{"id":10013,"date":"2024-03-01T23:55:00","date_gmt":"2024-03-01T22:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013"},"modified":"2024-03-05T22:56:45","modified_gmt":"2024-03-05T21:56:45","slug":"jakie-lekcje-dla-palestynczykow-plyna-z-walki-przeciwko-apartheidowi-w-rpa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013","title":{"rendered":"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA?"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg\" alt=\"17.02.24 Londyn. Ok. 250 000 os\u00f3b do\u0142\u0105czy\u0142o do marszu solidarno\u015bci z Palestyn\u0105.\" class=\"wp-image-10014\" width=\"475\" height=\"316\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg 836w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024-300x199.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024-150x100.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024-768x510.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><figcaption>17.02.24 Londyn. Ok. 250 000 os\u00f3b do\u0142\u0105czy\u0142o do marszu solidarno\u015bci <br>z Palestyn\u0105.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em>Min\u0119\u0142o prawie 30 lat, odk\u0105d Nelson Mandela zosta\u0142 pierwszym czarnosk\u00f3rym prezydentem Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Charlie Kimber przygl\u0105da si\u0119 historii obalenia apartheidu i wyci\u0105ga z niej wnioski na dzi\u015b<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ruchowi masowemu uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 rz\u0105d podtrzymuj\u0105cy apartheid w RPA. Czy te same \u015brodki mog\u0105 by\u0107 pomocne w walce z apartheidem Izraela?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Warto czerpa\u0107 nadziej\u0119 z przekonania, \u017ce op\u00f3r mo\u017ce pokona\u0107 najbardziej bezwzgl\u0119dny re\u017cim, nawet je\u015bli jest on uzbrojony po z\u0119by i cieszy si\u0119 poparciem zachodniego imperializmu. Istnieje jednak wiele mit\u00f3w na temat obalenia apartheidu w RPA. Niekt\u00f3re z nich pr\u00f3buj\u0105 umniejszy\u0107 rol\u0119 czarnej ludno\u015bci w jej w\u0142asnym zwyci\u0119stwie.<\/p>\n\n\n\n<p>Pogl\u0105d, \u017ce klasa pracownicza mo\u017ce zmieni\u0107 \u015bwiat w\u0142asnymi si\u0142ami, by\u0142 systematycznie zniekszta\u0142cany i atakowany.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie pasowa\u0142 do modnych teorii o rzekomym zaniku klasy pracowniczej, kt\u00f3re zyskiwa\u0142y na popularno\u015bci chocia\u017cby po kl\u0119sce strajku brytyjskich g\u00f3rnik\u00f3w z lat 1984?85.<\/p>\n\n\n\n<p>Apartheid, skodyfikowany w 1948 r., ale wywodz\u0105cy si\u0119 z dziesi\u0119cioleci ucisku rasowego, by\u0142 systemem opartym na terrorze, brutalno\u015bci i rozbudowanej biurokracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Dost\u0119pne opcje \u2013 od mo\u017cliwo\u015bci odwiedzenia pla\u017cy, po mo\u017cliw\u0105 do podj\u0119cia prac\u0119 \u2013 okre\u015bla\u0142 kolor sk\u00f3ry. Nielegalny by\u0142 nawet seks z \u201eniew\u0142a\u015bciw\u0105\u201d osob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Tylko biali, kt\u00f3rzy stanowili si\u00f3dm\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 populacji, mogli g\u0142osowa\u0107 i mieli pe\u0142ne prawa. System wepchn\u0105\u0142 czarn\u0105 ludno\u015b\u0107 w g\u0142\u0119bokie ub\u00f3stwo.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez 45 lat dzieci poddawano upokarzaj\u0105cym przymusowym badaniom skr\u0119cenia w\u0142os\u00f3w i kszta\u0142tu paznokci, aby pa\u0144stwo mog\u0142o przypisa\u0107 je do arbitralnie wyznaczonych kategorii rasowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy pomocy policji i wojska wysiedlono z dom\u00f3w nawet sze\u015b\u0107 milion\u00f3w ludzi, kt\u00f3rych wygnano do odleg\u0142ych miasteczek i zapad\u0142ych wsi ze wzgl\u0119du na \u201eniew\u0142a\u015bciwy\u201d kolor sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p>Op\u00f3r spotyka\u0142 si\u0119 z bezlitosnymi represjami. W latach 1948-1993 w\u0142adze powiesi\u0142y ponad 2000 os\u00f3b. Setki tysi\u0119cy ludzi wtr\u0105cono do wi\u0119zie\u0144, a miliony aresztowano.