{"id":10183,"date":"2024-05-01T22:55:00","date_gmt":"2024-05-01T20:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183"},"modified":"2024-05-05T23:44:06","modified_gmt":"2024-05-05T21:44:06","slug":"rewolucja-na-zachodzie-portugalia-74-kiedy-pracownicy-i-zolnierze-walczyli-o-prawdziwa-wladze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183","title":{"rendered":"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119"},"content":{"rendered":"\n

P\u00f3\u0142 wieku temu dokona\u0142a si\u0119 rewolucja, w wyniku kt\u00f3rej miliony ludzi obali\u0142y brutaln\u0105 dyktatur\u0119, co otworzy\u0142o drog\u0119 do fundamentalnej przemiany w kierunku socjalizmu. D\u00e1ire Cumiskey przygl\u0105da si\u0119 rewolucji oraz rozmawia z autork\u0105 i historyczk\u0105 Raquel Varel\u0105<\/em><\/p>\n\n\n\n

Min\u0119\u0142o 50 lat, odk\u0105d przez Portugali\u0119 przetoczy\u0142a si\u0119 rewolucja, kt\u00f3ra wci\u0105gn\u0119\u0142a w wir aktywno\u015bci politycznej oko\u0142o trzech milion\u00f3w ludzi \u2013 jedn\u0105 trzeci\u0105 ca\u0142ej populacji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 po raz pierwszy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pracownicy zacz\u0119li przejmowa\u0107 swoje fabryki. Ludzie przejmowali dwory, a nast\u0119pnie zamieniali je w \u017c\u0142obki i o\u015brodki kultury.<\/p>\n\n\n\n

Obalaj\u0105c faszystowski re\u017cim zapocz\u0105tkowany przez Ant\u00f3nio de Oliveira Salazara w 1932 r. i kontynuowany pod rz\u0105dami Marcelo Caetano po 1968 r., pokazali, \u017ce w Europie mo\u017cliwa jest rewolucja.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017cim ten, znany jako Estado Novo (Nowe Pa\u0144stwo), otworzy\u0142 Portugali\u0119 dla zagranicznych inwestor\u00f3w, chc\u0105cych korzysta\u0107 z taniej, trzymanej w ryzach si\u0142y roboczej.<\/p>\n\n\n\n

\"Lizbona.
Lizbona. Pracownicy do\u0142\u0105czaj\u0105 do zbuntowanych \u017co\u0142nierzy podczas
stutysi\u0119cznej demonstracji pierwszomajowej w 1974 r.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Gospodarka Portugalii pozostawa\u0142a jednak zacofana, a jej produkcja w przeliczeniu na mieszka\u0144ca nie dor\u00f3wnywa\u0142a innym europejskim krajom.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d Portugalczyk\u00f3w narasta\u0142o zniech\u0119cenie do rz\u0105dz\u0105cych. Przenika\u0142o ono nawet do szereg\u00f3w armii.<\/p>\n\n\n\n

Armia portugalska bazowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie na poborze. Rz\u0105dz\u0105cy wysy\u0142ali m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn, aby ci zabijali i gin\u0119li w koloniach, kt\u00f3rymi wci\u0105\u017c dysponowa\u0142o podupadaj\u0105ce imperium.<\/p>\n\n\n\n

Sily antykolonialne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Powstania w Angoli w Afryce \u015arodkowej w 1961 r. tymczasowo odebra\u0142y Portugalczykom kontrol\u0119 nad wi\u0119kszo\u015bci\u0105 terytorium tej kolonialnej zdobyczy.<\/p>\n\n\n\n

Jednak zamiast si\u0119 wycofa\u0107, portugalskie elity ugrz\u0119z\u0142y w skazanych na niepowodzenie pr\u00f3bach odzyskania pe\u0142nej dominacji.<\/p>\n\n\n\n

Si\u0142y antykolonialne walczy\u0142y tak\u017ce w Mozambiku w Afryce Po\u0142udniowej w 1964 r. oraz w Gwinei Bissau w Afryce Zachodniej. Wysy\u0142ani na rze\u017a oficerowie zacz\u0119li planowa\u0107 bunt wobec faszystowskiego re\u017cimu.<\/p>\n\n\n\n

\"Partyzanci
Partyzanci w portugalskiej kolonii Gwinea Bissau w 1970 r.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ruch Kapitan\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Grupa 400 oficer\u00f3w z tzw. Ruchu Kapitan\u00f3w (MFA) obali\u0142a premiera Caetano 25 kwietnia 1974 r. Usuni\u0119to 100 genera\u0142\u00f3w, a stanowisko prezydenta obj\u0105\u0142 genera\u0142 Antonio de Spinola, kt\u00f3ry nie bra\u0142 udzia\u0142u w zamachu stanu.<\/p>\n\n\n\n

