Ostrzeżenie dla antyfaszystów, gdy „brunatna plaga” rozprzestrzenia się we Francji

Aktywista antyrasistowski Denis Godard rozmawia z Thomasem Fosterem o fali faszystowskiej przemocy na ulicach, o tym jaki wpływ na to mieli rządzący – i o tym, co lewica może z tym zrobić

Skrajna prawica jest obecnie w ofensywie we Francji. Tłumy faszystów szaleją po ulicach, czasami w grupach liczących kilkaset osób.

21 lutego w Lyonie ponad trzy tysiące uczestników wzięło udział w marszu organizowanym przez skrajna prawicę, podczas którego można było zobaczyć nazistowskie pozdrowienia oraz usłyszeć homofobiczne czy rasistowskie okrzyki.

Faszystowska partia Zjednoczenie Narodowe (RN), kierowana przez Marine Le Pen, prowadzi w sondażach i pokłada nadzieję w nadchodzących w marcu wyborach samorządowych. 

Organizator Marche Des Solidarités (Marszu Solidarności – MDS), Denis Godard, mówi, że sporo lewicowców jest „w defensywie” po śmierci Quentina Deranque’a (patrz ramka). „Wszystkie media głównego nurtu i partie, łącznie z częścią lewicy, atakują antyfaszystów i partię LFI (Francję Niepokorną) jako morderców” – mówi. Rzeczniczka prasowa centrowego rządu zaatakowała LFI, zarzucając jej „podżeganie do przemocy”. Stwierdziła, że “LFI ponosi moralną odpowiedzialność” za ten atak. LFI to lewicowa partia powołana przez Jean-Luca Mélenchona.

Francuski parlament uczcił minutą ciszy Quentina Deranque’a, oddając hołd śmierci neonazisty.  Francuscy politycy wspominają czasem o „kordonie sanitarnym”, w ramach którego konserwatyści głównego nurtu odmawiają współpracy z faszystami.  Jednak Denis mówi, że „pojawiło się wiele apeli o utworzenie takiego kordonu sanitarnego przeciwko LFI”. 

Politycy i media skupili się na Raphaelu Arnault, pośle LFI, który wcześniej był rzecznikiem antyfaszystowskiej grupy Jeune Garde – Młoda Gwardia. Socjaldemokratyczna partia PS była kiedyś częścią Nowego Frontu Ludowego, współtworząc go  z LFI oraz innymi w 2024 roku. Obecnie odmawia współpracy z LFI ze względu na jej powiązania z Młodą Gwardią.

Denis twierdzi, że legitymizuje to faszystowską RN, gdyż podkreśla to ich pogląd, że „zagrożeniem nie są faszyści, ale lewica”. Mówi, że skrajna prawica ma co świętować: „Oni nie tylko atakują migrantów, co jest często widziane jako natura faszyzmu. Teraz robią to, co chcieli od dłuższego czasu – atakują lewicę. To jest właśnie sedno faszyzmu”.

Denis wspomina, że 18 lutego grupa uczestników wiecu organizowanego przez faszystów, wracając z niego weszła do liberalnego baru w Tuluzie i zaczęła atakować ludzi nożami i pałkami.

Mówi, że Deranque „był ulicznym faszystą zaangażowanym od miesięcy w przemoc uliczną”. Udzielał się w skrajnie prawicowej Action Française, opisywanej w mediach jako „jeden z głównych poligonów liderów skrajnej prawicy”. Dołączył do faszystowskiego ugrupowania Allobroges Bourgoin, którego członkowie maszerowali wraz z nazistami 9 maja 2025 r. On też brał udział w tym marszu.

Faszystowska grupa Luminis, która prowadzi patrole „tylko dla białych”, opisała Deranque’a jako „nacjonalistycznego aktywistę, którego radykalne zaangażowanie znacznie wykraczało poza rolę tzw. strażnika bezpieczeństwa dla Nemesis”, faszystowskiej, antyimigracyjnej grupy. Według Denisa istnieje „podział obowiązków” między ulicznymi grupami faszystowskimi a RN – jednak współpracują one ze sobą. Rozwój ruchów ulicznych i wyborczych skrajnej prawicy może się wzajemnie napędzać. 

„Ostatnim razem, gdy Nemesis zorganizowała konferencję prasową, odbyła się ona w biurze RN. Wielu asystentów parlamentarnych posłów RN pochodzi z ulicznych i studenckich grup faszystowskich. Istnieją szczególne powiązania między młodzieżówką RN a faszystowskimi grupami ulicznymi. Chociażby w Paryżu niedawno odbyła się manifestacja przeciwko antyfaszystom i ku pamięci [Deranque’a], zorganizowana przez faszystowskie grupy uliczne, takie jak Nemesis, w której wzięli udział posłowie RN”.