<\/p>\n\n\n\n<p>Pokonanie pod\u0142ego systemu by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu wielu form walki. Jedn\u0105 z nich by\u0142a mi\u0119dzynarodowa solidarno\u015b\u0107. Setki milion\u00f3w ludzi na \u015bwiecie \u2013 szczeg\u00f3lnie m\u0142odych \u201epopar\u0142o ruch przeciwko apartheidowi z jego inspiruj\u0105cym duchem walki o wyzwolenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Odbywa\u0142y si\u0119 marsze i protesty. Domagano si\u0119 od rz\u0105d\u00f3w zerwania relacji z RPA i organizowano zbi\u00f3rki na rzecz bojownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Bojkoty i sankcje odnios\u0142y skutek. Cz\u0119\u015b\u0107 klasy posiadaj\u0105cej w RPA i na \u015bwiecie obawia\u0142a si\u0119 ogranicze\u0144 w dost\u0119pie do po\u017cyczek i inwestycji oraz spadku zysk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nelson Mandela<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz tego \u201epunktem zwrotnym na drodze do wyzwolenia naszego kontynentu i mojego ludu\u201d \u2013 jak twierdzi\u0142 przyw\u00f3dca Afryka\u0144skiego Kongresu Narodowego Nelson Mandela \u2013 by\u0142a kl\u0119ska militarna wojsk po\u0142udniowoafryka\u0144skich w latach 1987-1988 pod Cuito Cuanavale w Angoli, w Afryce Po\u0142udniowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Czarni bojownicy angolscy, wzmocnieni si\u0142ami kuba\u0144skimi, upokorzyli armi\u0119 bia\u0142ego pa\u0144stwa. By\u0142 to druzgoc\u0105cy cios dla poczucia wy\u017cszo\u015bci i si\u0142y przyw\u00f3dc\u00f3w re\u017cimu apartheidu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pewn\u0105 rol\u0119 w omawianym procesie odegra\u0142 tak\u017ce upadek muru berli\u0144skiego w 1989 r. i rozpad Zwi\u0105zku Radzieckiego w 1991 r. Stany Zjednoczone obawia\u0142y si\u0119, \u017ce w razie zako\u0144czenia apartheidu Republika Po\u0142udniowej Afryki znajdzie si\u0119 w orbicie wp\u0142yw\u00f3w \u201ekomunistycznych\u201d. Gdy zagro\u017cenie znikn\u0119\u0142o, Zachodowi \u0142atwiej by\u0142o rozmawia\u0107 o reformach.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak wszystko to by\u0142o jedynie dope\u0142nieniem decyduj\u0105cego czynnika, jakim by\u0142a aktywno\u015b\u0107 samych czarnych mieszka\u0144c\u00f3w RPA i, co najwa\u017cniejsze, bojowej mobilizacji czarnych robotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Apartheid nie by\u0142 jedynie okrutnym wytworem rasist\u00f3w \u2013 by\u0142 tak\u017ce pro- duktem rozwoju kapitalizmu. W ten spos\u00f3b XIX-wieczni szefowie g\u00f3rniczych przedsi\u0119biorstw zapewniali sobie sta\u0142y dop\u0142yw taniej si\u0142y roboczej.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez wiele lat mi\u0119dzynarodowy kapita\u0142 nap\u0142ywa\u0142 do RPA, aby po\u017cera\u0107 zyski generowane przez ten jawnie rasistowski system.<\/p>\n\n\n\n<p>Zarabiali na nim akcjonariusze i dyrektorzy koncern\u00f3w ICI, GEC, Shell, Pilkington, Cape Azbest, General Motors, Mercedes Benz, General Electric, British Petroleum, Blue Circle, Cadbury Schweppes i wielu innych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak problem dla apartheidowskiego kapitalizmu polega\u0142 na tym, \u017ce nie m\u00f3g\u0142by on dostarcza\u0107 bogactwa bez wysi\u0142ku fizycznego i umys\u0142owego wyzyskiwanych pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Wydobycie z ziemi z\u0142ota, diament\u00f3w i platyny odbywa\u0142o si\u0119 w najbardziej ur\u0105gaj\u0105cych warunkach.