Podzia\u0142y i zamieszanie na g\u00f3rze otworzy\u0142y drog\u0119 dla znacznie g\u0142\u0119bszego oporu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 przynie\u015b\u0107 realn\u0105 zmian\u0119 spo\u0142eczn\u0105 \u2013 pracownicy najpierw wspierali dzia\u0142ania wojskowych, ale potem posun\u0119li si\u0119 dalej.<\/p>\n\n\n\n

Pracownicy zacz\u0119li okupowa\u0107 fabryki i przy\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 do ogromnych demonstracji.<\/p>\n\n\n\n

Oko\u0142o 260 rodzin ze slums\u00f3w w stolicy, Lizbonie, przeprowadzi\u0142o si\u0119 do pustego apartamentowca niedaleko miasta.<\/p>\n\n\n\n

Wojsko nakaza\u0142o im opuszczenie budynku, ale musia\u0142o si\u0119 wycofa\u0107, gdy ludzie odm\u00f3wili.<\/p>\n\n\n\n

\u201eRewolucja go\u017adzik\u00f3w\u201d pokazywa\u0142a, \u017ce \u015bwiatowa fala rewolucyjna z 1968 r. nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119, a walka oparta na sile pracownik\u00f3w nie straci\u0142a na aktualno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wydarzenia w Portugalii o\u017cywiaj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce zbuntowani pracownicy mog\u0105 nie tylko prze- kszta\u0142ci\u0107 gospodark\u0119, ale tak\u017ce zmieni\u0107 siebie i w trakcie buntu rzuca\u0107 wyzwanie systemowi ucisku.<\/p>\n\n\n\n

W maju 1974 r., w dziewi\u0119ciomilionowym kraju ponad 200 000 pracownik\u00f3w zastrajkowa\u0142o w kluczowych sektorach, w tym w przemy\u015ble stoczniowym, tekstylnym, elektronicznym, hotelarskim, gastronomicznym i bankowym.<\/p>\n\n\n\n

Klasa rz\u0105dz\u0105ca przesz\u0142a od \u015bwi\u0119towania \u201ewolno\u015bci\u201d od faszyzmu do nawo\u0142ywa\u0144 do ochrony \u201edemokracji\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Chodzi\u0142o jej jednak o ocalenie kapitalizmu.<\/p>\n\n\n\n

We wrze\u015bniu 1974 r. Spinola wezwa\u0142 \u201emilcz\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107\u201d do przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do wiecu sprzeciwu wobec lewicy.<\/p>\n\n\n\n

Zaplanowano go na 28 wrze\u015bnia, ale pracownicy nie pozwolili, aby si\u0119 odby\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Co najmniej 40 000 ludzi wysz\u0142o na ulic\u0119 w centrum Lizbony, a \u017co\u0142nierze sprzeciwili si\u0119 rozkazom usuni\u0119cia barykad i do\u0142\u0105czyli do protestuj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Rady pracownicze<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W toku rewolucji niemal wsz\u0119dzie zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 rady pracownicze i s\u0105siedzkie, a klasa rz\u0105dz\u0105ca przez wiele miesi\u0119cy nie mog\u0142a zapanowa\u0107 nad buntem.<\/p>\n\n\n\n

Ostatecznie jednak g\u0142\u00f3wne si\u0142y lewicowe \u2013 socjaldemokraci i komuni\u015bci, kt\u00f3rzy mogli wyj\u015b\u0107 z podziemia \u2013 powstrzyma\u0142y pr\u00f3by pog\u0142\u0119bienia rewolucji.<\/p>\n\n\n\n

Rewolucyjny socjalista Chris Harman pisa\u0142, \u017ce lewica zosta\u0142a rozbrojona, \u201eponiewa\u017c pracownicy oczekiwali od si\u0142 zbrojnych, aby te dzia\u0142a\u0142y w ich imieniu, a w samych si\u0142ach zbrojnych szeregowi \u017co\u0142nierze szukali lider\u00f3w w\u015br\u00f3d post\u0119powych oficer\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142o ju\u017c powrotu do re\u017cimu Caetano. Kolonie uzyska\u0142y niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a klasa rz\u0105dz\u0105ca pok\u0142ada\u0142a nadzieje w demokracji parlamentarnej, kt\u00f3ra mog\u0142aby wesprze\u0107 rozw\u00f3j gospodarczy i zintegrowa\u0107 kraj z Europ\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jednak d\u0142ugo po tym, jak portugalskim kapitalistom uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 w\u0142adz\u0119, wspomnienie lat 1974?1975 nadal ich prze\u015bladuje, inspiruj\u0105c jednocze\u015bnie pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Rozmowa z Raquel Varel\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eHistoria rewolucji opowiedziana od do\u0142u ma znaczenie\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co Twoja ksi\u0105\u017cka m\u00f3wi nam o masowym udziale w rewolucji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szacuj\u0119, \u017ce w protestach, strajkach i okupacjach miejsc pracy uczestniczy\u0142y trzy miliony ludzi.<\/p>\n\n\n\n