Według Denisa „RN może czasami dystansować się od tych grup, ale w rzeczywistości ma z nimi wiele powiązań”. Twierdzi, że „podział obowiązków” może również oznaczać pojawienie się „wewnętrznych sprzeczności” wśród skrajnej prawicy. „Jeśli ruch będzie wystarczająco duży, RN będzie musiała częściowo odciąć się od ulicznych faszystów. Uliczni faszyści również będą musieli sprzeciwić się RN, ponieważ uznają ją za zbyt umiarkowaną. Jeżeli będziemy naciskać, możemy pogłębić sprzeczności między nimi. Ale tylko, jeśli będziemy naciskać” – mówi.

Skrajna prawica staje się coraz odważniejsza z uwagi na rasistowską politykę rządu.

„Wpływowe postacie politycznego głównego nurtu nazywają migrantów terrorystami i przestępcami, a  także uznają muzułmanów za niebezpiecznych. Polityka rządu staje się coraz bardziej rasistowska” – wyjaśnia Denis.

Widać to także na sondażach, które pokazują, że  Zjednoczenie Narodowe może wygrać następne wybory parlamentarne czy prezydenckie, które będą miały miejsce w kwietniu 2027 roku. Następnym testem będą wybory samorządowe w marcu.

Denis twierdzi, że jeśli RN osiągnie dobry wynik, trudniej będzie wytaczać argumenty przeciw tej partii. „To kwestia legitymizacji” – jak mówi.  „Jeżeli powiemy, że chcemy ich wygnać z naszych lokalnych społeczności, to ludzie powiedzą, że to demokracja, więc trzeba ich zaakceptować. Daje to pewność siebie ich zwolennikom i zagorzałym faszystom, sprawiając, że myślą, iż ich stanowisko popierają ‘prawdziwi’ Francuzi” – dodaje.

Ta legitymizacja oznacza, że RN może finansować organizacje rasistowskie i reakcyjne.

Zjednoczenie Narodowe może wygrać wybory do rady miasta w Marsylii, drugim największym mieście we Francji. To byłby przełom. RN jest silna w małych miastach, ale nie w większych. Być może niestety uda im się zdobyć większość również w Nicei.

Denis twierdzi,  że ruch antyrasistowski powinien odpowiedzieć na to wyzwanie poprzez własną mobilizację. „Nadal uważamy, że więcej jest osób przeciwnych rasizmowi i faszyzmowi niż tych, które je popierają. Chodzi więc o to, aby uwidocznić to poprzez demonstracje na ulicach oraz organizowanie się w lokalnych społecznościach i związkach zawodowych” – mówi. „Z faszyzmem trzeba było walczyć przed wydarzeniami w Lyonie i trzeba walczyć po Lyonie. Oni są w ofensywie – więc teraz to nawet bardziej pilne.”

„Główne nurty lewicy mówią: „nie ruszaj się”, „nic nie mów”, „po prostu czekaj na lepsze czasy” – twierdzi. Wyjaśnia także, że początkowa reakcja na ataki faszystów była ograniczona, ponieważ w obrębie lewicy „nie było żadnej spójności”. Jednak MDS organizuje masową mobilizację przeciwko rasizmowi i faszyzmowi, obejmującą protesty w całej Francji, które odbędą się 14 marca.

„Jednym z najlepszych sposobów walki z rasizmem jest działanie w miejscach pracy i lokalnych społecznościach. Możemy wykorzystać  kwestię wyborów samorządowych do budowania lokalnej organizacji, solidarności i oporu” – mówi. 

LFI zapowiedziała, że poprze demonstracje 14 marca oraz weźmie w nich udział. MDS stara się też wchodzić w sojusze z innymi organizacjami. 

W Paryżu nieudokumentowani migranci organizują się w komitety, których liczebność może sięgać nawet do tysiąca osób. 

„Jeżeli będą walczyć o mobilizację ludzi, mogą zmobilizować ich tysiące – to właśnie oni są podstawą Marszu Solidarności” – mówi Denis. „Ci, którzy prowadzili sztandar MDS podczas marszów, pochodzą z komitetów nieudokumentowanych migrantów. Kiedy decydujemy, kto będzie przemawiał, oni mają przemawiać jako pierwsi”.

Zeszłego roku ruch Blokujmy Wszystko zorganizował ogromne strajki i protest. Obecny ruch antyrasistowski musi się na tym oprzeć.

„Organizacje, o które teraz zabiegamy, to związki zawodowe. Najważniejsze jest to, że potrzebujemy jedności, ale nie jedności bez treści” – stwierdza Denis. „Chcemy wykorzystać 14 marca, aby zareagować na to, co wydarzyło się od czasu wydarzeń w Lyonie. Wciąż możemy odwrócić bieg wydarzeń”.

Tłumaczyła Afra Wierska

Tags: Featured

Category: Gazeta - marzec 2026, Gazeta - marzec 2026 - cd.