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkie ga\u0142\u0119zie przemys\u0142u i rolnictwa, na kt\u00f3rych tuczy\u0142 si\u0119 apartheid, potrzebowa\u0142y pracownik\u00f3w. Ani represje, ani pr\u00f3by przeci\u0105gni\u0119cia na swoj\u0105 stron\u0119 w\u0105skiej warstwy ugodowych czarnych przyw\u00f3dc\u00f3w nie przynios\u0142y rezultat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Pracownicy i biedni walczyli na wiele sposob\u00f3w. Jednym z nich by\u0142o stworzenie wielomilionowego ruchu na rozleg\u0142ych przedmie\u015bciach g\u0142\u00f3wnych miast.<\/p>\n\n\n\n<p>Ludzie ci walczyli z policj\u0105 i odrzucali parodi\u0119 demokracji, jak\u0105 apartheid oferowa\u0142 w miejsce powszechnego prawa wyborczego. Wyst\u0119powali w konkretnych sprawach \u2013 takich jak mieszkalnictwo, edukacja czy transport \u2013 ale te\u017c przeciwko systemowi politycznemu, kt\u00f3ry zepchn\u0105\u0142 ich na podrz\u0119dn\u0105 pozycj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Atakowali policj\u0119, czasem mordowali czarnych sprzedajnych urz\u0119dnik\u00f3w i funkcjonariuszy oraz tworzyli w\u0142asne alternatywne struktury administracji i wymiaru sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Rewolucjoni\u015bci bezwarunkowo popierali wszelkie formy oporu, w tym przemocowe. Politycznie wi\u0119kszo\u015b\u0107 ruchu oporu skupi\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 Afryka\u0144skiego Kongresu Narodowego (ANC).<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 50. XX w. ANC zorganizowa\u0142 seri\u0119 pokojowych masowych protest\u00f3w, kt\u00f3rych celem by\u0142o zach\u0119cenie czarnych ze wszystkich klas do walki o demokracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 60. i 70. ANC sta\u0142 si\u0119 celem represji ze strony pa\u0144stwa i zosta\u0142 praktycznie unicestwiony.<\/p>\n\n\n\n<p>Organizacja odrodzi\u0142a si\u0119 dopiero dzi\u0119ki pracowniczej mobilizacji z pocz\u0105tku lat 70. oraz rewolcie uczni\u00f3w w Soweto, w 1976 r. \u2013 mimo \u017ce nie przewodzi\u0142a ani strajkom, ani rewolcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Do lat 80. Ugruntowa\u0142a sw\u00f3j status czo\u0142owej si\u0142y ruchu sprzeciwu wobec apartheidu zar\u00f3wno w kraju, jak i za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zawsze jednak pozostawa\u0142a ruchem narodowowyzwole\u0144czym, a nie soc- jalistycznym.<\/p>\n\n\n\n<p>ANC nalega\u0142, aby zorganizowana klasa pracownicza z\u0142agodzi\u0142a swoje \u017c\u0105dania, co umo\u017cliwi\u0142oby sojusz z klas\u0105 \u015bredni\u0105 i tymi przedstawicielami wielkiego biznesu, kt\u00f3rzy chcieli po\u0142o\u017cy\u0107 kres apartheidowi, ale utrzyma\u0107 kapitalizm.<\/p>\n\n\n\n<p>Godzi\u0142o to w cele odrodzonego w latach 70. Niezale\u017cnego ruchu pracowniczego.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/strajkujacy.robotnicy.durban.rpa_.1973.jpg\" alt=\"Rok 1973. Strajkuj\u0105cy robotnicy w Durbanie, RPA.\" class=\"wp-image-10015\" width=\"475\" height=\"265\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/strajkujacy.robotnicy.durban.rpa_.1973.jpg 794w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/strajkujacy.robotnicy.durban.rpa_.1973-300x168.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/strajkujacy.robotnicy.durban.rpa_.1973-150x84.jpg 150w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/strajkujacy.robotnicy.durban.rpa_.1973-768x429.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><figcaption>Rok 1973. Strajkuj\u0105cy robotnicy w Durbanie, RPA.