W owym czasie by\u0142o oko\u0142o 600 zak\u0142ad\u00f3w pracy kierowanych przez pracownik\u00f3w lub zak\u0142ad\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych.<\/p>\n\n\n\n

W du\u017cych fabrykach rady pracownicze nie chcia\u0142y przej\u0105\u0107 w\u0142asno\u015bci, ale kontrolowa\u0142y ich funkcjonowanie.<\/p>\n\n\n\n

Przeprowadzono tak\u017ce reform\u0119 roln\u0105 wprowadzaj\u0105c\u0105 sp\u00f3\u0142dzielnie i zarz\u0105d pracowniczy w szpitalach, szko\u0142ach oraz w ca\u0142ym sektorze publicznym.<\/p>\n\n\n\n

W szko\u0142ach nauczyciele bezpo\u015brednio wybierali swoich przedstawicieli i debatowali nad nowym programem nauczania.<\/p>\n\n\n\n

Uzgodniono, \u017ce wszystkie dzieci do 16. roku \u017cycia powinny mie\u0107 prawo do takiej samej jako\u015bci kszta\u0142cenia w ramach zintegrowanej edukacji.<\/p>\n\n\n\n

\"25.04.1974
25.04.1974 Lizbona<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Na czym polega\u0142o przej\u0119cie medi\u00f3w przez pracownik\u00f3w w toku rewolucji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Portugalia mia\u0142a jeden z najsilniejszych ruch\u00f3w anarchosyndykalistycznych w historii kraj\u00f3w zachodnich. Cz\u0142onkowie ruchu nale\u017celi do najbardziej bojowych, ale ich polityka cz\u0119sto prowadzi\u0142a do izolacji.<\/p>\n\n\n\n

Od prze\u0142omu XIX i XX w. ukazywa\u0142o si\u0119 ponad 300 tytu\u0142\u00f3w gazet pracowniczych, a jedna z nich, Bitwa<\/em>, by\u0142a drukowana ka\u017cdego dnia w 25 tys. egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n

W okresie istnienia rad pracowniczych gazety by\u0142y zarz\u0105dzane zdumiewaj\u0105co demokratycznie. Zbada\u0142am to podczas prac nad ksi\u0105\u017ck\u0105 Ludowa historia Portugalii<\/em>, kt\u00f3rej jestem wsp\u00f3\u0142autork\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W czasie rewolucji narodzi\u0142o si\u0119 dziennikarstwo zaanga\u017cowane.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1974?1975 odbywa\u0142y si\u0119 masowe strajki dziennikarzy i redakcji gazet.<\/p>\n\n\n\n

Jednak dzisiaj ten rodzaj dziennikarstwa praktycznie nie istnieje. Nie ma ju\u017c gazet pracowniczych, przez co g\u0142osy i debaty ze \u015brodowiska pracownik\u00f3w po prostu nie docieraj\u0105 do spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Jaki by\u0142 zwi\u0105zek rewolucji z walk\u0105 o wyzwolenie w koloniach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obie walki by\u0142y ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane. Antykolonialne wyst\u0105pienia wzniecali pracownicy przymusowi.<\/p>\n\n\n\n

Bunty przerodzi\u0142y si\u0119 w starcia, kt\u00f3re pa\u0144stwo portugalskie nazwa\u0142o portugalsk\u0105 wojn\u0105 kolonialn\u0105 z 1961 r.<\/p>\n\n\n\n

Jednak dla nas by\u0142y to po prostu antykolonialne rewolucje.<\/p>\n\n\n\n

Strajk pracownik\u00f3w plantacji bawe\u0142ny w Angoli wywo\u0142a\u0142 w\u015br\u00f3d dow\u00f3dc\u00f3w armii portugalskiej \u017c\u0105dz\u0119 zemsty.<\/p>\n\n\n\n

