 - cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406","name":"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107? - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg","datePublished":"2024-09-01T21:25:00+00:00","dateModified":"2024-09-09T15:35:50+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/exit_poll_paryz.tlum_.07.07.2024.jpg","width":760,"height":507},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10406#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czym jest faszyzm i jak z nim walczy\u0107?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10409,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10406\/revisions\/10409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}