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Od czasu strajk\u00f3w w Durbanie, w 1973 r., pracownicy zacz\u0119li organizowa\u0107 si\u0119 przeciwko wyzyskowi i szerszym uwarunkowaniom politycznym, kt\u00f3re go kszta\u0142towa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie wielkie strajki w kopalniach i przemy\u015ble metalowym w latach 80. wywo\u0142a\u0142y panik\u0119 w\u015br\u00f3d kapitalist\u00f3w, kt\u00f3rzy zacz\u0119li opowiada\u0107 si\u0119 za negocjacjami w obawie przed rewolucj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1986 r. Zach de Beer, dyrektor giganta z bran\u017cy wydobywczej Anglo American, powiedzia\u0142: \u201eLata apartheidu sprawi\u0142y, \u017ce wielu czarnych odrzuci\u0142o tutejszy system gospodarczy i polityczny. Nie pozwolimy, aby dziecko wolnej przedsi\u0119biorczo\u015bci zosta\u0142o wylane wraz z k\u0105piel\u0105 apartheidu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Strajki by\u0142y sztyletem wbitym w serce apartheidu. Zmobilizowa\u0142y setki tysi\u0119cy ludzi do udzia\u0142u w powtarzaj\u0105cych si\u0119 masowych akcjach.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten przejaw zbiorowej si\u0142y grozi\u0142 nie tylko chaosem i rozlewem krwi, ale tak\u017ce \u015bwiadom\u0105, rewolucyjn\u0105 zmian\u0105 porz\u0105dku spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Komitety strajkowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Komitety strajkowe, sieci aktywist\u00f3w oraz zal\u0105\u017cki pracowniczych organizacji obronnych da\u0142y przedsmak wy\u0142ania- j\u0105cej si\u0119 pot\u0119gi, kt\u00f3ra mog\u0142aby obali\u0107 pa\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0142o to wyzwanie nie tylko dla rasistowskich przyw\u00f3dc\u00f3w, ale te\u017c dla samego ANC.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamiast odk\u0142ada\u0107 walk\u0119 o interesy pracownik\u00f3w, najlepsi przyw\u00f3dcy strajk\u00f3w chcieli w\u0142\u0105czy\u0107 walk\u0119 klasow\u0105 w centrum walki z apartheidem.<\/p>\n\n\n\n<p>Starali si\u0119 rozszerza\u0107 zakres w\u0142adzy pracowniczej, burz\u0105c jednocze\u015bnie rasistowskie struktury. Poniewa\u017c jednak nie utworzyli organizacji politycznej, kt\u00f3ra mog\u0142aby rzuci\u0107 wyzwanie dominuj\u0105cemu ANC, zostali ograni.<\/p>\n\n\n\n<p>ANC zdo\u0142a\u0142 zapanowa\u0107 nad ogromn\u0105 si\u0142\u0105 spo\u0142eczn\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, w\u0142\u0105czaj\u0105c je do swojej strategii transformacji \u201enarodowo-demokratycznej\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy podtrzymuj\u0105ce apartheid pa\u0144stwo zosta\u0142o zmuszone do szukania kompromisu, ANC wynegocjowa\u0142 zniesienie apartheidu, w miejsce kt\u00f3rego ustanowiono wolny od podzia\u0142\u00f3w rasowych neoliberalny kapitalizm.<\/p>\n\n\n\n<p>W rezultacie czarni mieszka\u0144cy RPA uzyskali prawa polityczne i formaln\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107, ale pod wzgl\u0119dem ekonomicznym wielu z nich jest obecnie w r\u00f3wnie z\u0142ej sytuacji, jak w czasach apartheidu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Palesty\u0144czycy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niestety pracownicy palesty\u0144scy nie zajmuj\u0105 tak wa\u017cnego miejsca w produkcji kapitalistycznej, jak pracownicy w RPA, gdzie zdecydowa\u0142o to o zwyci\u0119stwie.<\/p>\n\n\n\n<p>Arabowie stanowi\u0105 jedynie niewielki odsetek si\u0142y roboczej w Izraelu i pracuj\u0105 w mniej znacz\u0105cych sektorach.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie \u017caden od\u0142am izraelskiego ani mi\u0119dzynarodowego kapita\u0142u nie wykazuje determinacji do po\u0142o\u017cenia kresu syjonizmowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 jednak rezerwy si\u0142y wykraczaj\u0105ce nawet poza te, kt\u00f3rymi dysponowali mieszka\u0144cy RPA.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/sana.Palestyna.protest.17.02.2024.jpg\" alt=\"17.02.24 Sana, Jemen. Setki tysi\u0119cy ludzi protestowa\u0142o w solidarno\u015bci \nz Palestyn\u0105 pomimo nieustannych ameryka\u0144skich i brytyjskich atak\u00f3w \nbombowych na ten kraj.