Armia portugalska u\u017cy\u0142a wobec Angolczyk\u00f3w napalmu. W odpowiedzi Ludowy Ruch Wyzwolenia Angoli rozpocz\u0105\u0142 walk\u0119 zbrojn\u0105. To samo sta\u0142o si\u0119 w Gwinei Bissau i Mozambiku.<\/p>\n\n\n\n

Portugalscy dokerzy zasadniczo wspierali ruchy wyzwole\u0144cze.<\/p>\n\n\n\n

Jednak po przeprowadzonym przez post\u0119powych genera\u0142\u00f3w zamachu stanu ruchy wyzwole\u0144cze i armia znalaz\u0142y si\u0119 w impasie.<\/p>\n\n\n\n

Poszukiwano politycznego rozwi\u0105zania, aby zako\u0144czy\u0107 walki, w kt\u00f3rych tysi\u0105ce Portugalczyk\u00f3w zgin\u0119\u0142y w obronie upadaj\u0105cego imperium.<\/p>\n\n\n\n

\"Rewolucja
Rewolucja obali\u0142a faszystowski re\u017cim Marcelo Caetano.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W jaki spos\u00f3b wojskowy zamach stanu popchn\u0105\u0142 pracownik\u00f3w do zaanga\u017cowania na tak masow\u0105 skal\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdy zacz\u0105\u0142 si\u0119 zamach stanu, oficerowie \u015bredniego szczebla wystosowali do ludzi apel, aby ci pozostali w domu i czekali.<\/p>\n\n\n\n

Powtarzano wielokrotnie, \u017ce osoby przeby-waj\u0105ce poza domem b\u0119d\u0105 aresztowane. Pomimo tych ostrze\u017ce\u0144 ludzie zacz\u0119li wychodzi\u0107 do pracy.<\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142o zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych ani partii politycznych, wi\u0119c nie by\u0142o mediacji mi\u0119dzy pa\u0144stwem a pracownikami. Pracownicy zacz\u0119li spontanicznie organizowa\u0107 si\u0119, tworz\u0105c tysi\u0105ce rad pracowniczych i s\u0105siedzkich.<\/p>\n\n\n\n

Rady te natychmiast odwo\u0142a\u0142y w\u0142adze gmin oraz zlikwidowa\u0142y faszystowskie zwi\u0105zki zawodowe i firmy powi\u0105zane z re\u017cimem.<\/p>\n\n\n\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo zacz\u0119\u0142o samo si\u0119 organizowa\u0107. W ksi\u0105\u017cce dowodz\u0119, \u017ce nie powinni\u015bmy postrzega\u0107 wojskowego zamachu stanu i samoorganizacji pracownik\u00f3w jako dw\u00f3ch odr\u0119bnych zdarze\u0144, lecz jako przejawy jednego procesu rewolucji, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 w 1961 r. i trwa\u0142a do 1975 r.<\/p>\n\n\n\n

Aby j\u0105 w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107, musimy wyj\u015b\u0107 poza narzucone przez g\u0142\u00f3wny nurt interpretacje. Dlatego tak wa\u017cne jest napisanie historii ludowej, kt\u00f3ra b\u0119dzie wersj\u0105 opowiedzian\u0105 od do\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Marksistowskie podej\u015bcie do historii musi uwzgl\u0119dnia\u0107 rol\u0119 klasy pracowniczej. Chodzi o badanie procesu, a nie tylko jego wynik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jak rz\u0105dz\u0105cym uda\u0142o si\u0119 przeprowadzi\u0107 kontrrewolucj\u0119 po 1975 r.?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Inicjatorami kontrrewolucji byli socjaldemokraci, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej, si\u0142\u0105 rzeczy, musieli p\u00f3j\u015b\u0107 na wiele ust\u0119pstw wobec pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsz\u0105 utracon\u0105 zdobycz\u0105 by\u0142y rady \u017co\u0142nierskie w koszarach, kt\u00f3rych likwidacja 25 listopada 1975 r. zako\u0144czy\u0142a okres dwuw\u0142adzy w armii. Nast\u0119pnie w latach 1978?1979 zlikwidowano rady pracownicze, a w 1982 r. wycofano si\u0119 z reformy rolnej.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie w 1989 r. zacz\u0119to na du\u017c\u0105 skal\u0119 prywatyzowa\u0107 banki, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y pod kontrol\u0105 pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko to by\u0142o mo\u017cliwe tylko dzi\u0119ki temu, \u017ce klasie rz\u0105dz\u0105cej uda\u0142o si\u0119 ostatecznie zniszczy\u0107 organizacj\u0119 stoczniowc\u00f3w na podobnej zasadzie, jak Margaret Thatcher uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 g\u00f3rnik\u00f3w w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n\n\n\n