\" class=\"wp-image-10016\" width=\"475\" height=\"317\" srcset=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/sana.Palestyna.protest.17.02.2024.jpg 674w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/sana.Palestyna.protest.17.02.2024-300x200.jpg 300w, https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/sana.Palestyna.protest.17.02.2024-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><figcaption>17.02.24 Sana, Jemen. Setki tysi\u0119cy ludzi protestowa\u0142o w solidarno\u015bci<br>z Palestyn\u0105 pomimo nieustannych ameryka\u0144skich i brytyjskich atak\u00f3w<br>bombowych na ten kraj.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Palestyna jest przedmiotem zainteresowania milion\u00f3w pracownik\u00f3w i biednych w Egipcie, Jordanii, Iranie oraz innych pobliskich krajach.<\/p>\n\n\n\n<p>Powstania przeciw re\u017cimom arabskim mog\u0142yby wstrz\u0105sn\u0105\u0107 ca\u0142ym regionem i wyzwoli\u0107 Palestyn\u0119 w ramach szerszej rewolucji.<\/p>\n\n\n\n<p>A poniewa\u017c Izrael jest ca\u0142kowicie zale\u017cny od wsparcia USA, Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej, op\u00f3r mieszka\u0144c\u00f3w Zachodu jest jeszcze wa\u017cniejszy ni\u017c podczas demonta\u017cu apartheidu w RPA.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdyby buntom w Wielkiej Brytanii i USA uda\u0142o si\u0119 z\u0142ama\u0107 poparcie Zachodu dla Izraela, run\u0119\u0142yby g\u0142\u00f3wne podpory syjonizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Palesty\u0144czycy mog\u0105 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z przyk\u0142adu RPA jeszcze jeden wniosek: bez rewolucyjnej transformacji koniec apartheidu jest zwyci\u0119stwem, ale nie pe\u0142nym wyzwoleniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>T\u0142umaczy\u0142 \u0141ukasz Wiewi\u00f3r<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Min\u0119\u0142o prawie 30 lat, odk\u0105d Nelson Mandela zosta\u0142 pierwszym czarnosk\u00f3rym prezydentem Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Charlie Kimber przygl\u0105da si\u0119 historii obalenia apartheidu i wyci\u0105ga z niej wnioski na dzi\u015b Ruchowi masowemu uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 rz\u0105d podtrzymuj\u0105cy apartheid w RPA. Czy te same \u015brodki mog\u0105 by\u0107 pomocne w walce z apartheidem Izraela? Warto czerpa\u0107 nadziej\u0119 z przekonania, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10014,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[287],"tags":[97],"class_list":["post-10013","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazeta-marzec-2024","tag-featured"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA? - Pracownicza Demokracja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA? - Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Min\u0119\u0142o prawie 30 lat, odk\u0105d Nelson Mandela zosta\u0142 pierwszym czarnosk\u00f3rym prezydentem Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Charlie Kimber przygl\u0105da si\u0119 historii obalenia apartheidu i wyci\u0105ga z niej wnioski na dzi\u015b Ruchowi masowemu uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 rz\u0105d podtrzymuj\u0105cy apartheid w RPA. Czy te same \u015brodki mog\u0105 by\u0107 pomocne w walce z apartheidem Izraela? Warto czerpa\u0107 nadziej\u0119 z przekonania, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pracownicza Demokracja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-01T22:55:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-05T21:56:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"836\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"555\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\".\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\".\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013\"},\"author\":{\"name\":\".