Stoczniowcy byli awangard\u0105 rewolucji. Uznanie przez klas\u0119 pracownicz\u0105 neoliberalnego porz\u0105dku kapitalistycznego sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z firm, pa\u0144stwa i zwi\u0105zku zawodowego nie nast\u0105pi\u0142o z dnia na dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej nast\u0105pi\u0142 upadek najbardziej bojowych lewicowych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych kierowanych przez szeregowych pracownik\u00f3w \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b pozostaj\u0105cych pod wp\u0142ywem<\/p>\n\n\n\n

maoizmu.<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczy\u0142 \u0141ukasz Wiewi\u00f3r<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

P\u00f3\u0142 wieku temu dokona\u0142a si\u0119 rewolucja, w wyniku kt\u00f3rej miliony ludzi obali\u0142y brutaln\u0105 dyktatur\u0119, co otworzy\u0142o drog\u0119 do fundamentalnej przemiany w kierunku socjalizmu. D\u00e1ire Cumiskey przygl\u0105da si\u0119 rewolucji oraz rozmawia z autork\u0105 i historyczk\u0105 Raquel Varel\u0105 Min\u0119\u0142o 50 lat, odk\u0105d przez Portugali\u0119 przetoczy\u0142a si\u0119 rewolucja, kt\u00f3ra wci\u0105gn\u0119\u0142a w wir aktywno\u015bci politycznej oko\u0142o trzech milion\u00f3w ludzi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10184,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[293,296],"tags":[97],"class_list":["post-10183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-maj-2024","category-gazeta-maj-2024-2cd","tag-featured"],"yoast_head":"\nREWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119 - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119 - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"P\u00f3\u0142 wieku temu dokona\u0142a si\u0119 rewolucja, w wyniku kt\u00f3rej miliony ludzi obali\u0142y brutaln\u0105 dyktatur\u0119, co otworzy\u0142o drog\u0119 do fundamentalnej przemiany w kierunku socjalizmu. D\u00e1ire Cumiskey przygl\u0105da si\u0119 rewolucji oraz rozmawia z autork\u0105 i historyczk\u0105 Raquel Varel\u0105 Min\u0119\u0142o 50 lat, odk\u0105d przez Portugali\u0119 przetoczy\u0142a si\u0119 rewolucja, kt\u00f3ra wci\u0105gn\u0119\u0142a w wir aktywno\u015bci politycznej oko\u0142o trzech milion\u00f3w ludzi […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-01T20:55:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-05T21:44:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"760\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"507\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119\",\"datePublished\":\"2024-05-01T20:55:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-05T21:44:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183\"},\"wordCount\":1667,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - maj 2024\",\"Gazeta - maj 2024 - 2cd.\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183\",\"name\":\"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119 - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg\",\"datePublished\":\"2024-05-01T20:55:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-05T21:44:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg\",\"width\":760,\"height\":507},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119 - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119 - Pracownicza Demokracja","og_description":"P\u00f3\u0142 wieku temu dokona\u0142a si\u0119 rewolucja, w wyniku kt\u00f3rej miliony ludzi obali\u0142y brutaln\u0105 dyktatur\u0119, co otworzy\u0142o drog\u0119 do fundamentalnej przemiany w kierunku socjalizmu. D\u00e1ire Cumiskey przygl\u0105da si\u0119 rewolucji oraz rozmawia z autork\u0105 i historyczk\u0105 Raquel Varel\u0105 Min\u0119\u0142o 50 lat, odk\u0105d przez Portugali\u0119 przetoczy\u0142a si\u0119 rewolucja, kt\u00f3ra wci\u0105gn\u0119\u0142a w wir aktywno\u015bci politycznej oko\u0142o trzech milion\u00f3w ludzi […]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2024-05-01T20:55:00+00:00","article_modified_time":"2024-05-05T21:44:06+00:00","og_image":[{"width":760,"height":507,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119","datePublished":"2024-05-01T20:55:00+00:00","dateModified":"2024-05-05T21:44:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183"},"wordCount":1667,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - maj 2024","Gazeta - maj 2024 - 2cd."],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183","name":"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119 - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg","datePublished":"2024-05-01T20:55:00+00:00","dateModified":"2024-05-05T21:44:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/lizbona.pracownicy.na-czolgach.1maja.1974.jpg","width":760,"height":507},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10183#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"REWOLUCJA NA ZACHODZIE Portugalia \u201e74 \u2013 kiedy pracownicy i \u017co\u0142nierze walczyli o prawdziw\u0105 w\u0142adz\u0119"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10183"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10192,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10183\/revisions\/10192"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}