\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"headline\":\"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA?\",\"datePublished\":\"2024-03-01T22:55:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-05T21:56:45+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013\"},\"wordCount\":1627,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg\",\"keywords\":[\"Featured\"],\"articleSection\":[\"Gazeta - marzec 2024\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013\",\"name\":\"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA? - Pracownicza Demokracja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg\",\"datePublished\":\"2024-03-01T22:55:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-05T21:56:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg\",\"width\":836,\"height\":555},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/\",\"name\":\"Pracownicza Demokracja\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8\",\"name\":\".\",\"url\":\"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA? - Pracownicza Demokracja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA? - Pracownicza Demokracja","og_description":"Min\u0119\u0142o prawie 30 lat, odk\u0105d Nelson Mandela zosta\u0142 pierwszym czarnosk\u00f3rym prezydentem Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Charlie Kimber przygl\u0105da si\u0119 historii obalenia apartheidu i wyci\u0105ga z niej wnioski na dzi\u015b Ruchowi masowemu uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 rz\u0105d podtrzymuj\u0105cy apartheid w RPA. Czy te same \u015brodki mog\u0105 by\u0107 pomocne w walce z apartheidem Izraela? Warto czerpa\u0107 nadziej\u0119 z przekonania, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013","og_site_name":"Pracownicza Demokracja","article_published_time":"2024-03-01T22:55:00+00:00","article_modified_time":"2024-03-05T21:56:45+00:00","og_image":[{"width":836,"height":555,"url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":".","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":".","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013"},"author":{"name":".","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"headline":"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA?","datePublished":"2024-03-01T22:55:00+00:00","dateModified":"2024-03-05T21:56:45+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013"},"wordCount":1627,"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg","keywords":["Featured"],"articleSection":["Gazeta - marzec 2024"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013","name":"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA? - Pracownicza Demokracja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg","datePublished":"2024-03-01T22:55:00+00:00","dateModified":"2024-03-05T21:56:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#primaryimage","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg","contentUrl":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Palestyna.demonstracja.londyn.17.02.2024.jpg","width":836,"height":555},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?p=10013#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jakie lekcje dla Palesty\u0144czyk\u00f3w p\u0142yn\u0105 z walki przeciwko apartheidowi w RPA?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#website","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/","name":"Pracownicza Demokracja","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/#\/schema\/person\/111010f0277257eac5a64dace1cd1ad8","name":".","url":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10013"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10017,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10013\/revisions\/10017"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracowniczademokracja.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}